އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ނުތަނަވަސް ކަމާއެކު ކޮންޓޭނަރު އުފުލުމުގެ އަގު އަތް ނުފޯރާ ފަށަށް

އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން، ތެލުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލުމާއި މުދާ އެތެރެކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޑިމާންޑް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން، އޭޝިއާ އިން އެމެރިކާއަށް މުދާ އުފުލާ ކޮންޓޭނަރެއްގެ އަގު ދެގުނައަށް ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. މި އަގުތައް މިހާ ބޮޑަށް އުފުލެން މެދުވެރިވީ، ހަނގުރާމަ ދިގުލައިގެންދާ ވަރަކަށް މުދާ އުފުލުމުގެ ޚަރަދުތައް އިތުރަށް ބޮޑުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމުންނެވެ.

ފްރައިޓް ޕްރައިސިންގ ޕްލެޓްފޯމެއް ކަމަށްވާ "ޒެނީޓާ" ގެ ޗީފް އެނަލިސްޓް ޕީޓަރ ސޭންޑް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހަކަތައިގެ ކްރައިސިސް ނުވަތަ ތެލުގެ ދަތިކަން އޮތް މިންވަރު ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ތެލުގެ ބާޒާރަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ކޮންޓޭނަރުގައި މުދާ އުފުލާ ރޭޓުތަކަށް ބެލުން މުހިންމެވެ. ސަބަބަކީ ތެލުގެ ދަތިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތައް، މުދާ އުފުލުމުގެ އަގުތަކުން މާ ސާފުކޮށް ފެންނަން އޮތުމެވެ.

މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގައި މިހާރުވެސް މަތީގައި ހުރި އިންފްލޭޝަން ރޭޓް ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގުތައް އިތުރަށް އުފުލުމުގެ ބިރު އޮތްއިރު، މިއީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ފެށި ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

އެމެރިކާގެ އެނާޖީ ސެކްރެޓަރީ ކްރިސް ރައިޓް ހުކުރު ދުވަހު ވިދާޅުވީ، ތެލުގެ އަގު ހެޔޮކުރެވޭނީ ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން އިތުރަށް ތެޔޮ ބޭރުކުރެވޭނެ މަގެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، އީރާނާއެކު އޮތް މައްސަލައަށް ހައްލެއް ލިބިގެން ކަމަށެވެ.

އެންމެ ފަހުގެ "ޑްރޫރީ ވޯލްޑް ކޮންޓޭނަރ އިންޑެކްސް" (ޑަބްލިއު.ސީ.އައި) ދައްކާގޮތުން، ޝަންހާއީ އިން ލޮސް އެންޖެލިސްއަށް 40 ފޫޓުގެ ކޮންޓޭނަރެއް ފޮނުވުމުގެ އަގު ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހުރީ 4,565 ޑޮލަރުގައެވެ. އަދި ޝަންހާއީ އިން ނިއު ޔޯކަށް މުދާ އުފުލާ ރޭޓް ހުރީ 5,505 ޑޮލަރުގައެވެ.

ޒެނީޓާ އާއި ޑްރޫރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އޭޝިއާ އިން އެމެރިކާއަށް މުދާ އުފުލާ އަގުތައް ވަނީ އީރާނު ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅާ އަޅާބަލާއިރު ގާތްގަނޑަކަށް 100 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި މީހުން ގޭގައި ތިބެގެން ގިނަ އަދަދަކަށް މުދާ ގަތުމުގެ ސަބަބުން އަގުތައް އެންމެ މައްޗަށް ދިޔަ 16,000 ޑޮލަރަށްވުރެ އަދިވެސް ދަށް އަދަދެކެވެ.

އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް 100 އަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓޭނެ ފަދަ ނިޝާނެއް އަދި ފެންނާކަށް ނެތެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިގެ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ތެޔޮ އުފުލުމަށް ވަނީ ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ރިޒާވްތައް ދަނީ ވަރަށް ބާރަށް ހުސްވަމުންނެވެ. ތެލުގެ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ބޯޓުފަހަރުގައި ބޭނުންކުރާ "ބަންކަރ ފިއުލް" ލިބުން އާންމު ހާލަތަކަށް ރުޖޫޢަވުމަށް އަހަރެއްހާ ދުވަސް ނަގާނެއެވެ.

މިވަގުތު ބޯޓުފަހަރުގައި ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ ބާވަތްތައް މުޅިން ހުސްނުވި ނަމަވެސް، ތެޔޮ ލިބޭ މިންވަރު މަދުވެ، މިހާރު ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދެނީ އީރާނު ހަނގުރާމައިގެ އަސަރު ކުޑަ ސަރަހައްދުތަކަށެވެ.

"ޝިޕް އެންޑް ބަންކަރ" އިން އާންމުކުރި މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު، ތެޔޮ ލިބުމަށް ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކާއެކު، އީރާނު ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހާ ހަމައަށް، ބޯޓުފަހަރުގައި ބޭނުންކުރާ "ވެރީ-ލޯ-ސަލްފަރ ފިއުލް އޮއިލް" (ވީ.އެލް.އެސް.އެފް.އޯ) ގެ އަގު ވަނީ 55 އިންސައްތަ އުފުލި، 845 ޑޮލަރަށް އަރާފައެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ތެލުގެ އަގު ހުރީ ވަރަށް ތަފާތުކޮށެވެ. އެގޮތުން ޔޫއޭއީގެ ފުޖައިރާގައި ތެލުގެ އަގު 1,211 ޑޮލަރުގައި ހުރިއިރު، ސިންގަޕޫރުގައި ހުރީ 770.50 ޑޮލަރުގައެވެ. ޔޫރަޕްގެ ރޮޓެރެޑަމްގައި 676 ޑޮލަރަށް ތެޔޮ ލިބެން ހުރިއިރު، އެމެރިކާގެ އެންމެ ބާރުބޮޑު ބަނދަރު އޮންނަ ލޮސް އެންޖެލިސްގައި ތެލުގެ އަގު ހުރީ 918 ޑޮލަރުގައެވެ.

މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ކޮންޓޭނަރު އުފުލާ ބޯޓެއްގެ ދަތުރަށް ހިނގާ ޚަރަދުގެ 60 އިންސައްތައަކީ ތެލުގެ ޚަރަދެވެ. އެހެންކަމުން ތެލުގެ އަގަށް އަންނަ ކުޑަ ބަދަލަކުންވެސް، މުދާ އުފުލުމުގެ އަގުތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.

މެރިޓައިމް އެޑްވައިޒަރީ ފާމެއް ކަމަށްވާ "ބްލޫ ވޯޓަރ ސްޓްރެޓެޖީ" ގެ ބާނީ ޖިސޭލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެދަކާ ހަމައަށް ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވެފައި އޮވެއްޖެނަމަ، ބައެއް މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކުން ތެޔޮ ލިބުމުގައި ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. "ސީ-އިންޓެލިޖެންސް މެރިޓައިމް އެނަލިސިސް" އިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ބޯޓުފަހަރުގެ ތެލަށް އެކަނިވެސް 5.5 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރަށް ހޭދަވެފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން "ހަޕަގް-ލޮއިޑް" ކުންފުނިން އެކަނިވެސް ބޯޓުފަހަރު ދުއްވުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ހަފުތާއަކު 50 މިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރަށް ހޭދަކުރެއެވެ.

އެމް.އެސް.ސީ، މާސްކް އަދި ސީ.އެމް.އޭ ސީ.ޖީ.އެމް ފަދަ ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުން ވަނީ މި އިތުރުވާ ޚަރަދުތައް "އިމަޖެންސީ ފިއުލް ސަރޗާޖް" ގެ ގޮތުގައި ކަސްޓަމަރުންގެ އަތުން ނަގަން ފަށާފައެވެ. އަދި ޖުލައި މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން މި ޚަރަދުތައް ކަސްޓަމަރުންގެ އަހަރީ ކޮންޓްރެކްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

އޮޓޯމޯޓިވް ޝިޕިންގ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރެއް ކަމަށްވާ ސްޓީވް ހިއުސް ވިދާޅުވީ، އިތުރުވާ ޚަރަދުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި މުދާ އެތެރެކުރާ ފަރާތްތަކުން މިހާރު ދަނީ ވަގުތާ ރޭސް ޖަހަމުން ކަމަށެވެ.

ލޮޖިސްޓިކްސް މެނޭޖާސް އިންޑެކްސްގެ ލިޔުންތެރިޔާ ޒެކް ރޮޖާސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ތެލަށް ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކުގެ ސަބަބުން އޭޝިއާގެ ފެކްޓްރީތަކުން މުދާ އުފައްދާ މިންވަރު މަދުވެ، އެމެރިކާއަށް ބޭނުންވާ މުދާ ލިބުން ދަތިވެ އަގުތައް އުފުލިގެންދާނެއެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ބޯޓުފަހަރު ދުއްވުމަށް ބޭނުންވާ ތެޔޮ މަދުވުމުގެ އިތުރުން، އެ ބޯޓުފަހަރަށް ބަރުކުރާ މުދާ އުފައްދާ ފެކްޓްރީތައް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ ތެޔޮވެސް ދަނީ މަދުވަމުންނެވެ.

ދެކުނު އޭޝިއާ އާއި ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގައި، ޕްލާސްޓިކް ފަދަ ތަކެތި އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ މެދުއިރުމަތީގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ލިބުން ދަތިވެ، އޭގެ ބަދަލުގައި އެހެން ގޮތްގޮތުން ތަކެތި ހޯދުމުގެ ޚަރަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އެނާޖީ އެނަލިސްޓް ހެނިންގ ގްލޮއިސްޓެއިން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބައެއް ފެކްޓްރީތަކުގެ ވެރިންނަށް މިހާރު މަޖުބޫރުވެފައިވަނީ ގެއްލުމުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނުވަތަ ފެކްޓްރީ ބަންދުކުރުމަށެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ފެކްޓްރީތަކުން ބޮޑެތި ބަނދަރުތަކަށް މުދާ އުފުލައިދޭ ކުދި ބޯޓުފަހަރުގެ ޚިދުމަތްތައްވެސް ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައުމުގެ ބިރުގައެވެ. ސަބަބަކީ ލިބެން ހުރި މަދު ތެޔޮކޮޅު، މާ ބޮޑު ފައިދާ ލިބޭ ދިގު ދަތުރުތަކަށް ބޭނުންކުރުމަށް ކުންފުނިތަކުން އިސްކަންދޭތީއެވެ.

"މިއީ ތެޔޮ އެއްކޮށް ހުސްވެގެން އުޅޭ އުޅުމެއް ނޫން، އެކަމަކު ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ތެޔޮ ނުލިބުމާ އެއްވަރުގެ ދަތިތަކެއް މިވަނީ ކުރިމަތިވެފައި،" ގްލޮއިސްޓެއިން ވިދާޅުވިއެވެ.