ޣައްޒާގައި އިމާރާތެއް ވެއްޓި 21 މީހުން މަރުވެއްޖެ
16 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | ބުދަ 15:16ޣައްޒާގެ އަލް-ރިމާލްގައި ހުރި ބޮޑު އިމާރާތެއް ވެއްޓި 21 މީހުން މަރުވިއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުޑަކުދިން ހިމެނެއެވެ. އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާތަކުގައި ގެއްލުން ލިބިފައިވާ 3،000 އެއްހާ އިމާރާތް ވެއްޓުމުގެ ބިރު އޮތްއިރު، ސަލާމަތީ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ބަރު މެޝިނަރީ އެތެރެކުރުމަށް އިޒްރޭލުން ހުރަސްއަޅަމުންދާ ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނޭ
ޣައްޒާގައި އިމާރާތެއް ވެއްޓުނު ސަރަހައްދުގައި މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ | ގުދުސް ނިއުސް ނެޓްވޯކް
ޣައްޒާ ސިޓީގައި ހުރި، ހަނގުރާމައިގައި ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ބޮޑު އިމާރާތެއް ބުދަ ދުވަހުގެ ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައި ވެއްޓި، ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން 20 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެއްޖެ ކަމަށް އެ ސަރަހައްދުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނެފި އެވެ. އަދި އިމާރާތް ވެއްޓިފައިވާ ކުނިތަކުގެ ދަށުގައި އެތައް ބަޔަކު ތާށިވެފައިވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.
އަލްޝިފާ ހޮސްޕިޓަލުގެ ޑިރެކްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު އަބޫ ސަލްމިއްޔާ ސީއެންއެންއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، މި ހާދިސާގައި މިހާތަނަށް މަދުވެގެން 21 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 11 ކުޑަކުދިން ހިމެނޭއިރު، އިތުރު ގިނަ ބަޔަކަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ޣައްޒާގެ ސިވިލް ޑިފެންސް އެޖެންސީން ބުނި ގޮތުގައި، އެ ސިޓީގެ އަލް-ރިމާލް އަވަށުގައި ހުރި "އަލް-ސައާދާ" އިމާރާތް ވެއްޓުނު ސަރަހައްދުގައި މީހުން ހޯދުމާއި ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. އެ އިދާރާއިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި އެ ސަރަހައްދުން ގާތްގަނޑަކަށް 100 އެއްހާ މީހުން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.
ކޮންމެ ފްލޯއެއްގައި ހަތަރު އެޕާޓްމަންޓް ހިމެނޭ ގޮތަށް ހަ ބުރިއަށް އިމާރާތްކޮށްފައިވާ މި އިމާރާތަކީ، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއަށް ދޭން ފެށި ވައިގެ ހަމަލާތަކުގެ ކުރީކޮޅު އަމާޒުކޮށްފައިވާ ތަނެއް ކަމަށް ސިވިލް ޑިފެންސް އެޖެންސީން ބުނެ އެވެ.
އދ. އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން ޣައްޒާގެ ހުރިހާ އިމާރާތްތަކުގެ 80 އިންސައްތައަށް ވަނީ އެކިވަރުގެ ގެއްލުން ލިބިފަ އެވެ. އަދި މީގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ ދެބައި އިމާރާތް ވަނީ މުޅިން ސުންނާފަތިވެފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން، އިސްރާއީލުގެ ވައިގެ ހަމަލާތަކާއި ނުގޮވައި ހުރި ގޮވާތަކެތީގެ ނުރައްކަލުގެ ތެރޭގައި، ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ރައްކާތެރި ހިޔާވަހިކަމެއް ހޯދުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ އެވެ.
ފިނި މޫސުން ކައިރިވަމުން އަންނައިރު ހިޔާވަހިކަމަށް އޮތް ބޭނުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފަ އެވެ. އދ. އިން ބުނާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ޣައްޒާގެ 1.9 މިލިއަން މީހުން ނުވަތަ އާބާދީގެ 90 އިންސައްތަ މީހުން ވަނީ ގެދޮރު ދޫކޮށް ދާންޖެހިފަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އެކި ފަހަރު މަތިން އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ހިޖުރަކުރަން ޖެހިފަ އެވެ.
ޣައްޒާގައި ހުންނަ ހަމާސްގެ މީޑިއާ އޮފީހުން ބުނީ، މި އިމާރާތް ވެއްޓުނީ ރައްކާތެރި އެހެން އެއްވެސް ތަނެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، މަޖުބޫރުވެގެން އެތަނުގައި ހިޔާވަހިކަން ހޯދައިގެން ތިބި "ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ އެތައް އާއިލާއެއްގެ" ބޯމައްޗަށް ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިފަދަ ކާރިސާތަކުގައި ބޭނުންވާނެ އެކަށީގެންވާ ސާމާނާއި، މެޝިނަރީ އަދި ސަލާމަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި އެތެރެކުރުމަށް އިސްރާއީލުން ހުރަސް އަޅަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ އެ އޮފީހުން ވަނީ އިޒްރޭލަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. އިސްރާއީލުން ބުނާ ގޮތުގައި ބަރު މެޝިނަރީ ފަދަ "ދެގޮތަކަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ތަކެތި" ޣައްޒާއަށް އެތެރެކުރުން ހަނިކުރަނީ، ހަމާސްއިން އެ ތަކެތި އަސްކަރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންކޮށްފާނެތީ އެވެ.
އިސްރާއީލުން ހިފާފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކާ ބެހޭ އދ. ގެ ހިއުމަނިޓޭރިއަން ކޯޑިނޭޓަރު ރާމިޒް އަލަކްބަރޯވް ވަނީ، ބަރު މެޝިނަރީއާއި، އިންޖީނު ތެލާއި ފިއުލް ޣައްޒާއަށް އެތެރެކުރުމުގެ ހުއްދަ "އަވަސް ފުރުސަތެއްގައި" ދިނުމަށް ގޮވާލައްވާފަ އެވެ.
ބުދަ ދުވަހު އޭނާ ވިދާޅުވީ، ހަމައެކަނި ރައްކާތެރި ހިޔާވަހިކަމެއް ހޯދުމަށްޓަކައި އެއްވެސް މީހަކު އެމީހެއްގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ހުށަހަޅަން ޖެހިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.
‘ހިތާމަވެރި، ވޭނީ މަންޒަރެއް’
ޣައްޒާގެ ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ބުދަ ދުވަހު ހާމަކުރި ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން މީގެ ކުރިން ދީފައިވާ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އިމާރާތްތަކުގެ އޮނިގަނޑަށް ގެއްލުންވެ، ރެނދުލާފައިވުމުގެ ސަބަބުން، އެ ސަރަހައްދުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 3,000 އެއްހާ އިމާރާތް ވަނީ "ނުރައްކާތެރި" ނުވަތަ ވެއްޓިދާނެ ފަދަ ހާލަތެއްގައި ހުރި ތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފަ އެވެ.
އެ މިނިސްޓްރީން ބުނީ މި ގެއްލުންތަކަކީ "އެތައް ހާސް އާއިލާއެއްގެ ފުރާނައަށް އޮތް ސީދާ ނުރައްކަލެއް" ކަމަށެވެ. އަދި މިކަމާ ގުޅިގެން ސަރަހައްދީ ފެންވަރުގައާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.
ސިވިލް ޑިފެންސްގެ ތަރުޖަމާނު މަހްމޫދު ބަސާލް ބުދަ ދުވަހު ވިދާޅުވީ، ރޭ ދަމުން ފެށިގެން ޣައްޒާ ސިޓީން ފެންނަމުންދަނީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި އަދި ވޭނީ މަންޒަރެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު އަނިޔާވެރި ހާދިސާއެއް ކަމަށާއި، މި އިމާރާތުގެ ދަށުގައި އެތައް ބަޔަކު ތާށިވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"މީހުން ހޭލީ ފަތިހު 3 ޖެހިކަންހާއިރު، މުޅި އިމާރާތް އެމީހުންގެ ބޯމައްޗަށް ވެއްޓުމުން އެތަނުގައި ތިބި ކުޑަކުދިން ރޮއި ހަޅޭއްލަވާ އަޑަށް،" އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި އެވެ. "މިހާރު ރައްޔިތުން ހިޔާވަހިކަން ހޯދައިގެން ތިބި ސަރަހައްދުތަކުގައި މިފަދަ އިތުރު ހާދިސާތަކެއް ހިނގައިފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އަހަރެމެން ދެން."
މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހު ހަމާސްއާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު އެއްބަސްވި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަށްފަހު، ޣައްޒާ އަލުން އާރާދުކުރުމުގެ އެއްވެސް މުހިންމު މަސައްކަތެއް ކުރެވިފައެއް ނުވެ އެވެ. އޮގަސްޓް މަހުގެ ފަހުކޮޅު އދ. އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލި ފަހުންވެސް ގެއްލުން ލިބިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ އިންސައްތަ ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
މިދަނޑިވަޅުގައި، އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން އެކުލަވާލި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ކުރިއެރުވުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އުފައްދަވާފައިވާ "ބޯޑް އޮފް ޕީސް" އިން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް، އިސްރާއީލުގެ ފާޑުކިޔުންތަކާ ގުޅިގެން އެދެވޭ ކުރިއެރުމެއް ލިބޭ ގޮތް ވަނީ ނުވެފަ އެވެ.
