އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅޭގޮތުން ފުށު އަރާ އެތައް ވާހަކަ އެއް ޓްރަމްޕް ދައްކަވައިފި

ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކަފުޅުތަކާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕޯސްޓުތަކާއި، އަދި ބައެއް ފަހަރު އެއް ޖުމްލައެއްގެ ތެރޭގައި ވެސް އަމިއްލަފުޅަށް ފުށުއަރާ ވާހަކަފުޅުތައް ދައްކަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ހުކުރު ދުވަހުގެ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި، އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅޭގޮތުން އެމަނިކުފާނު ވަނީ އެކި ގޮތްގޮތަށް މެސެޖުތައް ދެއްވާފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން މި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާނެ މިސްރާބާއި، އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކާ މެދު އިތުރު ސުވާލުތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.

ހޮނިހިރު ދުވަހު އެއް ފަހަރު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ހަނގުރާމަ ނިންމާލުމާ މެދު ވިސްނަވަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ހަމަ އެ ވަގުތު އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ މެދުއިރުމައްޗަށް އިތުރު ސިފައިން ފޮނުވާކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ކުރާ އިގްތިސާދީ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި، އެތައް އަހަރަކަށްފަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އީރާނުގެ ބައެއް ތެލުގެ ޝިޕްމަންޓްތަކަށް އެމެރިކާއިން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަނީ އުވާލާފައެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ވޮޝިންޓަނުން ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމަށް ގެންގުޅޭ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ދިން ލުޔެކެވެ.

އަމަލުތައް މިގޮތަށް ފުށުއަރަމުންދާތީ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން ފަށާފައިވާ ހަނގުރާމައިގައި ދުރު ރާސްތާގެ ސިޔާސަތެއް ނެތް ކަމަށް ބުނެ ޓްރަމްޕަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މި ހަނގުރާމައަށް ހަތަރު ހަފުތާ ވެފައިވާއިރު، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، ހަނގުރާމަ ނިމޭނެ ގޮތެއް ނުވަތަ އޭގެ މިސްރާބެއް އަދިވެސް ސާފެއް ނުވެއެވެ.

ހަނގުރާމަ 'ނިންމާލުން'

މާލީ ބާޒާރަށް ކުރިމަތިވި ދަތި ދުވަހަކަށްފަހު، ހުކުރު ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު ޓްރަމްޕްގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ ނެޓްވޯކްގައި ވިދާޅުވީ، މެދުއިރުމަތީގައި ކުރިއަށްގެންދާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ނިންމާލުމަށް ވިސްނަމުންދާ ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލްވުމާ ވަރަށް ގާތްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޓްރަމްޕް ހާމަ ކުރެއްވި ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނާއި، މިސައިލް އަދި ސިނާއީ ގާބިލްކަން އެމެރިކާއިން ވަނީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ބަލިކަށިކޮށްލާފައެވެ. އަދި ތެހެރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހޯދުން ވެސް ހުއްޓުވާފައިވާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ދަތުރުކުރާ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ފުރިހަމައަށް ގާއިމްނުކޮށް ވެސް އެމެރިކާއަށް މި ހަނގުރާމައިން ވަކިވެވިދާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް އިޝާރާތް ކުރެއްވިއެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އީރާނުން ދިން މިސައިލް، ޑްރޯން އަދި މައިން ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އެ ކަނޑުއޮޅިއަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ.

"ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަލަހައްޓަންޖެހޭނީ އެތަން ބޭނުންކުރާ އެހެން ގައުމުތަކުން. އެމެރިކާއަކުން ނޫން،" ޓްރަމްޕް ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، އަނެއްކާވެސް ވާހަކަފުޅު ބަދަލުކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ، އެހީތެރިކަމަށް އެދިއްޖެނަމަ އެމެރިކާއިން އެހީވާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އީރާނުގެ ބާރު ނައްތާލުމުން އެއީ ބޭނުންތެރި ކަމަކަށް ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ތެލަކީ އާންމުކޮށް އުތުރު އެމެރިކާއަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ފޮނުވާ ތެޔޮ ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، އެތަނުގައި އުފެދޭ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު އެމެރިކާއަށް ކުރެއެވެ. ތެލަކީ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ގަނެވިއްކާ އެއްޗަކަށް ވާތީ، އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ތެޔޮ ލިބުން ދަތިވުމުން، އެމެރިކާގެ ކުންފުނިތަކަށް ވިއްކާ ތެލުގެ އަގު ވެސް އުފުލިގެންދެއެވެ.

މި ހަގީގަތާ އެކު، އިޒްރޭލުން އީރާނުގެ ގޭސް ފީލްޑްތަކަށް ދިން ހަމަލާއާއި، އޭގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން ގަތަރުން އެލް.އެން.ޖީ ބޭރުކުރާ މައި ޓާމިނަލަކަށް އީރާނުން ދިން ހަމަލާގެ ސަބަބުން ހުކުރު ދުވަހު އެމެރިކާގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. އެގޮތުން އެސް.އެންޑް.ޕީ 500 އިންޑެކްސް 1.5 އިންސައްތަ ދަށަށް ދިޔައިރު، އެމެރިކާގައި ތެލުގެ އަގު ވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފައެވެ.

މެދުއިރުމައްޗަށް އެމެރިކާގެ އިތުރު އަސްކަރީ ބާރު

ހަނގުރާމަ ނިންމާލުމާ ގާތްވެފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ސަރުކާރުން ވަނީ އިތުރު ތިން މަނަވަރާއި 2,500 މެރިން ސިފައިން މެދުއިރުމައްޗަށް ފޮނުވާނެކަން އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މިއީ މި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި އިތުރު ސިފައިން ފޮނުވާނެކަން އިއުލާންކުރި ދެވަނަ ފަހަރެވެ. އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު ވެސް 50,000 އެއްހާ ސިފައިން ދަނީ މި ހަނގުރާމައިގައި އެކި ގޮތްގޮތުން ބައިވެރިވަމުންނެވެ.

އެއްގަމު މަގުން ސިފައިން ފޮނުވުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތް ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ޚާއްސަ ފައުޖުތަކެއް ފޮނުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ވަނީ އިޝާރާތްކޮށްފައެވެ.

މި ސަރަހައްދަށް ފޮނުވާ މެރިން ސިފައިންނަކީ ކަނޑުމަގުން އެއްގަމަށް އަވަހަށް އަރައި ހަމަލާދިނުމަށް ތަމްރީނުވެފައިވާ ބައެއް ނަމަވެސް، މީގެ މާނައަކީ އެއްގަމު މަގުން ހަނގުރާމަ ފެށުން ކަމެއް އަދި ޔަގީނެއް ނޫނެވެ. މުހައްލިލުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެމެރިކާގެ އެއްގަމު ސިފައިން އެ ސަރަހައްދުގައި ތިބުން މަޖުބޫރުވާނެއެވެ.

އިތުރު ސިފައިން ފޮނުވަން މި ނިންމީ، ހަނގުރާމައިގެ ޚަރަދަށް އިތުރު 200 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ޕެންޓަގަނުން ކޮންގްރެސްގައި އެދިފައިވާކަމުގެ ޚަބަރު ފެތުރުނުތާ އެއްދުވަސް ފަހުންނެވެ. މިހާ ބޮޑު އަދަދެއްގެ ފައިސާއަށް އެދުމަކީ ހަނގުރާމަ ނިންމާލަން އުޅޭކަމުގެ ނިޝާނެއް ނޫން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އީރާނުގެ ތެޔޮ ވިއްކުމަށް އެޅި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް

ހުކުރު ދުވަހާ ހަމައަށް ކަނޑުމަތީގައި ހުރި އީރާނުގެ ތެލުގެ ޝިޕްމަންޓްތައް ވިއްކުމަށް އަޅާފައިވާ ހުރަސްތައް ނައްތާލާނެ ކަމަށް އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. މިއީ އީރާނުން ކަނޑުއޮޅިން ދޫކޮށްލާފައިވާ ތެޔޮ މިނިވަންކަމާއެކު ވިއްކުމަށް ފުރުސަތު ދީ، އުފުލެމުންދާ ތެލުގެ އަގުތައް ދަށްކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅެކެވެ. ނަމަވެސް، މީގެ ސަބަބުން ޓްރަމްޕްގެ އަމާޒުގައިވާ އީރާނު ސަރުކާރަށް މާލީ ގޮތުން ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ތެލުގެ އަގު ދަށްކުރުމަށް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އެހެން ގޮތްގޮތް ވެސް ވަނީ ތަޖުރިބާކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން އެމެރިކާގެ ރިޒާވްގައި ހުރި ތެޔޮ ބޭނުންކުރުމާއި، ރަޝިއާގެ ބައެއް ތެލަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުން ހިމެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހުކުރު ދުވަހު ބްރެންޓް ކްރޫޑް ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު ހުރީ 112 ޑޮލަރުގައެވެ. މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައިގައި ދެން ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅި ނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކުގައި ތެލުގެ އަގު ހުންނާނީ މަތީގައެވެ.

އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ސެކްރެޓަރީ ސްކޮޓް ބެސެންޓް 'އެކްސް' ގައި ލިޔުއްވި ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ތެޔޮ ކޮންމެވެސް ގައުމަކަށް ލިބޭނެ ކަމަށާއި، މިހާރު އެމެރިކާއާއި އެކުވެރި ގައުމުތަކަށް ވެސް އެ ތެޔޮ ގަތުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެއެވެ.

"މިހާރު ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ އީރާނުގެ ތެޔޮ ޗައިނާއިން ދަނީ އަގުހެޔޮކޮށް ގަނެ ރައްކާކުރަމުން،" ބެސެންޓް ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. "މި ތެޔޮ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ދޫކޮށްލުމުން، ގާތްގަނޑަކަށް 140 މިލިއަން ފީފާގެ ތެޔޮ ބާޒާރަށް ނުކުންނާނެ. މީގެ ސަބަބުން ތެޔޮ ލިބުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކަށް ވަގުތީ ހައްލެއް ލިބޭނެ."

140 މިލިއަން ފީފާއަކީ ގިނަ އަދަދެއް ކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، އެއީ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި އެންމެ ދެ ދުވަހު ބޭނުންކުރާނެ މިންވަރުގެ ތެލެވެ.

އެމެރިކާގެ ތެލުގެ އަގުތައް ބަލާ 'ގޭސްބަޑީ' ގެ އެނަލިސްޓް ޕެޓްރިކް ޑި ހާން ވިދާޅުވީ، މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަށް ގަބޫލުނުކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވެފައި އޮތުމުގެ އަސަރު މާ ބޮޑެވެ. "ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރު ނުފެށޭހާ ހިނދަކު އަގުތައް ދާނީ މައްޗަށް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

އެމެރިކާ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތައް ފުށުއަރާ މިންވަރު ބެސެންޓްގެ ޕޯސްޓުން ވެސް ސާފުވެއެވެ. އޭނާ ވަނީ އީރާނަކީ "ދުނިޔޭގެ ޓެރަރިޒަމްގެ އިސް ފަރާތް" ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ތެޔޮ ވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާ އީރާނަށް ނުލިބޭނެ ގޮތް ހަދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، އެކަން ކުރާނެ ގޮތެއް ސާފުކޮށްދެއްވާފައެއް ނުވެއެވެ.

މި ފުށުއެރުންތަކާ ހުރެ، ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް މެންބަރުން ވެސް ދަނީ ފާޅުގައި ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.

ސައުތު ކެރޮލައިނާގެ މެންބަރު ނޭންސީ މޭސް ހޮނިހިރު ދުވަހު 'އެކްސް' ގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ، "އެއް އަތުން އީރާނަށް ބޮން އަޅަމުން، އަނެއް އަތުން އީރާނުގެ ތެޔޮ ގަންނަނީ" ކަމަށެވެ.