އިނގިރޭސިވިލާތުގެ 750 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު ބިނާކުރަނީ

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގައުމީ ފެންވަރުގެ އާ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު ބިނާކުރުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ. މި މަޝްރޫއަށް 750 މިލިއަން ޕައުންޑު (ގާތްގަނޑަކަށް 15.2 ބިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާ) ހަރަދުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.

މި މަޝްރޫއު ހިންގާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އަންނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ މަސައްކަތް ނިމޭއިރު، މިއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ހުރި އެންމެ ބާރުގަދަ ކޮމްޕިއުޓަރަށް ވުމުގެ އިތުރުން، މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ހުރި އެންމެ ބާރުގަދަ އެއް މެޝިނަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު ބަހައްޓާނީ މިޑްލޯދިއަންގެ ޕެނިކިއުކް އަދި ރޮސްލިންއާ ކައިރީގައި ހުންނަ އެޑިންބަރާ ޔުނިވާސިޓީގެ އިމާރާތްތަކުގައެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު "ޑޮލީ ދަ ޝީޕް" ކްލޯން ކުރި އިންސްޓިޓިއުޓާ ވެސް ކައިރި ސަރަހައްދެކެވެ.

މި މަޝްރޫއަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ލޭބާ ޕާޓީ ވެރިކަމަށް އައުމަށްފަހު ހުއްޓާލާފައި އޮތް މަޝްރޫއެކެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ފަހުން ސަރުކާރުން ވަނީ އަލުން މި މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ މި މަޝްރޫއަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.

ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟

މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު އުފެއްދުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓީމާއި، މީގެ ބޭނުން ހިފުމަށް އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ ދިރާސާވެރިން ތިބީ މި މަޝްރޫއާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ.

މީގެ ނަމުން ވެސް އެނގޭ ފަދައިން، ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރަކީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ބާރުގަދަ މެޝިނެކެވެ. މި އާ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ މަސައްކަތްތައް ހުންނާނެ މިންވަރު ތަސައްވަރު ކޮށްލަން ވެސް ދަތިވާނެއެވެ.

އެޑިންބަރާ ޔުނިވާސިޓީގެ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު މަޝްރޫއުގެ ޑިރެކްޓަރު ޕްރޮފެސަރު މާކް ޕާސަންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ކޮމްޕިއުޓަރުގެ ބޮޑުމިން މެދު ސައިޒެއްގެ ސުޕަމާކެޓަކާ އެއްވަރު ވާނެއެވެ.

މީގައި އެތައް ހާސް ޕްރޮސެސަރެއް ހިމެނޭއިރު، ސިކުންތަކު އެއް ބިލިއަން-ބިލިއަން (1،000،000،000،000،000،000) ހިސާބު ހެދުމުގެ ގާބިލުކަން މި މެޝިނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

ޕްރޮފެސަރު ޕާސަންސް ވިދާޅުވީ، މި ކޮމްޕިއުޓަރުގެ އެހީގައި ދިރާސާވެރިންނާއި ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކަށް "ދުނިޔޭގެ ކަންކަން ހިނގާގޮތް ސިމިއުލޭޓް" ނުވަތަ ތަަޖުރިބާކޮށް ބަލާލެވޭނެ ކަމަށެވެ.

މި މަސައްކަތް ކުރާނީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިނަ މައުލޫމާތުތައް (ޑޭޓާ) ބޭނުންކޮށްގެން، ލެބޯޓްރީއެއްގައި ތަޖުރިބާ ކުރަން އުނދަގޫ ކަންކަމުގެ މޮޑެލްތައް އުފައްދައިގެންނެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، "ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރުތަކުން މޮޑެލް ކުރަނީ ވަރަށް އަވަހަށް ހިނގާ ކަންކަމާއި (ކުއަންޓަމް ފަދަ)، ވަރަށް ބޮޑެތި ކަންކަމާއި (ބިންހެލުން ފަދަ)، ނުވަތަ ވަރަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ހިނގާ ކަންކަން (ކައުނު ފުޅާވުން ފަދަ)" ކަމަށެވެ.

މި އާ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރުން ކުރާނީ ކޮން މަސައްކަތެއް ހެއްޔެވެ؟

އިނގިރޭސިވިލާތުން މިހާރު ބޭނުންކުރާ ގައުމީ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު "އާޗާ2" (ARCHER2) ވެސް ހުރީ ހަމަ މި ސަރަހައްދުގައެވެ. ނަމަވެސް މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އެ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ ބޭނުން ކެނޑޭނެއެވެ. އެ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ އެހީގައި ރޯލްސް ރޮއިސް ކުންފުނީގެ މަތިންދާބޯޓު އިންޖީނުތަކާއި، މޯބައިލް ފޯނު އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާ ސާމާނުތަކުގެ މޮޑެލްތައް ތައްޔާރުކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ކޮވިޑް-19 އާ ދެކޮޅަށް ކުރި ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސައްކަތުގައި ވެސް އެ ކޮމްޕިއުޓަރު ބޭނުންކުރިއެވެ.

ޔޫކޭ ރިސާޗް އެންޑް އިނޮވޭޝަން (UKRI) ގެ މިލްކިއްޔާތުގައިވާ މި އާ ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު، ކުރީގެ ކޮމްޕިއުޓަރަށް ވުރެ 50 ގުނަ ބާރުގަދަ ވާނެއެވެ. ޕްރޮފެސަރު ޕާސަންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެހެން ކޮމްޕިއުޓަރުތަކުން ކުރަން "އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުކުރެވޭނެ" ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަށް މި މެޝިނުން ހައްލު ހޯދައިދޭނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ކުއަންޓަމް ކޮމްޕިއުޓިން ތަރައްގީ ކުރުމަށާއި މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް މޮޑެލް ކުރުމަށް ވެސް މި ކޮމްޕިއުޓަރު އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ. ޕްރޮފެސަރު ޕާސަންސް ބޭނުންވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސައިންސްވެރިން މި ކޮމްޕިއުޓަރު ބޭނުންކޮށްގެން ކުރަން ބޭނުންވާ ކަންކަމުގެ ހިޔާލު ހުށަހެޅުމަށެވެ.

މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު ހިންގުމަށް އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ކަރަންޓު ބޭނުންވާނެއެވެ. އަދި މެޝިނުން އުފެދޭ އިތުރު ހޫނު ބޭނުންކޮށްގެން ޔުނިވާސިޓީގެ އިމާރާތްތަކާއި، ކައިރީގައި ހުރި ގެތައް ހޫނުކުރުމަށް ވެސް ވަނީ ރޭވިފައެވެ.

މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ މަޝްރޫއަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން 750 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ ފަންޑު ދެއެވެ.

މި މަޝްރޫއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ތާއީދުކުރީ ކުރީގެ ކޮންޒަވޭޓިވް ސަރުކާރުންނެވެ. ނަމަވެސް، 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު ލޭބާ ޕާޓީން ވެރިކަމާ ހަވާލުވުމަށްފަހު މި މަޝްރޫއު ހުއްޓާލިއެވެ.

އާ ސަރުކާރުން އޭރު ބުނީ، ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރު ހިމެނޭހެން ޓެކްނޮލޮޖީ މަޝްރޫއުތަކަށް ކޮންޒަވޭޓިވް ޕާޓީން ވައުދުވި 1.3 ބިލިއަން ޕައުންޑަކީ ބަޖެޓުގައި ފައިސާ ނެތް ކަންކަން ކަމަށެވެ.

ޕްރޮފެސަރު ޕާސަންސް ވިދާޅުވީ، މި ހަބަރު އޭނާގެ އިސްވެރިޔާއަށް ދޭން ޖެހުނު ވަގުތަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ވަގުތެއް ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ސަރުކާރުން ވަނީ މި މަޝްރޫއަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހަމަޖައްސައިދީފައެވެ.

އޮންލައިން ސޭފްޓީ އަދި އޭއައި (AI) އާ ބެހޭ މިނިސްޓަރު ކަނީޝްކާ ނާރަޔަން ބީބީސީއަށް ވިދާޅުވީ، އެޑިންބަރާ އާއި ސްކޮޓްލޭންޑަކީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ކޮމްޕިއުޓަރުގެ ދިރާސާތަކުގެ މަރުކަޒެއް ކަމަށެވެ.

"މި ސުޕަ ކޮމްޕިއުޓަރުގެ އަމާޒަކީ ހަގީގީ ބަދަލެއް ގެނައުން. އެއީ ސިއްހީ ދާއިރާއިން އާ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުން ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ފަޒާގެ ދާއިރާއިން އާ އީޖާދުތައް ހޯދުން ކަމުގައި ވިޔަސްމެ،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.

"މިއީ ސްކޮޓްލޭންޑަށާއި މުޅި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ވެސް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް."