ސީއެންއެން، އެމްއެސް ނައު އަދި ޕޮލިޓިކޯ ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކުރަން ޓްރަމްޕް ނިންމަވައިފި
19 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | ހޮނިހިރު 08:09ޓްރަމްޕްގެ މި ނިންމެވުމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށް ބުނެ ސީއެންއެން އާއި ޕޮލިޓިކޯއިން ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކޮށް، ގާނޫނީ ގޮތުން ދިފާއުވާނެ ކަމަށް ބުނެފައި. މީޑިއާތަކުން ދޮގު ޚަބަރު ފަތުރާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ތުހުމަތު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، މީގެ ކުރިން ވެސް މިފަދަ ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން ސަރުކާރަށް ވަނީ ގާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި
ވައިޓް ހައުސްގައި ބާއްވާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތަކަށް ސީއެންއެން، އެމްއެސް ނައު އަދި ޕޮލިޓިކޯ ފަދަ މީޑިއާތައް ވަނުން މަނާކުރުމަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވުނު ސުވާލުތަކަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ޖަވާބު ދެއްވަނީ | އެކްސް
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި ނޫސް މީޑިއާތަކާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ނުތަނަވަސްވެ، ސީއެންއެން، އެމްއެސް ނައު އަދި ޕޮލިޓިކޯ ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން "ވަގުތުން" މަނާކުރައްވައިފި ކަން އޭނާ އިއުލާނު ކުރައްވައިފި އެވެ.
މި ފިޔަވަޅު އަޅުއްވަން ނިންމެވިކަން ހާމަކުރައްވައި ހުކުރު ދުވަހު ޓްރުތު ސޯޝަލްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އެ މީޑިއާތަކުން އޭނާގެ ސަރުކާރާ ގުޅޭގޮތުން "މެދުނުކެނޑި ހަދަހަދައިގެން ވާހަކަދައްކާ ނުވަތަ ދޮގު ޚަބަރު ފަތުރާ" ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އެ ތުހުމަތުތަކަށް ބާރުދޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ މިސާލެއް އޭނާ ދައްކަވާފައެއް ނުވެ އެވެ. މިއީ "ވަރަށް އާދައިގެ މަނާކުރުމެއް" ކަމަށް ފަހުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، މި އެންގުން ތަންފީޒުކުރާނެ ގޮތުގެ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް އޭނާ ނުދެއްވަ އެވެ. އެހެންކަމުން، އެ މީޑިއާތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ވައިޓް ހައުސްގެ ސަރަހައްދަށް ވަނުން މުޅިން ހުރަސްއެޅޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އަދިވެސް އޮތީ ސާފުނުވެ އެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ މި ނިންމެވުމަކީ އެމެރިކާގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ދިން "ޣައިރު ގާނޫނީ ހަމަލާއެއް" ކަމަށް ބުނެ، ސީއެންއެން އިން ވަނީ ވަގުތުން މި ކަން ކުށްވެރިކޮށްފަ އެވެ. ސަރުކާރުގެ މި ފިޔަވަޅާ ގުޅިގެން ގާނޫނީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ވެސް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ. މި ނިންމެވުން އިއުލާނުކުރިތާ ކުޑައިރުކޮޅެއް ފަހުން ވެސް، ޕޮލިޓިކޯ އާއި ސީއެންއެންގެ ރިޕޯޓަރުން ވައިޓް ހައުސްގެ ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވޭންސް އަޔޯވާގައި ބޭއްވި ހަފުލާއަކަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި ވެސް ސީއެންއެންގެ ނޫސްވެރިން ވަނީ ބައިވެރިވެފަ އެވެ.
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދިފާއުގައި މީޑިއާތަކުގެ ރައްދު
ސީއެންއެންއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، މީޑިއާތައް މަނާކުރުމަށް ކުރާ މި ފަދަ މަސައްކަތްތަކަކީ ޣައިރުގާނޫނީ އަމަލެއް ކަމަށެވެ. އަދި، ވައިޓް ހައުސްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އެ ނެޓްވޯކްގެ ޓީމުން ކުރަމުންދާ އިންސާފުވެރި އަދި ތެދުވެރި ރިޕޯޓްތަކަށް ފުރިހަމައަށް ތާއީދުކުރާ ކަމަށް އެ ނެޓްވޯކުން ބުންޏެވެ. "އެމެރިކާގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން، ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް ހުރަހެއް ނުވަތަ ނުފޫޒެއް ނެތި ޚަބަރު ފެތުރުމުގެ ހައްގު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިގެންވޭ،" ސީއެންއެންގެ ބަޔާނުގައިވެ އެވެ. "ރައީސް ޓްރަމްޕް އިންޒާރު ދެއްވި ފަދައިން މީޑިއާތައް މަނާކޮށްފި ނަމަ، އެއީ ގާނޫނުއަސާސީން ރައްކާތެރިކަން ދީފައިވާ އަސާސީ ހައްގަކަށް ދެވޭ ޣައިރު ގާނޫނީ ހަމަލާއެއް."
ޕޮލިޓިކޯ އިން ވެސް ރަސްމީ ބަޔާނެއް ނެރެފައިވާއިރު، މިހާރުގެ ވައިޓް ހައުސްގެ އިތުރުން ކުރިއަށް އޮތް ސަރުކާރުތަކުގެ ޚަބަރުތައް ވެސް ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ރިޕޯޓްކުރުން މަތީ ދެމިތިބޭނެ ކަމަށް އެ ނޫހުން ބުންޏެވެ. "އަޅުގަނޑުމެންގެ ހައްގުތައް ހަނިކުރަން ކުރާ ކޮންމެ މަސައްކަތަކާ ދެކޮޅަށް، ގާނޫނުއަސާސީގެ ފުރަތަމަ އިސްލާހުން ލިއްބައިދޭ ހައްގުތަކުގެ ދިފާއުގައި ވަރުގަދައަށް މަސައްކަތް ކުރާނަން،" ޕޮލިޓިކޯގެ ބަޔާނުގައި ވެ އެވެ. މި މައްސަލައިގައި، ކުރިން އެމްއެސްއެންބީސީގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި އެމްއެސް ނައު އިން އެއްވެސް އެއްޗެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.
އިތުރު ފިޔަވަޅުތަކުގެ އިންޒާރާއި ފާޑުކިޔުންތައް
ޓްރަމްޕްގެ ޕޯސްޓުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ: "އެމެރިކާގެ ރައީސް ނުވަތަ ޓްރަމްޕް ސަރުކާރު ނުވަތަ އެމެރިކާއާ ގުޅޭގޮތުން ޚަބަރު ފަތުރާއިރު، މެދުނުކެނޑި ހަދަހަދައިގެން ވާހަކަދައްކުމާއި ދޮގު ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު މީޑިއާތަކަށް އޮވެގެން ނުވާނެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އެހެން މީޑިއާތަކަށް ވެސް ފިޔަވަޅު އަޅާނަން." ނަމަވެސް، މި ފިޔަވަޅު އަޅުއްވަން މެދުވެރިވި ވަކި ޚާއްސަ ޚަބަރެއް ނުވަތަ ރިޕޯޓެއްގެ ތަފްސީލު އެ ޕޯސްޓުގައި އޭނާ ހިމަނުއްވާފައެއް ނުވެ އެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ފިޔަވަޅު އަޅުއްވާނެ އެހެން މީޑިއާތަކަކީ ކޮބައިތޯ ނޫސްވެރިއަކު ދެންނެވި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ: "ފޭކް ނިއުސް ފަތުރާ އެހެން މީޑިއާތަކުގެ ވާހަކަތޯ؟ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، ނިއުޔޯކް ޓައިމްސްއަކީ ފޭކް ނިއުސް، ވޮޝިންގޓަން ޕޯސްޓަކީ ވެސް ފޭކް ނިއުސް."
މި ނިންމެވުމާ ގުޅިގެން، ވައިޓް ހައުސް ކޮރެސްޕޮންޑެންޓްސް އެސޯސިއޭޝަންގެ ރައީސާ ޖެކީ ހައިންރިކް ވިދާޅުވީ، އެ ޖަމިއްޔާ އަބަދުވެސް ސާބިތުވެ އޮތީ އެ ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ސަބަބުން އަމާޒުފަތްގަނޑަކަށް ހަދާފައިވާ ނޫސްވެރިންގެ "ދިފާއުގައި" ކަމަށެވެ. ފޮކްސް ނޫހުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ހައިންރިކް ވިދާޅުވީ: "މިއީ ހަމައެކަނި ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުތަކާ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫން. މިއީ، ގައުމުގެ އެންމެ މަތީ މަގާމުގައި ހުންނަވާ ބޭފުޅެއްގެ ހަރަކާތްތަކާއި، ސިޔާސަތުތަކާއި، ނިންމުންތަކުގެ ފުރިހަމަ އަދި މިނިވަން މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންވާ ހައްގާ ގުޅޭ ކަމެއް."
ފަހުން އޯވަލް އޮފީހުގައި ހުންނަވައިގެން މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ހުކުރު ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު މި ކަން އިއުލާނު ކުރައްވަން ޖެހުނު ވަކި "ޚާއްސަ ސަބަބެއް" ނެތް ކަމަށެވެ. "މިއީ ހަގީގަތުގައި ފާއިތުވި މަދު އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ފުނިޖެހިފައި ހުރި ވާހަކަތަކެއްގެ ނަތީޖާ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. "މި ކަންކަމާ މީހާ [އަޅުގަނޑު] ފޫހިވަނީ."
މި ލިސްޓަށް "އެހެން ބަޔަކު ވެސް އިތުރުވެދާނެ" ކަމަށް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ވަކި މީޑިއާއެއްގެ ނަމެއް ޓްރަމްޕް ހާމައެއް ނުކުރައްވަ އެވެ. އަދި، މި ނިންމެވުމާ ގުޅިގެން ގާނޫނީ ގޮތުން ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަން ގަބޫލުކުރައްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، "މި ކަން ކާމިޔާބުވިޔަސް ނުވިޔަސް، މިއީ ފާހަގަކޮށްލަން ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ދެކެން."
މީޑިއާތަކާ ދެމެދު އޮތް ނުތަނަވަސްކަމުގެ ފަސްމަންޒަރު
2025 ޖަނަވަރީގައި ވެރިކަމަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތީއްސުރެ، ޓްރަމްޕާއި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިން ގެންދަވަނީ ވައިޓް ހައުސްގެ ނޫސްވެރިންނާ ތަކުރާރުކޮށް ކުރިމަތިލުންތައް ހިންގަވަމުންނެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި، ކޮންޒަވެޓިވް ބްލޮގަރުންނާއި، އިންފްލުއެންސަރުންނާއި، އެހެނިހެން މީޑިއާތަކަށް ވައިޓް ހައުސްގެ ޕްރެސް ރޫމުން ޖާގަ ދެއްވަން ވަނީ ފަށްޓަވާފަ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، މިއީ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނަށް ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ފެބުރުވަރީ މަހު ވައިޓް ހައުސް އިން ވަނީ، ގަރުނަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން ވައިޓް ހައުސް ކޮރެސްޕޮންޑެންޓްސް އެސޯސިއޭޝަނުން ބަލަހައްޓަމުން އައި "ޕްރެސް ޕޫލް" ގެ (ރައީސްގެ އަރިހުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ނޫސްވެރިންގެ ގްރޫޕް) ކޮންޓްރޯލް ސަރުކާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފަ އެވެ.
ހަމަ އެ މަހު، އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސްއިން (އޭޕީ) 'ގަލްފް އޮފް އެމެރިކާ' ގެ ބަދަލުގައި "ގަލްފް އޮފް މެކްސިކޯ" މި ލަފުޒު ބޭނުންކުރުމާ ގުޅިގެން، އޯވަލް އޮފީހާއި އެއާ ފޯސް ވަން ފަދަ ޚާއްސަ ތަންތަނަށް އެ ނޫހުގެ ރިޕޯޓަރުންނާއި ފޮޓޯގްރާފަރުން ވަނުން ސަރުކާރުން ވަނީ މަނާކޮށްފަ އެވެ. އެ މައްސަލަ އޭޕީ އިން ވަގުތުން ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއިރު، އެ މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް އަދިވެސް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.
އޯވަލް އޮފީހާއި، އެއާ ފޯސް ވަން އަދި ވައިޓް ހައުސްގެ އެކި ހަރަކާތްތަކުގައި ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ނޫސްވެރިންނާ ދެބަސްވެވަޑައިގެން، އެއީ "ފޭކް ނިއުސް" ފަތުރާ އަދި "އަދަބުކުޑަ" ބައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވަމުންނެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގައި ވެސް ސީއެންއެންގެ ކޮރެސްޕޮންޑެންޓް ޖިމް އެކޮސްޓާ ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކުރެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް، ސީއެންއެން އިން ދައުވާ ކުރުމާ ގުޅިގެން، އޭނާގެ ހުއްދަ ފަހުން ވަނީ އިއާދަކޮށްދީފަ އެވެ. ސީއެންއެންއަކީ ރައީސްގެ ހަރަކާތްތައް ވީޑިއޯކޮށް އެހެން މީޑިއާތަކާ ހިއްސާކުރާ 'ޕްރެސް ޕޫލް' ގައި ހިމެނޭ އެމެރިކާގެ އެންމެ ފަސް މީޑިއާގެ ތެރެއިން އެއް މީޑިއާ އެވެ.
މަސްދަރު: ބީބީސީ
