ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖެ 4 ދަރަޖަ ދަށަށް ވެއްޓިއްޖެ

ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ދިވެހިރާއްޖެ ހަތަރު ދަރަޖަ ފަހަތަށް ސޮއްސާލައި، 108 ވަނައަށް ވެއްޓިއްޖެއެވެ.

މިއީ މިދިޔަ 2025 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ އޮތް 104 ވަނަ ދަރަޖައާ އަޅާބަލާއިރު ދަށްވުމެކެވެ. 

Advertisement

އިންޑެކްސްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގެ ޖުމްލަ ސްކޯ ވަނީ 52.46 އިން 49.23 އަށް ދަށްވެފަ އެވެ. މި ބަދަލާއެކު ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ވަޒަންކުރާ މައިގަނޑު ހުރިހާ ދާއިރާއަކުންވެސް ރާއްޖޭގެ ރޭންކިންއަށް ވަނީ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ.

ވަކިވަކި ދާއިރާތަކަށް ބަލާއިރު، ސިޔާސީ ދާއިރާގެ އިންޑިކޭޓަރު 123 އިން 129 އަށް ވަނީ ދަށްވެފަ އެވެ. ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓް ބޯޑާސް (އާރް.އެސް.އެފް) އިން އެކުލަވާލާ ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ހިމެނޭ ސިޔާސީ މިންގަނޑަކީ، މީޑިއާގެ ކޮންޓެންޓް ނުވަތަ ޚަބަރާއި މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގައި ސަރުކާރުތަކުގެ ނުފޫޒާއި، ފިއްތުންތަކާއި، ކޮންޓްރޯލް އޮތް މިންވަރު ބަލާ މިންގަނޑެކެވެ.

މި މިންގަނޑުން މީޑިއާތަކުގެ އެޑިޓޯރިއަލް މިނިވަންކަމާއި، ދައުލަތުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ ފެތުރުމަށް ބާރުއަޅާ މިންވަރާއި، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން ނޫސްވެރިންނަށް ކުރިމަތިކުރާ ހުރަސްތައް ވަޒަންކުރެ އެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އެންމެ ބޮޑަށް ދަށަށްދާކަން ފާހަގަކުރެވެނީ ވެސް ގައުމުތަކުގެ ސިޔާސީ މަޝްރަހަށް އަންނަ މިފަދަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

އެންމެ ބޮޑު ހީނަރުކަމެއް ފެންނަނީ އިގްތިސާދީ ދާއިރާއިންނެވެ. އެގޮތުން އިގްތިސާދީ އިންޑިކޭޓަރު 118 އިން 157 އަށް ވަނީ ވެއްޓިފަ އެވެ. ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓް ބޯޑާސް (އާރް.އެސް.އެފް) އިން ނެރޭ ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ހިމެނޭ އިގްތިސާދީ މިންގަނޑަކީ، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅޭ ފަދަ މާލީ ފިއްތުންތަކާއި، މީޑިއާތަކުގެ މިލްކުވެރިކަން މަދު ބައެއްގެ އަތްމައްޗަށް ޖަމާވުމާއި، އިޝްތިހާރު ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ނުފޫޒުގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ އެހީގައި ހިންގާ މީޑިއާތަކުގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަން ބަލާ މިންގަނޑެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން ގާނޫނީ ދާއިރާގެ އިންޑިކޭޓަރު 103 އިން 126 އަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، ސަލާމަތީ ދާއިރާގެ އިންޑިކޭޓަރު ވަނީ 56 އިން 77 އަށް ދަށްވެފަ އެވެ. ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓް ބޯޑާސް (އާރް.އެސް.އެފް) އިން ނެރޭ ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ހިމެނޭ ސެކިއުރިޓީ ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑަކީ، ނޫސްވެރިންނަށް އޮތް ރައްކާތެރިކަން ވަޒަންކުރާ މިންގަނޑެކެވެ. މި މިންގަނޑުން ބަލަނީ ނޫސްވެރިންނަށް ކުރިމަތިވާ އިންޒާރުތަކާއި، އަނިޔާވެރިކަމުގެ އަމަލުތަކުގެ އިތުރުން، އެ ބޭފުޅުންގެ މަސައްކަތް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރި ހުރަސްތަކަށެވެ. މިއީ ގައުމުތަކުގެ ދަރަޖަ ކަނޑައެޅުމުގައި ބޭނުންކުރާ މައިގަނޑު ފަސް މިންގަނޑުގެ ތެރެއިން އެއް މިންގަނޑެވެ. 

މީގެ އިތުރުން އިޖުތިމާއީ ދާއިރާގެ އިންޑިކޭޓަރު ވަނީ 133 އިން 118 އަށް ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފަ އެވެ.

ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުން އޭޝިއާ ޕެސިފިކް ސަރަހައްދަށް ނިސްބަތްވާ، ގާތްގަނޑަކަށް 520،000 މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮތް ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އަސާސީ އުސޫލުތަކަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާ އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރާ ސަރުކާރެއްގެ ދަށުގައި އޮތް ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް 2010 ގެ އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖެއަށް ޑިމޮކްރަސީ އައުމާއެކު، މިނިވަން އަދި ހަރަކާތްތެރި މީޑިއާއެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ.

ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ މިގޮތަށް ދަށްވެފައި މިވަނީ، މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ސަމާލުކަން ރާއްޖެއަށް ހުއްޓިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. މި ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ނޫސްވެރިންނަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.

ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓު ބޯޑާސް އިން ބުނާގޮތުން މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމަށް ގޮންޖެހުމަކަށްވާ ގޮތަށް ހެދި އަބުރުގެ ގާނޫނު ކުރީގެ ސަރުކާރުން އުވާލި ނަމަވެސް، ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ގެނައި ބަދަލުތަކުން އެކަން ބަދަލުވެފައިވެ އެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންގެ މަސްދަރު ހާމަކުރަން މަޖުބޫރުވާ ގޮތަށް ގާނޫނުތަކަށް ގެނައި ބަދަލުތަކާއި ނޫސްވެރިން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުން ދަނިކޮށް މީޑިއާ ކޮމިޝަން އުފެއްދުން ވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.