ރާއްޖެ އަށް އިގްތިސާދީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިވެ، ތެޔޮ ގަތުމަށް ދަތިވެ، ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކުން އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކުއްލި ލޯނު ހޯދަން މަޖުބޫރުވެއްޖެ

ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިގްތިސާދީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިވެ، ތެޔޮ ގަތުމަށް ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ކުއްލި އެހީގެ ލޯނު ހޯދަން މަޖުބޫރުވެއްޖެ އެވެ.

ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު ހީނަރުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ތެޔޮ އިމްޕޯޓް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ސަރުކާރަށް ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ. މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކް (އޭޑީބީ) އިން 50 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކުއްލި ލޯނެއް މިހާރު ވަނީ ހަމަޖައްސައިދީފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖެއިން އިންޑިއާއަށް ދައްކަންޖެހޭ ބޮޑު ދަރަންޏެއް އޮތްއިރު، އެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު އެކި ފަހަރު މަތިން ވަނީ އިތުރުކޮށްދީފަ އެވެ. 

މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހަކަތައިގެ އަގުތައް އުފުލިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، އޭޑީބީން ރާއްޖެއަށް މި ލޯނު ދީފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް ބާރުބޮޑުވެ ޑޮލަރުގެ އަގު މައްޗަށް ގޮސް ތަކެތީގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް ބޮޑުވެފައިވާ ވަގުތެއްގަ އެވެ. އޭޑީބީން ބުނި ގޮތުގައި މި އެހީ ދީފައިވަނީ އެ ބޭންކުގެ "އެނާޖީ ސެކިއުރިޓީ އެމަޖެންސީ އެސިސްޓެންސް ޕްރޮޖެކްޓް" ގެ ދަށުންނެވެ. ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު މަދުވުމުގެ ސަބަބުން، ތެޔޮ އިމްޕޯޓް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ބޭރު ފައިސާ ހޯދުމަށް ރާއްޖެއަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް އެ ބޭންކުން ފާހަގަކުރެ އެވެ.

އޭޑީބީން ހާމަކުރި ގޮތުގައި މި ލޯނު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރާނީ ކަރަންޓާއި ފެން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ޑީސަލް އިމްޕޯޓް ކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެތެރޭގެ ދަތުރުފަތުރާއި، ޒަރޫރީ ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޭސްފަރުވާގެ ސާމާނު އުފުލުމަށާއި، ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްތަކަށްވެސް މި ފައިސާ ބޭނުންކުރާނެ އެވެ. އޭޑީބީގެ ރައީސް މަސާޓޯ ކަންޑާ ވިދާޅުވީ، މި އެހީގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ ކަރަންޓާއި ފެނުގެ ޚިދުމަތް މެދުނުކެނޑި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމަށެވެ.

ތެޔޮ އިމްޕޯޓް ކުރުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން މީގެ ކުރިން ވޯލްޑް ބޭންކުންވެސް ވަނީ ރާއްޖެއަށް 40 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް ދީފަ އެވެ. އޭޑީބީގެ އެންމެ ފަހުގެ އެހީއާއެކު، ތެލާ ގުޅުންހުރި ބޭނުންތަކަށް މިއަހަރުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެއިން ވަނީ 90 މިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނަ ފައިސާ ދަރަންޏަށް ނަގާފަ އެވެ. ރާއްޖޭގައި ކަރަންޓާއި ފެން އުފެއްދުމުގެ 94 އިންސައްތަ ބަރޯސާވަނީ ޑީސަލަށެވެ. ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިން މި ޚިދުމަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ތެޔޮ އިމްޕޯޓް ކުރަން މަހަކު 50 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވި ނަމަވެސް، މިހާރު އެ އަދަދު ވަނީ މަހަކު 116 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އުފުލިފަ އެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ މަދު އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެއަށް ވަނީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ނުހަނު ދަތި ދުވަސްތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ތަކެތި އިމްޕޯޓް ކުރުމަށާއި ދަރަނި ދެއްކުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފަ އެވެ. މި އިގްތިސާދީ ފިއްތުންތަކަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، ދުނިޔޭގެ ދަތުރުފަތުރާއި ވިޔަފާރިއަށް އައި ބަދަލުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން މެނޭޖުކުރަން ނޭނގުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެ އެވެ.

ސަރުކާރުގެ ތިންވަނަ އަހަރު ގުނަމުންދާއިރު، ގައުމުގެ ހިންގުމުގެ ޚަރަދު މަހުން މަހަށް ބޮޑުވެ ސަރުކާރުގެ އިސްރާފު ކުޑަނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށް ވުރެ ޚަރަދުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވާކަން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ހިސާބުތަކުން ހާމަވެ އެވެ. މާލީ އިދާރާތަކުން ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރަން ތަކުރާރުކޮށް ލަފާ ދީފައިވީނަމަވެސް އިސްލާހުތައް ގެނައުމުގައި އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސަރުކާރަށް އެޅިފައި ނުވާކަން މާލީ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަ ކުރެ އެވެ. މަހުން މަހަށް ޚަރަދުތައް ފޫބެއްދުމަށް ޓީ-ބިލު ވިއްކަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އެތެރޭގެ ދަރަނި ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުންދާކަން ވެސް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފަ އެވެ. އަނެއްކޮޅުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ނުތަނަވަސްކަން ކުރިމަތިވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ދަރަނި މެނޭޖްކޮށް ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ހިމާޔަތްކުރަމުން ޒަރޫރީ ޚިދުމަތްތައް ދެމެހެއްޓުމުގައި ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރު ނުކުޅެދިފައިވާކަން އިގްތިސާދީ މާހިރުން ދަނީ ފާހަގަ ކުރަމުންނެވެ.