ޣައްޒާ ގައި ވެރިކަން ހިންގަމުންދިޔަ އިދާރާ ހަމާސް އިން އުވާލައިފި
ޣައްޒާގެ އިދާރީ ކަންކަމުން އެއްފަރާތްވުމަށް ހަމާސްއިން ނިންމި މި ނިންމުމަކީ، 2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެ ޖަމާއަތުން ކުރަމުން އައި ވެރިކަމުގެ ސިޔާސީ އޮއިވަރަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެއް. މި ބަދަލާއެކު ޣައްޒާގެ މަދަނީ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު "ނޭޝަނަލް ކޮމިޓީ ފޯ ދަ އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އޮފް ޣައްޒާ" އާ ހަވާލުކުރުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ.
ޣައްޒާގެ ރިޔާސީ ކޮމްޕައުންޑުގައި ހިމެނޭ ފަލަސްތީނުގެ ރައީސް މަހްމޫދު އައްބާސްގެ އޮފީސްކޮޅުގެ މޭޒުކޮޅު ފަހަތުގައި، ހަމާސްގެ ދެ ހަނގުރާމަވެރިއަކު ފޮޓޯއަކަށް ހުއްޓިލައިގެން ތިއްބާ ފެންނަ މި މަންޒަރަކީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ޣައްޒާގައި ވެރިކަން ކުރާތާ ގާތްގަނޑަކަށް ވިހި އަހަރު ވެފައިވާ ސަރުކާރުގެ އިދާރާ، ހަމާސް ޖަމާއަތުން އުވާލައިފި ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުގެ އޮފިޝަލުން ހޯމަ ދުވަހު ބުނެފި އެވެ. މި ނިންމުމާއެކު، ފަލަސްތީނުގެ ސިވިލް ވެރިކަން ހިންގުމަށްޓަކައި ޓެކްނޮކްރެޓުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޮމިޓީއަކަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
މިއީ 2007 ވަނަ އަހަރު ފަލަސްތީނުގެ ފަތަހަ ޖަމާއަތުގެ އަތުން ޣައްޒާގެ ކޮންޓްރޯލް ހޯދުމަށްފަހު އެ ސަރަހައްދުގައި ވެރިކަން ކުރަމުން އަންނަ ހަމާސް ޖަމާއަތުގެ ސިޔާސީ އޮއިވަރަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހު ހަމާސް އާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ޣައްޒާގައި ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރެވުނު ފަހުން، ޣައްޒާގެ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަންޖެހޭ އިދާރީ ކަންކަމުން އެއްފަރާތްވުމަށް ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދެ އެވެ. ނަމަވެސް، އެ ޖަމާއަތުގެ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމާ ގުޅޭ ހައްސާސް މައްސަލައަށް އަދިވެސް ހައްލެއް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ރަސްމީކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ހުއްދަ ނެތުމުން ނަން ހާމަނުކުރުމަށް އެދި ހަމާސްގެ އޮފިޝަލަކު އޭއެފްޕީ ނިއުސް އެޖެންސީއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ، ޣައްޒާގެ ސަރުކާރު ހިންގަމުން އައި އިދާރާ އުވާލުމަށް އެ ޖަމާއަތުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި "ނޭޝަނަލް ކޮމިޓީ ފޯ ދަ އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އޮފް ޣައްޒާ" އިން ރަސްމީކޮށް މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާ ހަވާލުވަންދެން، އެ ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް ގައުމީ ފެންވަރުގައި ބަލައިގަންނަ ފަރާތެއް އައްޔަންކުރުމަށް ވެސް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ޣައްޒާގައި ހުންނަ ހަމާސްގެ މީޑިއާ އޮފީހުން ބުނި ގޮތުގައި، ހޯމަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި "މުހިންމު ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް" ބޭއްވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ބައްދަލުވުމާ ގުޅޭ އިތުރު ތަފްސީލެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.
ހަމާސްގެ ދެވަނަ އޮފިޝަލަކު ބުނި ގޮތުގައި، މި ނިންމުމުގެ މައުލޫމާތު މި ފަހުން ގާހިރާގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި ފަލަސްތީނުގެ އެހެން ޖަމާއަތްތަކާ ވަނީ ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ.
އެ އޮފިޝަލް އިތުރަށް ބުނީ، ހަމާސްގެ މި ނިންމުމަށް ފަލަސްތީނުގެ އެހެން ޖަމާއަތްތަކުން މަރުހަބާ ކިޔާފައިވާ ކަމަށާއި، މިއީ ގައުމީ ކޮމިޓީއަށް ވެރިކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް އެޅުނު ސީރިއަސް ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޖަމާއަތްތަކުން ސިފަކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.
ހަމާސްގެ އިދާރީ ބޮޑީ އުވާލުމާއެކު، ފަލަސްތީނުގެ އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ އަލީ ޝާތު އިސްކޮށް ހުންނަވާ "ނޭޝަނަލް ކޮމިޓީ ފޯ ދަ އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އޮފް ޣައްޒާ" (އެންސީއޭޖީ) އަށް ޣައްޒާގެ އިދާރީ ޒިންމާތަކާ ހަވާލުވުމުގެ މަގު ތަނަވަސްވެގެންދާނެއެވެ.
އެންސީއޭޖީ އަކީ މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހު ހަމާސް އާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރެއްވި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އުފެއްދެވި "ބޯޑް އޮފް ޕީސް" ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ކޮމިޓީއެކެވެ.
ނަމަވެސް، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ސުންނާފަތިވެފައިވާ ޣައްޒާއަށް އެ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުން ވަނުމަށް އިސްރާއީލުން ދެކޮޅު ހަދަމުންދާތީ، އެތައް މަހެއް ވަންދެން އެ ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްދިޔައީ ޣައްޒާއިން ބޭރުގަ އެވެ.
ހަމާސް އާއި ފަލަސްތީނުގެ އެހެން ޖަމާއަތްތަކުން ވަނީ ގާހިރާގައި މެދުވެރިންނާއެކު މަޝްވަރާގެ ބައެއް ބުރުތައް ބާއްވާފަ އެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ، ހާއްސަކޮށް ޣައްޒާގެ ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދެވަނަ މަރުހަލާއާ މެދު ހުރި ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ކުޑަކުރުމެވެ.
އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ ދަށުން، ހަމާސްގެ ބަންދުގައި ތިބި އިސްރާއީލުގެ އެންމެ ފަހު އަސީރުން މިނިވަންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އިސްރާއީލުގެ ޖަލުތަކުގައި ތިބި ފަލަސްތީނު މީހުން ދޫކޮށްލުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ.
ހަމާސްގެ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމާއި އިސްރާއީލު ސިފައިން ޣައްޒާއިން މަޑުމަޑުން ފޭބުން ހިމެނޭ ދެވަނަ މަރުހަލާއަށް ދިއުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ އެތައް މަހެއް ވަންދެން ހުއްޓިފަ އެވެ.
މިދިޔަ މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި އިސްރާއީލު ސިފައިން ވަނީ ޣައްޒާގައި އެމީހުންގެ ބާރު ފުޅާކޮށް، އެ ސަރަހައްދުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 70 އިންސައްތަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ގެނެސްފަ އެވެ.
މި ދަނޑިވަޅުގައި ހަމާސްއިން ބުނަމުންދަނީ، އެ ޖަމާއަތުގެ އަތުގައި ހުރި އެއްވެސް ހަތިޔާރެއް ހަވާލުކުރުމާ މެދު ވިސްނާނީ ފަލަސްތީނުގެ އަމިއްލަ އިދާރީ ސަރުކާރެއް ގާއިމުކުރުމުން ކަމަށެވެ.
ހަނގުރާމައަށްފަހު ޣައްޒާގައި ވެރިކަން ކުރާނެ ގޮތަކާ މެދު އުފެދިފައިވާ ސުވާލަކީ، އެއްބަސްވުމުގެ ދެވަނަ މަރުހަލާ ތަންފީޒުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކުގައި ހުރި އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަހެވެ.
އިސްރާއީލުން ވަނީ ހަމާސް އަލުން ވެރިކަމަށް އައުމާ ދެކޮޅު ހަދާފަ އެވެ. ހަމައެއާއެކު، ރާމަﷲ ގައި ހުންނަ ފަލަސްތީނުގެ އޮތޯރިޓީން މި ދަނޑިވަޅުގައި ސީދާ ގޮތެއްގައި ޣައްޒާގެ ވެރިކަމާ ހަވާލުވުމަށް ވެސް އިސްރާއީލުން ދެކޮޅު ހަދަ އެވެ.
