އީރާން ހަމަލާ ދިނުން ފަސްކޮށްލި ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވުމާއެކު ތެލުގެ އަގު ދަށަށް ހިނގައްޖެ

އީރާނަށް ދިނުމަށް ރާވާފައިވާ އަސްކަރީ ހަމަލާއެއް، ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ އެދުމުގެ މަތިން ފަސްކޮށްލުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ނިންމެވުމާ ގުޅިގެން، ހޯމަ ދުވަހު ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ހިނގައްޖެއެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ "ޓްރުތް ސޯޝަލް" އެކައުންޓް މެދުވެރިކޮށް މިކަން ހާމަކުރެއްވުމާއެކު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ހުރި މިންގަނޑު ކަމަށްވާ ބްރެންޓް ކްރޫޑްގެ ފީފާއެއްގެ އަގު 112 ޑޮލަރުން (83 ޕައުންޑް) 109 ޑޮލަރަށް ވަނީ ވެއްޓިފައެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޓްރަމްޕް މި ޚަބަރު ހިއްސާކުރެއްވުމުގެ ކުރިން، ހޯމަ ދުވަހު ތެލުގެ އަގަށް ދިޔައީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންނެވެ. ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ވޭތުވެދިޔަ ދުވަސްތަކުގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ "ވަގުތު ކުޑަތަންވަމުންދާ" ކަމަށް ބުނެ އީރާނަށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ.

ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގެ ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން، އީރާނުން ކަނޑުގެ މުހިންމު މަގެއް ކަމަށްވާ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ލޮޅުން އަރާފައެވެ.

ދުނިޔޭގައި ބޭނުންކުރާ ތެލާއި ގުދުރަތީ ގޭހުގެ ގާތްގަނޑަކަށް ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި އާންމުކޮށް އުފުލަނީ ހަނިމަގަކުން ދަތުރުކުރާ މި ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ.

މި ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވޭނެ ފަދަ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމަކާ ގާތަށް ދާ ކަމުގެ ކިތަންމެ ކުޑަ ނިޝާނެއް ފެނުނު ނަމަވެސް، ނުވަތަ އެފަދަ ކުރިއެރުމެއް ނުލިބޭކަމަށް ހީވި ނަމަވެސް، ތެލުގެ ބާޒާރުން ވަގުތުން އެކަމަށް އަންނަނީ އިޖާބަދެމުންނެވެ.

ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވިޔަފާރީގައި ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު އުފުލިގެން ދިޔައީ، އީރާނުން "ވަރަށް އަވަހަށް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އެހެން ނޫންނަމަ އެ ގައުމުން ސަލާމަތްވާނެ އެއްޗެއް ނޯންނާނެ" ކަމަށް ބުނެ ޓްރަމްޕް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ޕޯސްޓުގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ ވަގުތަކީ ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވެފައެވެ.

އީރާނުގެ ހުށަހެޅުންތަކަކީ "ބަލައިގަނެވޭނެ ކަންތައްތަކެއް ނޫން" ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ހަނިވެފައިވާ ކަމަށް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ.

އެމެރިކާގެ ނޫހެއް ކަމަށްވާ "އެކްސިއޯސް" އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަސްކަރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާ ގުޅޭގޮތުން ހުރި އިޚްތިޔާރުތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުމަށް، ގައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ އިސް މުޝީރުންނާއެކު އަންގާރަ ދުވަހު ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުމަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ ނިންމަވާފައެވެ.

ނަމަވެސް، ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ވަގުތު އީރާނުގެ ސާފުނުކުރާ ތެލަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް އެމެރިކާއިން ވަގުތީ ލުޔެއް ދީފައިވާ ކަމަށް އީރާނުގެ ނޫސް އެޖެންސީއަކުން ރިޕޯޓްކުރުމާއެކު، ތެލުގެ އަގު އަނެއްކާވެސް ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިއާއެކު ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކުން ކުރިއެރުމެއް ލިބިދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު ވަނީ އާވެފައެވެ.

ހޯމަ ދުވަހުގެ ފަހުގެ ވަގުތެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ "ސީރިއަސް މަޝްވަރާތަކެއް މިހާރު ކުރިއަށްދާ" ކަމަށެވެ.

ޓްރުތް ސޯޝަލްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އަންގާރަ ދުވަހަށް ރާވާފައި އޮތް އަސްކަރީ ހަމަލާ މަޑުޖައްސާލުމަށް ގަތަރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަދި އެކުވެރި އަރަބި އިމާރާތުގެ ލީޑަރުން އެދިފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާއަށް "ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައިގަނެވޭނެ" އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރެވޭނެ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އީރާނަށް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ފުރުސަތު ނުދެއްވާނެ ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

ނަމަވެސް، ބަލައިގަނެވޭ ފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ، ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް އީރާނަށް ވަރުގަދަ އަސްކަރީ ހަމަލާއެއް ދިނުމަށް އެމެރިކާގެ ސިފައިން ތިބީ ތައްޔާރަށް ކަމަށް ޓްރަމްޕް އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުނު ފަހުން ހަކަތައިގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން، ބޮންޑް ޔީލްޑްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ސަރުކާރުތަކުން ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގާ އަގުތައް ވެސް ވަނީ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ.

އިގްތިސާދީ މާހިރުން ކަންބޮޑުވަނީ ހަކަތައިގެ އަގު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން އިންފްލޭޝަން މަތިވެ، މަރުކަޒީ ބޭންކުތަކުން އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް ބޮޑުކުރަން ޖެހިދާނެތީއެވެ.

ހޯމަ ދުވަހު، އެމެރިކާ ސަރުކާރުން 10 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ނަގާ ލޯނުގެ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް ކަމަށްވާ 10 އަހަރުގެ ޓްރެޜަރީ ޔީލްޑް ވަނީ 4.63 އިންސައްތައަށް އަރާފައެވެ. މިއީ ފާއިތުވި އެއް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި ރޭޓް އެންމެ މައްޗަށް ދިޔަ ފަހަރެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ވަނީ އަގު ތިރިވެފައެވެ.

ޖަޕާނުގެ ބޮންޑް ޔީލްޑްތައް ވެސް ވަނީ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. އެއީ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދަށް ކުރާ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށް އެކުލަވާލާ އިތުރު ބަޖެޓަށް ފައިސާ ހޯދުމަށް، ޖަޕާނު ސަރުކާރުން އާ ދަރަނި ނަގާނެ ކަމަށް ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓްކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ޖަޕާނުގެ 30 އަހަރުގެ ސަރުކާރު ބޮންޑްގެ ޔީލްޑް ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް، އެބަހީ 4.2 އިންސައްތައަށް އުފުލުނުއިރު، 10 އަހަރުގެ ޔީލްޑް ވަނީ 2.8 އިންސައްތައަށް ޖެހިލާފައެވެ. މިއީ 1996 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ ފަހުން މި ރޭޓް އެންމެ މައްޗަށް ދިޔަ ފަހަރެވެ.

ޔޫރޯޒޯންގެ ބޮންޑް ޔީލްޑްތައް ވެސް ދުވަސް ފެށުނުއިރު މަތީގައި ހުރި ނަމަވެސް، ތެލުގެ އަގު ދަށަށް ދިއުމާއެކު އެ ރޭޓްތައް ވަނީ ތިރިވެފައެވެ.

މި ބަދަލުތައް އައިސްފައިވަނީ ޖީ7 ގެ މާލީ ވަޒީރުން ޕެރިހުގައި ބައްދަލުކުރައްވަމުން ގެންދަވަނިކޮށެވެ.

ދުނިޔޭގެ ބޮންޑް މާކެޓްތަކުގެ އަގުތައް ވެއްޓެމުންދާތީ ކަންބޮޑުވޭތޯ ނޫސްވެރިން ސުވާލުކުރުމުން، ޔޫރަޕިއަން ސެންޓްރަލް ބޭންކުގެ ވެރިޔާ ކްރިސްޓީން ލަގާޑް ވިދާޅުވީ، "އަބަދުވެސް ކަންބޮޑުވާ ކަމަށާއި، އެއީ އޭނާގެ ވަޒީފާގެ ޒިންމާއެއް" ކަމަށެވެ.

ރައިސްޓެޑް އެނާޖީގެ ޗީފް އިކޮނޮމިސްޓް ކްލައުޑިއޯ ގަލިމްބާޓީ ބީބީސީއަށް ވިދާޅުވީ، ތެލުގެ އަގު މިހާ މަތީގައި ހުރުމަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއް ކަމަށާއި، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ނުހުޅުވައިފިނަމަ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވާނެ ކަމަށެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ކަނޑުއޮޅި ނުހުޅުވިއްޖެނަމަ ކުރިއަށް އޮތް ހޫނު މޫސުމަކީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ވަރަށް އުނދަގޫ ދުވަސްތަކަކަށް ވާނެ ކަމަށް ބިރުގަންނަ ކަމަށެވެ.

ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، ޗުއްޓީ ދުވަސްވަރާ ދިމާކޮށް އެއާލައިންތައް ހިމެނޭހެން ގިނަ ވިޔަފާރިތަކެއްގެ އޮޕަރޭޓިން ޚަރަދުތައް ވަނީ އުފުލިފައެވެ.

އަޔަލޭންޑްގެ އެއާލައިންއެއް ކަމަށްވާ ރަޔަންއެއާގެ އަހަރީ ނަތީޖާ ހޯމަ ދުވަހު އާންމުކުރަމުން ބުނީ، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ނުތަނަވަސްކަން އުފެދިފައިވާ ކަމަށާއި، ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވޭނެ ދުވަހެއް އަދިވެސް ނޭނގޭ ކަމަށެވެ.

އެ އެއާލައިނުން ބުނި ގޮތުގައި، ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކަށް ބޭނުންވާ ފްލައިޓް ފިއުލްގެ 80 އިންސައްތަ ވަނީ ވަކި އަގަކަށް ފިކްސްކޮށް އެއްބަސްވުންތައް ހަދާފައެވެ.

ނަމަވެސް، ބާކީ ހުރި 20 އިންސައްތަ ތެލުގެ އަގު މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފައިވާ ކަމަށް އެ އެއާލައިނުން ބުންޏެވެ.

މާރިޗު މަހުގެ ނިޔަލަށް ނިމުނު މާލީ އަހަރުގައި ރަޔަންއެއާގެ ފައިދާ ވަނީ 2.26 ބިލިއަން ޔޫރޯއަށް (2 ބިލިއަން ޕައުންޑް) އުފުލިފައެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރުގެ 1.6 ބިލިއަން ޔޫރޯއާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. އަދި އެއާލައިންގެ ޖުމްލަ އާމްދަނީ 11 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 15.5 ބިލިއަން ޔޫރޯއަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އީރާނު ހަނގުރާމައާއި ޔޫކްރޭންގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވިޔަފާރި ކުރިއަށްދާނެ ގޮތް ލަފާކުރަން ދަތި ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.

މެދުއިރުމަތީގެ މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި އީރާނުން ވަނީ އަވަށްޓެރި ގައުމުތައް ކަމަށްވާ އިޒްރޭލު، ބަހްރައިން އަދި އެކުވެރި އަރަބި އިމާރާތަށް ހަމަލާތައް ދީފައެވެ.

އާދީއްތަ ދުވަހު ޔޫއޭއީން ބުނި ގޮތުގައި، އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ ޕަވަރ ސްޓޭޝަން ކައިރިއަށް ދިން ޑްރޯން ހަމަލާއެއްގެ ސަބަބުން އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ވަނީ ހިނގާފައެވެ. އެ ގައުމުން ވަނީ މިއީ "ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅެއް" ކަމަށް ސިފަކޮށްފައެވެ.

ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން މިހާރު ދަނީ މި ހަމަލާ ދިން ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ. އެ ގައުމުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީން ބުނީ ތިން ޑްރޯންއެއް "ހުޅަނގު ބޯޑަރުގެ ފަރާތުން" ޔޫއޭއީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ވަދެފައިވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ ތެރެއިން ދެ ޑްރޯން ހުއްޓުވި ނަމަވެސް، ތިންވަނަ ޑްރޯން ވަނީ އަބޫދާބީގައި ހުންނަ ބަރަކާ ނިއުކްލިއާ ޕަވަރ ޕްލާންޓުގެ "އެތެރޭގެ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައި" ހުރި އިލެކްޓްރިކަލް ޖެނެރޭޓަރެއްގައި ޖެހި، އަލިފާން ރޯވެފައެވެ.

މި ހާދިސާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެފައި ނުވާ ކަމަށާއި، ނިއުކްލިއާ ރޭޑިއޭޝަންގެ ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.