އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އެ ގައުމުގެ ވެރިން މަގާމުން ދުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރަނީ ކީއްވެގެންތޯ، ރައީސް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ ގައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ ޓީމާ ތަކުރާރުކޮށް ސުވާލު ކުރައްވަނީ

އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އެ ގައުމުގެ ވެރިން މަގާމުން ދުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރަނީ ކީއްވެގެންތޯ، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ ގައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ ޓީމާ ސިއްރުން ސުވާލުކުރައްވާތާ މިހާރު މަސްތަކެއް ވެއްޖެ އެވެ.

ހަނގުރާމަ ފެށުނުއިރު ޓްރަމްޕަށް އޮތީ މިކަމާ މެދު ވަރަށް ބޮޑު ޔަގީންކަމެއް ލިބިފަ އެވެ. އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވަނީ، އީރާނަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިނުމުން ތެހެރާންގެ މަގުތަކަށް ރައްޔިތުން ނުކުމެ މުޒާހަރާކުރަން ފަށާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޓްރަމްޕަށް އެކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވާފަ އެވެ.

މިކަމާ ގުޅޭ މައުލޫމާތު އެނގޭ ފަރާތްތަކުން ސީއެންއެން އަށް މައުލޫމާތުދީފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ ބައެއް އިސް އޮފިޝަލުންނަށް މިކަމާ މެދު ޝައްކު އުފެދުނެވެ. އެއީ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓުތަކުން އެފަދަ ކަމެއް ހިނގައިފާނެ ކަމަށް ނުދައްކާތީ އެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ހަމަލާތައް ދިނުމުގެ ކުރިން މި މައުލޫމާތުތަކާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ބަހުސްކުރެވުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު ޓްރަމްޕް މި ހަނގުރާމަ ފެއްޓެވީ އީރާނުގެ ސަރުކާރު ބަދަލުކުރުމަށް ގޮވާލައްވަމުންނެވެ.

ހަނގުރާމަ ފެށުނު ރޭ އާންމުކުރެއްވި ވީޑިއޯ މެސެޖެއްގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ، މިއީ އީރާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެތައް ޖީލަކަށް ފަހު ލިބޭނެ ހަމައެކަނި ފުރުސަތު ކަމަށް ބުނެ އިރާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް މެސެޖެއް ދެއްވާފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވުމަށްޓަކައި އީރާނުގެ ސަރުކާރާއެކު މަޝްވަރާކުރަން ޖެހުމުން، ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ ވިސްނުން ކުޑަދުވަސްކޮޅަކަށް ފަސްލެވުނެވެ. ޖޫން މަހާ ހަމައަށް އައިއިރު، ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަކީ އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ފަރުވާލެއް ބެހެއްޓެވި ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ މަޝްވަރާކުރައްވަނީ "ވަރަށް ބުއްދިވެރި ބަޔަކާ" ކަމަށާއި، ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތައް ވައްޓާލުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރާ މަސައްކަތްތައް "ދުވަހަކުވެސް ކާމިޔާބުނުވާ" ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މި މައުލޫމާތު އެނގޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ އެ ވާހަކަތަކާ ޚިލާފަށް، އޭނާ ގޮވާލެއްވި ގޮވާލެއްވުމަށް އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އިޖާބަ ނުދިނީ ކީއްވެގެންތޯ އޭނާ ގެންދެވީ ސުވާލު އުފައްދަވަމުންނެވެ.

މިހާރު، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަދަދު ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ހުރި މިންވަރަށް ވުރެ ދަށުގައި ހުރުމާއި، އީރާނާއެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ހުއްޓިފައިވުމުން، މީގެ ހަ މަސް ކުރިން ހަނގުރާމަ ފެށިއިރު ޓްރަމްޕް ގެންގުޅުއްވި ވިސްނުމަށް އޭނާ އަލުން އެނބުރި ވަޑައިގެންފި އެވެ.

މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޓްރަމްޕް ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ސުވާލުކުރައްވާފައިވަނީ، "އީރާނުގެ ރައްޔިތުން ތެދުވެ ހަނގުރާމަކުރަން ފަށާނީ ކޮން އިރަކުން؟" ހެއްޔެވެ.

ކުރިއަށްދާ ހަނގުރާމައިގައި ފެންނަމުންދާ އާދައިގެ މަތިން ތަކުރާރުވާ ކަންތައްތަކެއް

ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ ވާހަކަތަކަށް އަލުން އެނބުރި ދިއުމަކީ، ކޮންމެ މަހަކު އެއްފަހަރު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ތަކުރާރުވަމުންދާ މި ހަނގުރާމައިގެ އާދައިގެ މަތިން ފެނުނު ކަމެކެވެ.

މަހެއްހާ ދުވަހުގެ މެދުކެނޑުމަކަށް ފަހު، މި ހަފުތާގައި އެމެރިކާއާއި އީރާނުން ޖެހިޖެހިގެން ތިން ދުވަސް ވަންދެން ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރުމާ ގުޅިގެން މަސްރަހު އަލުން ވަނީ ހޫނުވެފަ އެވެ. މިއީ މިއަހަރުގެ ހޫނު މޫސުމުގެ ކުރީކޮޅުވެސް ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތެވެ.

އީރާނުގެ އާންމު އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ސުންނާފަތިކޮށްލާނެ ކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރު ދެއްވަމުން ގެންދަވާ ޓްރަމްޕް ބުދަ ދުވަހު ވިދާޅުވީ، ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ މިއަށްވުރެ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިނުމަށް އަމުރުކުރަން އޭނާ ހުންނެވީ ތައްޔާރަށް ކަމަށެވެ.

"ރޭގައި ދިނީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް، އަދި ބޭނުން ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އެފަދަ އިތުރު ހަމަލާއެއް ދޭން އަހަރެމެން މިތިބީ ތައްޔާރަށް،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި ހަމަލާތައް މާ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދާނެ ކަމަށް ގަބޫލުނުކުރައްވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ މަހު ޓްރަމްޕްގެ މަންދޫބުން އީރާނާއެކު ކުރަމުންދިޔަ މަޝްވަރާތައް ހުއްޓާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވި ފަހުން، ޚާރިޖީ ގުޅުންތައް ގާއިމުކުރުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރެ އެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވަނީ ހަނގުރާމައިގެ މިހާރުގެ ހާލަތާ މެދު އޭނާ ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމަށާއި، ހަނގުރާމަ ނިންމުމަށް އަވަސްވެގަންނަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ.

"މިހާރު އަހަރެމެން މިތިބި މަގާމާ މެދު އަހަރެން ހިތްހަމަޖެހޭ،" މި ހަފުތާގައި ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ. "ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަހަރެމެންނަށް އެބައޮތް، އަދި އީރާނުގެ އިގްތިސާދު އެދަނީ މުޅިން އިނދަޖެހެމުން."

އީރާނުގެ ހުރްމުޒްގާން ޕްރޮވިންސްގެ ސިރިކް ކައުންޓީގެ ކުހެސްތަކަށް، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 2 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއިން ދިން ކަމަށް ބުނާ ހަމަލާއެއް ކައިވެނި ހަފުލާއަކަށް އަމާޒުވެފައިވާއިރު، އެ ސަރަހައްދުގެ އިމާރާތެއްގެ އެތެރެއަށް ލިބިފައިވާ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ފެންނަ މަންޒަރެއް | ގެޓީ އިމޭޖަސް

ކޮންގްރެސްގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ކަނޑައަޅާ އިންތިޚާބުގެ ވޯޓުލުން ކުރިއަށް އޮތް ދެ މަސް ދުވަހު، މި ހަނގުރާމައިގެ ވާހަކަ ސިޔާސީ މައިދާނުން މުޅިން ދުރަށް ޖެއްސުމަށް ޓްރަމްޕްގެ އަރިސް ބޭފުޅުން ބޭނުންވެ އެވެ.

އީރާނާ މެދު ނިންމަވާ ނިންމެވުންތަކުގައި މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގެ ނުފޫޒެއް ނެތް ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، އޭނާގެ އިސް މުޝީރުންނާއި ކޮންގްރެސްގައި ތިއްބެވި ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ މެންބަރުން ވަނީ، ހަނގުރާމަ އަލުން ފެށިއްޖެ ނަމަ އިންތިޚާބުގައި ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ.

"އެމީހުންނަށް (އީރާނަށް) ކެތްކުރެވޭނީ ކިހާވަރަކަށް ކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގޭ، އެކަމަކު އެއީ މުހިންމު ކަމެއް ނޫން،" އީރާނާ ބެހޭގޮތުން ބުދަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. "އަދި އިންތިޚާބުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ނިންމުންތަކަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ."

އިސްތިރާޖީ ބަދަލެއް — އަމާޒަކީ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުރުހުން އުފެއްދުން

ހަނގުރާމައިގެ ފޯކަސް ކުޑަކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ، އީރާނުގެ މާލީ ވަސީލަތްތައް ބަންދުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ އާ ސިޔާސަތަށް ފުރުސަތު ދިނުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އީރާނާއެކު އެންމެ ފުޅާކޮށް ވިޔަފާރިކުރާ ގައުމުތަކަށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދިނުން ހިމެނެ އެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން އަދި އެންމެ ބޮޑެތި ފިޔަވަޅުތަކެއް ނާޅަ އެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ ޓީމުން އީރާނުގެ މާލީ މަގުތައް ބަންދުކޮށް، އިގްތިސާދީ ހާލަތު ގޯސްކުރަން މަސައްކަތްކުރާ އެއް ސަބަބަކީ، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އެ ގައުމުގެ ވެރިންނާ މެދު ނުރުހުންވެ، މަގުތަކަށް ނުކުތުމަށް މަގުފަހިކުރުމެވެ. މި އާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަކްލީފު އުފުލަން ޖެހޭނީ އީރާނުގެ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ކަމަށް އޮފިޝަލުން ސިއްރުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

މިހާރުވެސް އީރާނުގެ އިގްތިސާދަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފަ އެވެ. ތަކެތީގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލި، ކޮންމެ ހަފުތާއަކު ކާބޯތަކެތީގެ އަގު ދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އީރާނުގެ ފައިސާ، ރިއާލްގެ އަގު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވެއްޓިފަ އެވެ. އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލުންވެސް ވަނީ އިގްތިސާދީ ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

2026 ސެޕްޓެމްބަރު 2 ވަނަ ދުވަހު، ތެހެރާންގެ މަގުމަތީގައި ބޫޓާއި ފައިވާން މަރާމާތުކުރާ މީހަކު މަސައްކަތުގައި | ގެޓީ އިމޭޖަސް

"މިފަދަ މައްސަލަތައް ހުރީތީ އަޅުގަނޑުމެން މައާފަށް އެދެން. އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ އިގްތިސާދީ، އަސްކަރީ އަދި ސަލާމަތީ ގޮތުން ފުރިހަމަ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި،" ޓްރެޜަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން މިދިޔަ ހަފުތާގައި އާ ފިޔަވަޅުތައް އިއުލާންކުރުމުގެ ކުރިން، އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއާން ވިދާޅުވި ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ބައެއް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އިގްތިސާދީ ހާލަތު ގޯސްވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން މަގުތަކަށް ނުކުމެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރަން މަސައްކަތްކޮށްފާނެ ކަމުގެ އެއްވެސް އިންޓެލިޖެންސް މައުލޫމާތެއް އަދި ލިބިފައެއް ނެތެވެ.

ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން އެމެރިކާގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓުތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލު ގުޅިގެން ހިންގާ އޮޕަރޭޝަނަކުން އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވުމަކީ ދުރު ކަމެކެވެ. އަދި ހަނގުރާމައަށް މަސްތަކެއް ވެފައިވާއިރު، އީރާނުގެ ސަރުކާރުގެ ބާރު ކުޑަނުވާ ކަމަށް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އެޅި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުންވެސް އީރާނުގެ ސަރުކާރު ބަލިކޮށްލެވިފައެއް ނުވެ އެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މުޒާހަރާތައް ހުއްޓުވުމަށް އީރާނުން ގެންގުޅެނީ ހަރުކަށި އުސޫލުތަކެކެވެ. މިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅުވެސް އީރާނުގެ ތާރީޚުގައި ފެނުނު އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ފިޔަވަޅު އަޅައި، މުޒާހަރާތައް ވަނީ ހުއްޓުވާފަ އެވެ.

މުހައްލިލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އިގްތިސާދީ ގޮތުން ދަތިކޮށްގެން ޓްރަމްޕް ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ މަގްސަދު އީރާނުގެ ވެރިންނަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގެ އެވެ.

އިންޓަނޭޝަނަލް ކްރައިސިސް ގްރޫޕްގެ ސީނިއާ އެނަލިސްޓް ހާމިދު ރިޒާ އަޒީޒީ ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ ވެރިން މި އިގްތިސާދީ ފިއްތުންތައް ދެކެނީ އެމެރިކާއިން ހިންގާ ބޮޑު ކެމްޕޭނެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ. އަދި މީގެ ބޭނުމަކީ ގައުމުގެ އެތެރޭގައި ހަމަނުޖެހުން އުފައްދައި، ވެރިކަން ބަދަލުކުރުން ނުވަތަ އެމެރިކާ ބޭނުންވާ ގޮތަށް އީރާނުން އެއްބަސްވުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުގެ ވެރިކަން ވައްޓާލަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ސީއައިއޭ މެދުވެރިކޮށް އެމެރިކާއިން ހަތިޔާރު ފޯރުކޮށްދީފާނެތޯ މި ހަފުތާގައި ސުވާލުކުރުމުން، ޓްރަމްޕް އެކަމަށް ސީދާ ޖަވާބެއް ނުދެއްވަ އެވެ.

"އެ ވާހަކަ ބުނަން އަހަރެން ވަރަށް ބޭނުން، އެކަމަކު އެއީ މިވަގުތު ދެއްކުން އެންމެ ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ނޫން،" އޯވަލް އޮފީހުގައި ހުންނަވައި ބުދަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުގެ ރައްޔިތުން މުޒާހަރާއަށް ނުނިކުންނަނީ ކީއްވެގެންތޯ ސުވާލުކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު އޭނާއަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ފަހުން އެއްބަސްވެވަޑައިގަތެވެ.

"އެމީހުންގެ ހާލަތު އަހަންނަށް އެނގޭ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. "މިހާރުވެސް އެމީހުންގެ ގަޔަށް އެދަނީ ބަޑިޖަހަމުން."