އީރާން: އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑާ އެކުވެސް އީރާނުން ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓްކުރުން ހުއްޓައެއް ނުލާ

އީރާނުގެ ތެޔޮ ވަސީލަތްތަކަށް ދެމުންދިޔަ ހަމަލާތަކާއި، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ލޮޖިސްޓިކް ގޮންޖެހުންތަކާއި، ކަނޑުގެ މަގުން ކުރިމަތިކުރި ހުރަސްތަކާ އެކުވެސް، ވޭތުވެދިޔަ 40 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އެ ގައުމުގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ބޭރުކުރުން މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްދިޔަ ކަމަށް ޕެޓްރޯލިއަމް މިނިސްޓަރު މުހްސިން ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

މިނިސްޓަރު ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމައިގެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތުގައި ވެސް، ފެބްރުއަރީ 28 އިން ފެށިގެން ވަގުތީ ގޮތުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމާ ހަމައަށް، އެންމެ ގަޑިއިރަކަށް ވެސް އީރާނުން ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓްކުރުން ހުއްޓާލާފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.

ޕަކްނެޖާދު އިޝާރާތް ކުރެއްވީ ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލު ގުޅިގެން އީރާނަށް ދޭން ފެށި އުދުވާނީ ހަމަލާތަކަށެވެ. މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ހަކަތައާ ބެހޭ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ތަކުރާރުކޮށް ހަމަލާދިން ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ހުއްޓުވުމުގައި ހަނގުރާމަ ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފަ އެވެ.

މި ހަމަލާތައް އަމާޒުވެފައިވަނީ ތެޔޮ ރައްކާކުރާ ތަންތަނާއި، ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދޭ ނިޒާމުތަކުގެ އިތުރުން ގޭސް އުފައްދާ މައިގަނޑު ވަސީލަތްތަކަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ހަކަތައިގެ މަރުކަޒު ކަމަށްވާ "ސައުތު ފާސް" ގޭސް ކޮމްޕްލެކްސް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.

އީރާނުގެ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓަށް ކުރިމަތިވި ގޮންޖެހުންތަކަކީ ހަމައެކަނި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުންތަކެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހުން ތެހެރާނަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ތެޔޮ ވިއްކުމާއި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުރަސްއެޅި ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑަކާ އެވެ.

ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ބްލޮކޭޑް ދެމިގެންދިޔައީ ރައުސުލް ހައްދު އިން ފެށިގެން ޕާކިސްތާނުގެ ގްވާދަރު ބަނދަރާ ހަމައަށެވެ. މި ހުރަސްތަކާ އެކުވެސް ތެޔޮ ވިއްކުމާއި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އީރާނުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅި އެވެ.

"ތެޔޮ ވިއްކުމާއި ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ފާރިސީ ކަނޑުއޮޅި އާއި އޮމާން ކަނޑާ އެތައް ހާސް ކިލޯމީޓަރެއް ދުރުގައި،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.

ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ބްލޮކޭޑް ދެމިގެންދިޔައީ އޭޕްރިލް 13 އިން ޖޫން 18 އަށެވެ. އެ ބްލޮކޭޑަށް އައި ވަގުތީ މެދުކެނޑުމުގެ ދަނޑިވަޅުގައި، އީރާނުން ވަނީ ފާރިސީ ކަނޑުއޮޅި އާއި އޮމާން ކަނޑުން ބޭރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ތެޔޮ ބޭރުކޮށް، ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތެޔޮ ޖަމާކޮށްފަ އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ އެ މެދުކެނޑުމުގެ ބޭނުން ހިފީ ކަނޑުގެ މަގުން ކުރިމަތިވާ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށާއި، ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް ޖުލައި 15 ގައި ދެވަނަ ބްލޮކޭޑެއް ކުރިމަތިކުރުވުމާއެކު އަނެއްކާވެސް ފިއްތުންތައް އިތުރުވި އެވެ. ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ބްލޮކޭޑް އަދިވެސް ދަނީ ދެމިއޮންނަމުންނެވެ.

"ތެޔޮ ސިނާއަތް އޮތީ ހުއްޓިފައެއް ނޫން. އަދި މަސައްކަތްތައް މަޑުޖެހިފައެއް ވެސް ނެތް. މި ބްލޮކޭޑް ނުވަތަ ހުރަސްތައް މުޅިން ފަހަނައަޅައި ދެވޭނެ ދުވަހަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން ދަނީ ތަފާތު ހައްލުތަކާއި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ތެޔޮ އުފެއްދުމާއި ގޭސް ހޯދުން

ހަމައެއާއެކު، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތުގައި ވެސް ގައުމުގެ އެތެރޭގައި ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް ޕެޓްރޯލިއަމް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.

ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވީ ދުވާލަކު އިތުރު 250،000 ފީފާގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ އުފެއްދުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފެށި ޕްރޮގްރާމް މިހާރު އަމަލީ މަރުހަލާގައި އޮތް އިރު، އޭގެ ތެރެއިން ދުވާލަކު 70،000 އާއި 80,000 އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ތެޔޮ އުފައްދަން މިހާރު ފެށިފައިވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ތެޔޮ ނަގާއިރު ބޭކާރުވެގެން އަންދާލާ ގޭސް (ފްލެއާ ގޭސް) އެއްކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ވެސް ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެ އެވެ.

މިހާރުގެ ސަރުކާރުން މަގާމާ ހަވާލުވި ފަހުން، ތަފާތު މަޝްރޫއުތަކުގެ ދަށުން ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 11.5 މިލިއަން ކިއުބިކް މީޓަރުގެ ފްލެއާ ގޭސް އެއްކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ސަރުކާރު އައުމުގެ ކުރިން އެއްކުރަމުންދިޔަ 5.5 މިލިއަން ކިއުބިކް މީޓަރާއެކު، މިހާރު ޖުމްލަ 17 މިލިއަން ކިއުބިކް މީޓަރުގެ ފްލެއާ ގޭސް ދުވާލަކު އެއްކުރެވެ އެވެ.

މިއީ ހަކަތައިގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމުގެ ގޮތުން ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ސަބަބަކީ އާންމުކޮށް އަންދާލައި ބޭކާރުކޮށްލާ މި ގޭސް އެއްކުރުމުން، އެއީ އުފެއްދުންތެރި ކަންކަމުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ ވަސީލަތަކަށް ވާތީކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

އީރާނުގެ ހަކަތައިގެ ނިޒާމުގެ ވަރުގަދަކަން އިމްތިހާނު ކުރެވިގެންދިޔައީ ގޭސް ސާފުކުރާ ވަސީލަތްތަކަށް ސީދާ ހަމަލާދިނުމުންނެވެ.

ޕަކްނެޖާދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މާޗް 18 ވަނަ ދުވަހު ދުޝްމަނުން ވަނީ އަސަލޫޔޭގައި ހުރި ގޭސް ރިފައިނަރީތަކުގެ ތެރެއިން ތިންވަނަ ރިފައިނަރީން ފެށިގެން ހަވަނަ ރިފައިނަރީއާ ހަމައަށް ހަތަރު ތަނަކަށް ހަމަލާދީފަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ ގޭސް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން ބޮޑުތަނުން ދަށްކުރަން މަޖުބޫރުވި އެވެ.

ނަމަވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ ތެޔޮ އަދި ގޭސް ސިނާއަތުގެ މާހިރުން ވަނީ ގެއްލުންވި ގާބިލުކަމުގެ ބޮޑު ބައެއް އަލުން އިއާދަކޮށްފަ އެވެ. އަދި ހަމަލާތަކަށް ފަހު ވަރަށް އަވަހަށް މަރާމާތުގެ މަސައްކަތްތައް ފަށާފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"ކުރިއަށް އޮތް މަދު މަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި، މި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ފެނި، ގައުމުގެ ގޭސް އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުވެގެންދާ މަންޒަރު ފެންނާނެ،" ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވި އެވެ.