2030 ވަނަ އަހަރު އަންނައިރު ތިމާވެއްޓާ ގުޅުންހުރި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލު ނުވާނެ!

އޭޝިއާ އާއި ޕެސިފިކް ސަރަހައްދުގައި ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތައް އިތުރުވަމުންދާތީ، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ދިރުންތަކުގެ ނަސްލު ނެތިދިއުމާއި، ތަޣައްޔަރުވުމާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އަވަސްކުރުމަށްޓަކައި އެ ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކުން މޫސުމީ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ އާ ރޯޑްމެޕެއް އެކުލަވާލައިފި އެވެ.

އދ. ގެ އިކޮނޮމިކް އެންޑް ސޯޝަލް ކޮމިޝަން ފޯ އޭޝިއާ އެންޑް ދަ ޕެސިފިކް (އެސްކެޕް) ގެ ދަށުން ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި، ވަޒީރުން ވަނީ "މިނިސްޓީރިއަލް ޑިކްލަރޭޝަން އޮން އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އިން އޭޝިއާ އެންޑް ދަ ޕެސިފިކް 2026" އާއި "ރީޖަނަލް ޕްރޮގްރާމް އޮފް އެކްޝަން އޮން އެޑްވާންސިން ސިނަޖީސް ފޯ ސަސްޓެއިނަބަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އިން އޭޝިއާ އެންޑް ދަ ޕެސިފިކް 2026-2030" ބަލައިގަނެފަ އެވެ.

މި އާ އޮނިގަނޑުގެ މަގްސަދަކީ ސިޔާސަތުތަކާއި، މާލީ ނިޒާމުތަކާއި، މުއައްސަސާތައް އެއްގޮތްކޮށް، ތިމާވެށީގެ އެއް ދާއިރާއަކުން ހޯދާ ކުރިއެރުމުގެ ފައިދާ އެހެން ދާއިރާތަކަށް ވެސް ކުރާނެ ގޮތް ހެދުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ އަދި ސަރަހައްދީ ފެންވަރުގައި ގައުމުތަކުން ވެފައިވާ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ ވައުދުތައް ފުއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ. އދ. ގެ އަންޑަރ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އަދި އެސްކެޕްގެ އެގްޒެކެޓިވް ސެކްރެޓަރީ އަރްމީދާ ސަލްސިއާ އަލިސްޖަހްބާނާ ވިދާޅުވީ، ސަރަހައްދަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކަކީ އެކިއެކި ގޮތްގޮތުން ގުޅިފައިވާ ކަންކަން ކަމަށްވުމުން، ވަކިވަކި ދާއިރާތަކުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުން އެކަނި މިކަމަށް ހައްލެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި މާލީ، މުއައްސަސާ އަދި ފަންނީ ވަސީލަތްތައް މަދުވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ހުރިހާ ދާއިރާއެއް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ތަރައްގީގެ ވަރުގަދަ ނަތީޖާތަކެއް ހޯދުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

މި އެއްބަސްވުންތައް އެކުލަވާލާފައިވަނީ އޭޝިއާ އާއި ޕެސިފިކް ސަރަހައްދަށް ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. މިހާރު ކަންކަން ހިނގަމުންދާ ދުވެއްޔަށް ބަލާއިރު، 2030 ވަނަ އަހަރު އަންނައިރު ތިމާވެއްޓާ ގުޅުންހުރި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑިތަކުގެ 88 އިންސައްތަ ހާސިލްނުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި ސަރަހައްދުގެ އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 90 އިންސައްތަ މީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ސިއްހަތަށް ނުރައްކާވާ މިންވަރަށް ވައި ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ މާހައުލުތަކުގައެވެ.

އެސްކެޕްގެ ކޮމިޓީ އޮން އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ ނުވަވަނަ ސެޝަންގެ ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި ރާއްޖޭގެ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ތިމާވެއްޓާއި، ހަކަތައާ ބެހޭ ވަޒީރު ޢަލީ ޝަރީފް ވިދާޅުވީ، މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާ ގައުމުތަކަށް، އިތުބާރު ހުރި އަދި އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ހިލޭ އެހީގެ މާލީ އެހީތެރިކަން ލިބުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ.

އެސްކެޕުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، މި ސަރަހައްދުގެ 39 ގައުމަކުން މިހާރު ވަނީ ކާބަން ނިއުޓްރަލް ނުވަތަ ނެޓް-ޒީރޯ އަމާޒުތައް ކަނޑައަޅާފަ އެވެ. އަދި 46 ގައުމަކުން ގައުމީ މޫސުމީ ނުވަތަ ތަރައްގީގެ ޕްލޭންތަކުގައި ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ހައްލުތައް ހިމަނާފައިވާއިރު، އައްސޭރިފަށުގެ 27 ގައުމުގެ ތެރެއިން 25 ގައުމަކުން ވަނީ އެ ގައުމުތަކުގެ މޫސުމީ ސިޔާސަތުތަކުގައި ކަނޑުތަކާ ގުޅުންހުރި ފިޔަވަޅުތައް ހިމަނާފަ އެވެ. މި ސަރަހައްދީ އެޖެންޑާ ބިނާވެފައިވަނީ އަލަށް ނެރުނު "އޭޝިއާ-ޕެސިފިކް ސިނަޖީސް ރިޕޯޓް" ގެ މައްޗަށެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ދިރުންތަކުގެ ނަސްލު ނެތިދިއުމާއި، ތަޣައްޔަރުވުމުގެ މައްސަލަތަކަށް އެއްކޮށް ހައްލު ހޯދޭނެ އަމަލީ ގޮތްތަކާއި، އާދަޔާ ހިލާފު މާލީ ނިޒާމުތަކާއި، ތަފާސްހިސާބުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ސިޔާސަތުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.