ޓްރަމްޕް: އީރާން "މަރުވެއްޖެ"

އީރާނަކީ "މަރުވެފައިވާ" ގައުމެއް ކަމަށް ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. އަދި އެ ގައުމުގެ ލީޑަރުން އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތަކެއް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވައި، އެ ބޭފުޅުންގެ މައްޗަށް ޝަރީއަތް ހިންގުމަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ ގޮވާލައްވާފަ އެވެ.

އުރުދުންގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ތިބޭ މަރުކަޒަކަށް އީރާނުން ދާދި ފަހުން ދިން ހަމަލާއަށް ރައްދު ދެއްވާނެ ކަމަށްވެސް ހޯމަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވައުދުވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް މިފަދަ ބަސްތަކެއް ވިދާޅުވެފައި މިވަނީ، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް ހަ މަސް ފުރި، ކުރިމަތިލުންތައް އަލުން ވަރުގަދަވެ، ހަނގުރާމަ ނިމޭނެ ކޮޅެއް ފެންނަން ނެތް ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އީރާނަކީ ރަސްމީކޮށް ފެއިލްވެފައިވާ ގައުމެއް ކަމަށެވެ. "އެ ގައުމު އޮތީ މަރުވެފައި! އެމީހުންގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނެއް ނެތް، ވައިގެ ސިފައިންނެއް ނެތް، ފައިސާއެއް ނެތް، އަދި ސިފައިންނާއި ފުލުހުންނަށް މުސާރައެއް ނުދެވޭ. އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގުތައް ވަނީ 300 އިންސައްތައަށް އުފުލިފައި. އެ ގައުމުގެ ލީޑަޝިޕް އޮތީ މުޅިން ބައިބައިވެ، ގައުމު ތަމްސީލުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ގެއްލިފައި،" ޓްރަމްޕް ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.

މި ހަނގުރާމަ ފެށުނީއްސުރެ އީރާނުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު އިނދަޖެހެމުންދާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައި.އާރު.ޖީ.ސީ) އިން ހަނގުރާމައިގެ ކުރީ ސަފުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާއިރު، އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބަޔަކު ވަކިނުވެ، ސަރުކާރު އަދިވެސް ދެމިއޮތްކަން ފެންނާން އެބައޮތެވެ.

މި ސަރަހައްދުގައި އަލުން ކުރިމަތިލުންތައް ފެށުނީ، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް ކަނޑުއަޑީގެ މައިންތައް އުފުލާ ރޮކެޓްތައް ފޮނުވާލުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލޯންޗަރުތަކަކަށް އަމާޒުކޮށް، އީރާނުގެ ލާރަކް ޖަޒީރާ އަށް އެމެރިކާ ސިފައިން އާދީއްތަ ދުވަހު ހަމަލާދިނުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

އެމެރިކާގެ މި ހަމަލާއަށް އީރާނުން ވަނީ ވަގުތުން ރައްދު ދީފަ އެވެ. އެގޮތުން އުރުދުންގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ތިބޭ މަރުކަޒަކަށް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާއިރު، މިއީ ހަމަލާއެއް އަތުވެއްޖެ ނަމަ ރައްދު ދިނުމުގެ ގާބިލުކަމާއި އަޒްމު އެ ގައުމުގައި ހުރިކަން ހާމަކޮށްދިން ކަމެކެވެ.

އީރާނުން ދިން މި ރައްދު ހަމަލާއަށް އަލުން ރައްދު ދެއްވާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ހޯމަ ދުވަހު ވައުދުވެވަޑައިގެންފައިވާއިރު، މިއީ ކުރިމަތިލުންތައް އިތުރަށް ދިގުލައިގެން ދިއުމުގެ ބިރު އޮތް ނިންމުމެކެވެ.

ފޮކްސް ނިއުސްއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ވިދާޅުވީ، އެމީހުންނަށް ވަރަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާއެއް ދޭނެ ކަމަށާއި، ރައްދު ހަމަލާއެއް އަންނާނެ ކަމަށެވެ. މިއީ ޖުލައި މަހަށްފަހު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގި ފުރަތަމަ ކުރިމަތިލުމެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން މީގެ ކުރިން ބުނެފައިވަނީ، އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކުގެ ބަދަލުގައި އިގްތިސާދީ ގޮތުން ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވުމުގެ ސިޔާސަތަކަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، މި ފަހުގެ ކުރިމަތިލުންތަކުން ހާމަވަނީ، ހަނގުރާމަ ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވޭހާ ހިނދަކު، އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ނުރައްކާ އިންތިހާއަށް ބޮޑު ކަމެވެ.

ހޯމަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާކުރާ މީހުންނާ މެދު އެ ގައުމުން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންދިއުމަކީ އެ ގައުމުގެ ވެރިކަން ވެއްޓުނަނުދީ ހިފަހައްޓައިދޭ ހަމައެކަނި ސަބަބު ކަމަށެވެ.

"އެމީހުންގެ އަތުގައި އޮތް ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ އެމެރިކާއިން ފަތުރާ ދޮގު ޚަބަރުތަކާއި، މުޒާހަރާކުރާ މީހުން މަރާލުމުގެ ނިޔަތް (މިހާރު 100،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރާލާފައި. އެމީހުންގެ މައްޗަށް އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތަކުގެ ޝަރީއަތް ހިންގަންޖެހޭ!)،" އެމެރިކާގެ ރައީސް ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.

މުޒާހަރާތަކުގައި 100،000 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް މި ވިދާޅުވި އަދަދަކީ އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އާ ރެކޯޑު އަދަދެކެވެ. މީގެ ކުރިން މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ބޭއްވި މުޒާހަރާތަކުގައި އީރާނުން 60،000 މީހުން މަރާލާފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ތުހުމަތު ކުރެއްވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސަށް މި އާ އަދަދު ލިބުނު ގޮތެއް ސާފެއް ނުވެ އެވެ.

އީރާނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދަކީ 3,117 އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ މީހުންވެސް ހިމެނޭއިރު، އީރާނުން ބުނަނީ އެ މީހުން މަރުވީ އިސްރާއީލުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ހަމަނުޖެހުން ހިންގި މީހުންގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަފުޅުގައި "ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތަކާއި" (ހަނގުރާމައިގެ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފުވުން) "އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު ކުށްތައް" (އާންމު ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ހިންގާ އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް) މައްސުނިކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ފެނެ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ޣައްޒާގައި ހިންގި ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުގައި އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާ ގުޅިގެން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުގެ (އައި.ސީ.ސީ) އޮފިޝަލުންނާ ދެކޮޅަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅުއްވާފަ އެވެ.

އީރާނުންވެސް ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތައް ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި އާންމުންނަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދޭ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ހަނގުރާމައިގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ދެކުނު އީރާނުގެ މިނާބަށް ދިން ހަމަލާއެއް އަންހެން ކުދިންގެ ސްކޫލަކަށް އަރައި، 168 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކުޑަކުދިން ކަމަށް އީރާނުން ބުނެ އެވެ.