ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކުން ސައުދީ ދިފާއުކޮށްދޭން އަސްކަރީ އެހީ ދިނުމާ މެދު ތުރުކީވިލާތުން ވިސްނަނީ
20 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | އާދީއްތަ 03:11ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދިފާއުގައި ތުރުކީވިލާތާއި ޕާކިސްތާނުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ނިންމާފައިވަނީ މި ތިން ގައުމުގެ މެދުގައި އެކުލަވާލާފައިވާ 'މައްކާ ޑިފެންސް އެލަޔަންސް' ގެ ދަށުން. މި އިއްތިހާދުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ މެންބަރު ގައުމަކަށް ދެވޭ ހަމަލާއަކީ ތިން ގައުމަށް ދެވޭ ހަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުން
ތުރުކީވިލާތުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ހަކާން ފިދާން އިސްތަންބޫލުގައި ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަނީ | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ޔަމަނުގެ ހަތިޔާރުއެޅި ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ބޭނުންވާ އަސްކަރީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާ މެދު ތުރުކީވިލާތުން ވިސްނަމުންދާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ހަކާން ފިދާން ހާމަކުރައްވައިފި އެވެ. ތުރުކީވިލާތާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަދި ޕާކިސްތާނުގެ މެދުގައި ވެފައިވާ ދިފާއީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ސައުދީއަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ގޮތްތައް ބަލާނެ ކަމަށް ފިދާން ވިދާޅުވި އެވެ.
އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ ދަމައިގަތުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް، ތުރުކީގެ އެންޓީވީ ބްރޯޑްކާސްޓަރަށް ހުކުރު ދުވަހު ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ފިދާން ވިދާޅުވި އެވެ. ހަމަމިއާއެކު، މި ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުމުގެ އެއްވެސް ޝައުގުވެރިކަމެއް ރިޔާޟުގެ ނެތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ގޮތުން ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ހުށަހެޅުންތަކެއް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ފިދާން ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހުށަހެޅުންތަކުގެ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް އޭނާ ހާމައެއް ނުކުރައްވަ އެވެ.
އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިންނާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ ދެމެދު ޔަމަނުގައި ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެ ދެ ފަރާތުން ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރަމުންދާއިރު، ހޫޘީން ހޯދަމުންދާ ކުރިއެރުންތަކާއެކު ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދަކާއި އިސްތިރާޖީ ގޮތުން މުހިންމު ބާބު އަލް-މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި މިހާރު އޮތީ އެ ޖަމާއަތުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގަ އެވެ.
މައްކާ ދިފާއީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާ ދިފާއުކޮށްދިނުމަށް ޕާކިސްތާނުން ވެސް ވަނީ މި ފަދަ ވައުދެއް ވެފަ އެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާ ދިފާއުކޮށްދިނުމަށް "ކުރަންޖެހުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރުމަށް" ޕާކިސްތާނުން ވެސް ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރޭގައި އަމަލީ ގޮތުން އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުން ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް، ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ތަރުޖަމާނު ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް އަހުމަދު ޝަރީފް ޗައުދަރީ ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް، އިތުރު ސިފައިން ފޮނުވުމަށް ރިޔާޟުން އެދިފައިވާ ކަން ނުވަތަ ނޫން ކަން އޭނާ ހާމައެއް ނުކުރައްވަ އެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އަސްކަރީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމާ މެދު މި ވަގުތު މަޝްވަރާ ކުރަމުން ނުދާ ކަމަށާއި، އެހެން ނަމަވެސް "ވަގުތު ޖެހުމުން" އިސްލާމްއާބާދުން ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ޕާކިސްތާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ވެސް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
'މައްކާ ޖޮއިންޓް ޑިފެންސް އެގްރީމަންޓް' ގެ ނަމުގައި ތިން ގައުމުގެ މެދުގައި ވެވުނު މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށްފައި ވަނީ އޮގަސްޓް މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު މައްކާގަ އެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވީ ސައުދީގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާނާއި، ތުރުކީވިލާތުގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުޣާން އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފެވެ. އިސްތަންބޫލްގައި މި ތިން ގައުމުގެ އިސްވެރިން ބޭއްވެވި ބައްދަލުވުމަކަށް ފަހު، އޮގަސްޓް 31 ވަނަ ދުވަހު މި އިއްތިހާދަށް ރަސްމީކޮށް 'މައްކާ ޑިފެންސް އެލަޔަންސް' ގެ ނަން ވަނީ ދީފަ އެވެ. އަދި، ރިޔާޟުގައި މި އިއްތިހާދުގެ ސެކްރެޓޭރިއަޓެއް ގާއިމުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، އެންމެ ފުރަތަމަ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްގެ މަގާމު ފުރުއްވާނީ ޕާކިސްތާނުގެ ބޭފުޅެއް ކަމަށް ވެސް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ.
މި އިއްތިހާދުގެ އަސާސީ އުސޫލަކީ، މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ ގައުމަކަށް ދެވޭ ހަތިޔާރު އެޅި ހަމަލާއަކީ ތިން ގައުމަށް ވެސް ދެވޭ ހަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުން ކަމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅައިފަ އެވެ. މި އިއްތިހާދު ބިނާވެފައި ވަނީ އެހެން ގައުމުތަކުގެ މިނިވަންކަމާއި، ސިޔާދަތާއި، ސަރަހައްދީ ނަޒާހަތްތެރިކަމަށް އިހުތިރާމްކުރުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، އެހެން ގައުމުތަކުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމާ ނުބެހޭނެ ކަމަށް އެއިރު ފިދާން ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި، އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް މި އިއްތިހާދާ ގުޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގެ އަމަލީ ބާރުވެރިކަމާ މެދު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދަ އެވެ. ނޭޓޯ ފަދަ އިއްތިހާދުތަކުގައި އޮންނަ ފަދަ ވަރުގަދަ އަސްކަރީ އޮނިގަނޑެއް ނުވަތަ ދާއިމީ ސިފައިންގެ ލަޝްކަރެއް މި އިއްތިހާދުގައި ނެތް ކަން އެ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި އިއްތިހާދުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ ސިފަޔާއި، އެއް ގައުމުން އަނެއް ގައުމު ދިފާއުކުރުމުގެ މާއްދާއަށް އަމަލީ ސިފަ އަންނާނީ ކޮން ހާލަތެއްގައި ކަން އަދިވެސް ސާފެއް ނުވެ އެވެ.
މި ތިން ގައުމުގެ އެއްބަސްވުން ގާއިމުކޮށްފައި މި ވަނީ، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ފުޅާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ގަލްފުގެ ގައުމުތައް ވަދެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ފެބުރުވަރީ މަހު ވޮޝިންޓަނާއި އިސްރާއީލުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އީރާނަށް ހަމަލާދިން ފަހުން، މި ހަމަނުޖެހުންތަކަށް މިހާރު ވަނީ ހަ މަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފަ އެވެ.
މަސްދަރު: އަލް ޖަޒީރާ
