ގޫގުލް މެޕްސް އިން އަލަށް އާންމުކުރި ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ޣައްޒާ ސުންނާފަތިވެފައިވާކަން ހާމަވެއްޖެ

ގޫގުލް މެޕްސް އިން އަލަށް އާންމުކުރި ފޮޓޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ގަތުލުއާންމުގައި 74،000 އަށްވުރެ ގިނަ ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާއިރު، އެ ސިޓީއަށް ދީފައިވާ ގެއްލުންތަކުގެ ބޮޑުމިން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

ޣައްޒާ 2026: ގޫގުލް މެޕްސްގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުގެ އަޕްޑޭޓް | ގޫގްލް މެޕްސް

އިސްރާއީލުން ހިސާރުކޮށްފައިވާ ޣައްޒާގެ ނަސްލު ނައްތާލުމަށް ހިންގާ ހަނގުރާމައަށް ގާތްގަނޑަކަށް ތިން އަހަރު ފުރެން ކައިރިވެފައިވާއިރު، ގޫގުލް މެޕްސްގެ އެންމެ ފަހުގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން މުޅި ޣައްޒާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ލިބިފައިވާ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ހާމަވެ އެވެ.

Advertisement

ޣައްޒާގެ އެކި އަވަށްތައް ސުންނާފަތިވެ، ބޮޑެތި މަގުތަކުގެ ނިޝާންތައް ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ތަނެއް ކުނިގަނޑަކަށް ވެފައިވުމުން، މިހާރު އެއް ސަރަހައްދު އަނެއް ސަރަހައްދާ ވަކިކުރަންވެސް ނޭނގެ އެވެ. ދަނޑުބިންތައް އަނދާ އަޅިއަށް ވެފައިވާއިރު، އެތައް ގަރުނެއްވީ ދީނީ ބިނާތަކާއި މިސްކިތްތައް ވަނީ ބިމާ ހަމަކޮށްލާފަ އެވެ.

ޣައްޒާ 2026: ގޫގުލް މެޕްސްގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯ | ގޫގްލް މެޕްސް

އދ. ގެ ސެޓެލައިޓް ސެންޓަރު (ޔޫނޯސެޓް) އިން ދާދިފަހުން ހެދި ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މީގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އިއުލާންކުރި "ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ" އެއްބަސްވުމަށްފަހު ވެސް ޣައްޒާގައި ސުންނާފަތިކޮށްލި އިމާރާތްތަކުގެ އަދަދު ވަނީ 9 އިންސައްތަ އިތުރުވެފަ އެވެ. ފަލަސްތީނު ރެފިއުޖީންނާ ބެހޭ އދ. ގެ އެޖެންސީ (އުންރުވާ) އިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، ޣައްޒާގެ އިމާރާތްތަކުގެ 82 އިންސައްތަ ނުވަތަ ގާތްގަނޑަކަށް 200،000 އިމާރާތަށް ވަނީ ގެއްލުން ލިބިފަ އެވެ. އަދި މީގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ ދެބައި އިމާރާތް ވަނީ މުޅިން ސުންނާފަތިވެފަ އެވެ.

ގޫގުލް މެޕްސް އިން ދާދިފަހުން އާންމުކުރި ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތައް ބޭނުންކޮށްގެން އަލްޖަޒީރާއިން ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ޣައްޒާ އޮތްގޮތާއި، ދެކުނުގެ ރަފަހުން ފެށިގެން އުތުރު ޣައްޒާއާ ހަމައަށް މިހާރު އޮތް ހާލަތު އަޅާކިޔާފަ އެވެ. ރަފަހުގެ ފޮޓޯތަކަކީ މިއަހަރު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކެއް ނަމަވެސް، އުތުރު ޣައްޒާގެ ފޮޓޯތަކަކީ 2024 އަދި 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފޮޓޯތަކެވެ. މި ފޮޓޯތަކުން ޣައްޒާގެ އަވަށްތަކުން މިހާރު ބާކީ ހުރި މިންވަރު ސާފުކޮށް ފެނެ އެވެ.

ރަފަހުގެ ތަލް އައް-ސުލްތާން ޣައްޒާގެ އެންމެ ދެކުނުން އޮންނަ ރަފަހަކީ ޣައްޒާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުން ހާލުގައި ޖެހިގެން އައި މީހުން ވަންނަ މައިގަނޑު މަރުކަޒަކަށް ވީނަމަވެސް، 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު އިސްރާއީލުން އެ ސިޓީއަށް ހަމަލާދޭން ފެށުމާއެކު ގާތްގަނޑަކަށް އެއް މިލިއަން މީހުންނަށް ވަނީ އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދާން މަޖުބޫރުވެފަ އެވެ. ރަފަހުގައި ހުރި އުންރުވާގެ ހިޔާވަހިތައް ހުސްކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، މީގެ ކުރިންވެސް އެތައް ފަހަރަކު ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ މި މީހުންނަށް ޖެހުނީ ރަފަހުގެ އުތުރުން އޮންނަ ޚާން ޔޫނިސް އަދި މެދުތެރޭ ޣައްޒާގެ ދައިރުލް ބަލާހަށް ހިޖުރަކުރާށެވެ. ރަފަހުގެ ހުޅަނގު ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ، ކުރިން މީހުން ތޮއްޖެހިފައި އޮތް ތަލް އައް-ސުލްތާން އަވަށުގެ ބޮޑު ބައެއް މިހާރު ވަނީ މުޅިން ފޮހެލާފަ އެވެ. ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި ކުރިން ގެދޮރު ހުރި ތަންތަނުގައި މިހާރު އޮތީ ހަމައެކަނި ވެއްޔެވެ.

ރަފަހުގެ އަލް-މަވާސީ ރަފަހާއި ޚާން ޔޫނިސްގެ އައްސޭރިފަށުގައި އޮންނަ، ކުރިން މީހުން މަދުން ދިރިއުޅުނު އަލް-މަވާސީ ސަރަހައްދަކީ ހަނގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅު އިސްރާއީލުން "އިންސާނީ ރައްކާތެރިކަން ލިބޭ ސަރަހައްދެއް" ކަމަށް ކަނޑައެޅި ތަނެކެވެ. އަދި ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން އެ ސަރަހައްދަށް ދިއުމަށް އިސްރާއީލުން އެންގި އެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު އިސްރާއީލުން ރަފަހަށް އަރައިގަންނަން ތައްޔާރުވަމުން ދަނިކޮށް، އެމެރިކާގެ އޭރުގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަން ވަނީ ރަފަހަށް އަރައިގަނެފިނަމަ ހަތިޔާރު ފޯރުކޮށްދިނުން ހުއްޓާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ. ނަމަވެސް އިސްރާއީލުން އެ އިންޒާރަށް ބެލުމެއް ނެތި ރަފަހަށް އަރައިގަނެ، އެތައް ލައްކަ ބަޔަކު އަލް-މަވާސީއަށް ފޮނުވާލުމަށްފަހު، އެ ސަރަހައްދަށް ވެސް ތަކުރާރުކޮށް ވަނީ ބޮން އަޅާފަ އެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ކުރިން ހުސްކޮށް އޮތް އެ ސަރަހައްދު މިހާރު ވަނީ ދާނެ އެހެން ތަނެއް ނެތް އާއިލާތަކުގެ ފޭލިގެތަކުން ފުރިފަ އެވެ.

ޚާން ޔޫނިސްގެ އިންޑޮނޭޝިއަން އިސްތިގުލާލް މިސްކިތް ޔޫނޯސެޓުން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު ހެދި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ޣައްޒާގެ އެހެން ހުރިހާ ސަރަހައްދަކަށްވުރެ ގިނައިން އިމާރާތްތަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވަނީ ޚާން ޔޫނިސްގަ އެވެ. އެގޮތުން އެ ސިޓީގެ 51،885 އިމާރާތަކަށް ވަނީ ގެއްލުން ލިބިފަ އެވެ. ޚާން ޔޫނިސްއަކީ ޣައްޒާގެ ދަނޑުވެރިކަމުގެ މައި ހަބަކަށް ވާއިރު، އެންމެ ގިނަ ދަނޑުބިންތައް ހަލާކުވެފައިވަނީ ވެސް އެ ސަރަހައްދުންނެވެ. ޚާން ޔޫނިސްގެ މާން ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ އިންޑޮނޭޝިއަން އިސްތިގުލާލް މިސްކިތަކީ، މަރާމާތަށްފަހު ހުޅުވިތާ ދެ އަހަރު ވެސް ނުވަނީސް ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އިސްރާއީލުން ސުންނާފަތިކޮށްލި ބިނާއެކެވެ.

ޣައްޒާ ސިޓީގެ ބަނދަރު ޔޫނޯސެޓްގެ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ އިމާރާތްތަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވަނީ ޣައްޒާ ގަވަރުނަރޭޓުންނެވެ. އެ ސަރަހައްދުގެ 51،530 އިމާރާތަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން 41،663 އިމާރާތަކީ ހަމައެކަނި ޣައްޒާ ސިޓީގެ އިމާރާތްތަކެވެ.

އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުން ލިބުނު ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި ޣައްޒާ ސިޓީގެ ބަނދަރު ހިމެނެ އެވެ. މިއީ ކުރިން ގާތްގަނޑަކަށް 110،000 މީހުންގެ ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައި އޮތް މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގެ މައި ހިތެވެ. އދ. ގެ ފުޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރ އޯގަނައިޒޭޝަނުން ބުނި ގޮތުގައި، މި ބަނދަރަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްދޯނިފަހަރު ވަނީ ސުންނާފަތިކޮށްލާފަ އެވެ.

އުތުރު ޣައްޒާގެ ޖަބަލިއާ ރެފިއުޖީ ކޭމްޕް އދ. ގެ އޮފީސް ފޯ ހިއުމަނިޓޭރިއަން އެފެއާޒްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހާ ހަމައަށް އުތުރު ޣައްޒާގެ ދަނޑުބިންތަކުގެ 94 އިންސައްތަ ވަނީ ހަލާކުވެފަ އެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ބައިތު ލާހިޔާ އާއި ޖަބަލިއާގެ އިތުރުން އުތުރުގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް އިސްރާއީލުން ތަކުރާރުކޮށް ހަމަލާދީ، މީހުން ގަދަކަމުން ބޭރުކޮށް، އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވަނީ ހުރަސްއަޅާފަ އެވެ. ޣައްޒާގައި ހުރި އަށް ރެފިއުޖީ ކޭމްޕްގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ކޭމްޕް ކަމަށްވާ ޖަބަލިއާ ރެފިއުޖީ ކޭމްޕް މިހާރު ވަނީ މުޅިން ސުންނާފަތިވެފަ އެވެ. ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި އެ ކޭމްޕްގެ މުޅި ބްލޮކްތައް ވަނީ ކުނިގަނޑަކަށް ވެފަ އެވެ.

2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއަށް ދޭން ފެށި ހަމަލާތަކުގައި މިހާތަނަށް 74،000 އަށްވުރެ ގިނަ ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން ޝަހީދުވެ، 175،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ޒަޚަމްވެފަ އެވެ. ގިނަ ބަޔަކު އަދިވެސް އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައި ތާށިވެފައި ތިބުމުން، ޝަހީދުވި މީހުންގެ އަސްލު އަދަދު މިއަށްވުރެ މަތިވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު އިއުލާންކުރި "ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ" އެއްބަސްވުމަށްފަހު ވެސް، 1،400 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޝަހީދުވެ، 5،000 އެއްހާ މީހުން ވަނީ ޒަޚަމްވެފަ އެވެ.