އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފަނާކުރަނިވި 'ބޮންތަކުގެ މައި ބޮން' ބޭނުންކުރަން ޓްރަމްޕް ވިސްނަވަނީ
15 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ބުރާސްފަތި 07:26އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކާއި ހަކަތައިގެ ބިނާރުތަކަށް އަމާޒުކޮށް، ނިއުކްލިއަރ ނޫން އެންމެ ބާރުގަދަ ބޮން ކަމަށްވާ 'އެމްއޯއޭބީ' ބޭނުންކުރުމުގެ އަސްކަރީ ރޭވުންތަކެއް އެމެރިކާއިން ވަނީ އެކުލަވާލާފައި. މި ހަތިޔާރަކީ ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ތަންތަނަށް ހަމަލާދޭން ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވިޔަސް، މީގެ ސަބަބުން އީރާނަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑު ޕްރެޝަރެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން ގަބޫލުކުރޭ
އެމެރިކާއިން ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރުތަކުގެ އެންމެ އެންމެ ބޮޑު، އަދި ނުރައްކާތެރި 'ބޮންތަކުގެ މައި ބޮމުގެ' ނަން ދީފައިވާ ބޮމެއް | ރޮއިޓަރސް
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް އަލުން ފެށުމަށް އަމުރުކުރައްވައިފި ނަމަ، އީރާނުގެ ހަކަތައިގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރާއި ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކަށް 'މަދަރ އޮފް އޯލް ބޮމްސް' ނުވަތަ ފަނާކުރަނިވި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރެއް ކަމަށްވާ 'ބޮންތަކުގެ މައި ބޮން' ބޭނުންކުރުން ހިމެނޭގޮތަށް އާ ހަމަލާގެ ޕްލޭންތަކެއް އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އެކުލަވާލާފައިވާ ކަން ހާމަވެއްޖެ އެވެ. މި ކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ މަސްދަރުތަކާ ހަވާލާދީ މި ކަން އެންމެ ފުރަތަމަ ރިޕޯޓުކޮށްފައި ވަނީ ސީއެންއެންއިންނެވެ.
އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރުގެ ގުދަނުގައި ހިމެނޭ ހަތިޔާރުތަކުގެ ތެރެއިން ނިއުކްލިޔަރ ނޫން އެންމެ ބާރުގަދަ، އަދި އެންމެ ފަނާކުރަނިވި ހަތިޔާރަކީ ޖީބީޔޫ-43/ބީ 'މެސިވް އޯޑްނަންސް އެއާ ބްލާސްޓް ބޮން (އެމްއޯއޭބީ) އެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމްއޯއޭބީ ބޭނުންކުރުމަށް ހުށަހެޅިފައިވުމަކީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ފެށި ޣައިރުގާނޫނީ ހަނގުރާމަ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެގެންދާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް، މި ހަތިޔާރުގެ ސަބަބުން ވޮޝިންގޓަންގެ އަސްކަރީ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރެވިދާނެތޯ ބައެއް އޮފިޝަލުން ވަނީ ސުވާލު އުފައްދަވާފަ އެވެ.
އަސްކަރީ ޕްލޭންތަކާއި ސިޔާސީ އިމްތިހާނު
އީރާނުގެ އަމާޒުތަކަށް، ޚާއްސަކޮށް ހަކަތައިގެ ބިނާރާއި އެ ޤައުމުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅުންހުރި މަރުކަޒުތަކަށް އިތުރު ހަމަލާތައް ދިނުމުގެ އިޚުތިޔާރުތައް ތައްޔާރުކުރުމަށް ޓްރަމްޕް އަސްކަރިއްޔާއަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް ސީއެންއެންއިން ރިޕޯޓުކުރެ އެވެ. އަދި، ބޮޑެތި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް އަލުން ފެށްޓެވުމަށް ޓްރަމްޕް ނިންމަވައިފި ނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް އެމެރިކާގެ މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފަހުން ވެސް މި ޕްލޭންތަކަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފާނެ ކަމަށް ސީއެންއެންއަށް މައުލޫމާތު ދިން މަސްދަރުތަކުން ބުނެ އެވެ.
އީރާން ހަނގުރާމައަށް ފޮނުވާފައިވާ ސިފައިން މެދުއިރުމަތިން ބާލައި ކާމިޔާބީ އިއުލާނުކުރުމުގެ ކުރިން އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ދިނުމުގެ ފުރުސަތު ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް ލިބިގެންދާ ގޮތަށް، މި ހުށަހެޅިފައިވާ ހަމަލާތައް ދިނުން އެކަށީގެން ވަނީ އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޮންނަ ސަރަހައްދުން އެމެރިކާގެ ސިފައިން ބޭލުމުގެ ކުރިން ކަމަށް، އަސްކަރީ ރޭވުންތަކުގެ މައުލޫމާތު އިނގޭ މަސްދަރަކުން ބުންޏެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޕިކްއެކްސް ފަރުބަަދައިގައި ހުރި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބިމުގެ އަޑީގެ މަރުކަޒު ހިމެނޭހެން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ޕްލޭނުގައި އެމްއޯއޭބީ ބޭނުންކުރުން ސީދާ ގޮތެއްގައި ހިމަނާފައިވާ ކަމަށް ދެވަނަ މަސްދަރަކުން ހާމަކުރި އެވެ.
ތެހެރާނުން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރެއް ހޯދުން ހުއްޓުވުމަކީ އެމެރިކާގެ ކެމްޕޭނުގެ މައިގަނޑު އަމާޒު ކަމަށް، ޓްރަންޕް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ. މި ގޮތުން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމުގެ ބައިތައް ރައްކާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވޮޝިންގޓަން އަދި އިސްރާއީލުން ޤަބޫލުކުރާ ޕިކްއެކްސް ފަރުބަދައަށް ހަމަލާދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ޓްރަމްޕް ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވާފަ އެވެ. ދަށް ފަންތީގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުން ފެށިގެން ވަރުގަދައަށް ރައްކާތެރިކޮށްފައިވާ އަމާޒުތަކަށް ދޭ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކާ ހަމައަށް، ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށް އަސްކަރީ ރޭވުންތެރިން ގިނަ އިޚުތިޔާރުތަކެއް ހިމެނޭ ރޭވުންތަކެއް ހުށަހެޅުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމުގައި ވެސް ސީއެންއެންއަށް މައުލޫމާތުދިން އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެމްއޭއޯބީގެ ގާބިލުކަމާއި ނުރައްކާތެރިކަން
ނަމަވެސް، ބިމުގެ އަޑީގައި ފުންކޮށް ވަޅުލާފައިވާ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކާ ދެކޮޅަށް އެމްއޯއޭބީ ބޮމުގެ ނަތީޖާ ނެރެދޭނެ މިންވަރަކާމެދު އަދިވެސް ވަނީ ޔަގީންކަމެއް ނުލިބޭ ކަމަށް މަސްދަރުތަކުން ބުންޏެވެ. ޖީޕީއެސްގެ އެހީގައި ދަތުރުކުރާ މި ބޮމަކީ ރަށެއްގެ ގާތްގަނޑަކަށް ނުވަ ބްލޮކާ އެއްވަރުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގެ ސުންނާފަތިކޮށްލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ބޮމެއް ނަމަވެސް، މިއީ ބިމުގެ އަޑިއަށް ފުންކޮށް ވަންނަ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ބޮމެއް ނޫނެވެ. ބޯ ގްރެނައިޓް ހިލައިގެ ފަށަލަތަކާއި އެހެނިހެން ވަރުގަދަ ބިންގާތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްފައިވާ މަރުކަޒުތައް ހަލާކުކޮށްލުމުގައި މި ހަތިޔާރަށް އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ސީއެންއެންއިން ހަވާލާދިން މަސްދަރުތަކުން ބުންޏެވެ.
މި ބޮމަކީ ބިމުގެ އަޑިއަށް ވަނުމަށް އެކަށީގެންވާ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށް ސިފަކުރަމުން، "އެމްއޯއޭބީއަކީ ވަރަށް ބޮޑު ސަރަހައްދެއް އެއްކޮށް ސުންނާފަތިކޮށްލުމަށް މޮޅު، ނަމަވެސް އެ ނޫން މާބޮޑު ކަމަކަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން، އަދި މިއީ ބޮޑު އިންފޮމޭޝަން އޮޕަރޭޝަން ވައްތަރުގެ ހަތިޔާރެއް،" ކަމަށް އަސްކަރީ ރޭވުންތަކުގެ މަޝްވަރާތަކުގެ މައުލޫމާތު އިނގޭ މަސްދަރަކުން ބުންޏެވެ.
މި ބޮން ބޭނުންކޮށްފި ނަމަ، އެ ވެއްޓޭ ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށާއި، ގޮވުމުގެ ބާރު ފޯރާ ސަރަހައްދު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، ޚާއްސަކޮށް އާންމުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކާ ކައިރީގައިވާ ހަކަތައިގެ ބިނާރުތަކަށް ނުވަތަ އާންމުންގެ ޚިދުމަތްދޭ ތަންތަނަށް ހަމަލާތައް އަމާޒުވެއްޖެ ނަމަ، އާންމުންގެ ފުރާނައަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުންތަކާމެދު ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދޭނެ އެވެ.
ނަފްސާނީ ގޮތުން ޕްރެޝަރުކޮށް ބިރު ދެއްކުން
މި ހުރަސްތައް ހުރި ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ އަސްކަރީ އިޚުތިޔާރުތަކުގެ ތެރޭގައި މި ހަތިޔާރުގެ ސަބަބުން ކޮށްފާނެ ނަފްސާނީ އަސަރުތަކަށް އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން ރިއާޔަތްކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެ އެވެ. އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ދިނުމުން ވޮޝިންގޓަންގެ ޝަރުތުތައް ގަބޫލުކުރުމަށް ތެހެރާނަށް މަޖުބޫރުވާނެ ކަމާމެދު ޔަގީންކަމެއް ނެތް ނަމަވެސް، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ ޕްރެޝަރާ ޓްރަމްޕް ކުރިމަތިލައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާފާނެ ކަމަށް އެއް މަސްދަރަކުން ބުންޏެވެ. މިއާއެކު، ބިމުގެ އަޑީގައި ފުންކޮށް ހުރި އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދޭން ހުރި ހަތިޔާރުތަކުގެ ކުޅަދާނަކަން ހަނިވެފައިވާއިރު، ނަފްސާނީ ގޮތުން ޕްރެޝަރު ކުރުމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި އެމްއޯއޭބީ ބޭނުންކުރެވިދާނެ ކަމަށް ވެސް އެ މަސްދަރުން ބުންޏެވެ.
މަސްދަރު: އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
