ހަނގުރާމައިގެ 6 ވަނަ ދުވަސް - އިޒްރޭލުން ފާއިތުވި ފަސް ދުވަހު އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 1،045 އަށް އަރައިިފި

އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން  ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް ހަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، އީރާނުގެ އެތެރޭގެ މަސްރަހު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ގަލްފު ސަރަހައްދާއި ލުބުނާން އަދި އިރާގަށް މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރިފައެވެ.

އީރާނުން ވަނީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ އުޅަނދުފަހަރަށް ހަމަލާދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ. އަދި މެދުއިރުމަތީގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަނގުރާމަ ފެތުރެމުންދާއިރު، އެމެރިކާގެ ސަބްމެރީނަކުން ވަނީ ސްރީލަންކާގެ އައްސޭރިފަށުން އީރާނުގެ ހަނގުރާމަމަތީ މަނަވަރެއް ފައްތާލާފައެވެ.

އީރާނުގެ މަސްރަހު:

މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު: އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން ފާއިތުވި ފަސް ދުވަހު ދިން ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ 1،045 އަށް އަރާފައެވެ. އަދި 6،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވެއެވެ.

އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އައްޔަނު ކުރުން: އީރާނުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، އެ މަގާމަށް ދެން ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބެލެވެނީ އެމަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލުން މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއެވެ. އޭނާއަކީ އީރާނުގެ ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ނުފޫޒު ގަދަ، އަދި އެ ގައުމުގެ ބާރުގަދަ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައި.އާރު.ޖީ.ސީ) އާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަވާ ބޭފުޅެކެވެ.

އާންމުންގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް: އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނުގެ އާންމުން ދިރިއުޅޭ 33 ތަނަކަށް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަނީ ތުހުމަތުކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި، ސުކޫލުތަކާއި، މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކުގެ އިތުރުން ތެހެރާން ގްރޭންޑް ބާޒާރާއި ތާރީޚީ ގުލިސްތާން ޕެލަސް ހިމެނޭ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

އެމެރިކާގެ ސަބްމެރީނަކުން އީރާނުގެ މަނަވަރެއް ފައްތާލުން: ބުދަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ސަބްމެރީނަކުން ދިން ޓޯޕިޑޯ ހަމަލާއެއްގައި، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ތެރެއިން ސްރީލަންކާގެ ދެކުނު އައްސޭރިފަށުން އީރާނުގެ "އައި.އާރު.އައި.އެސް ދެނާ" ނަމަކަށް ކިޔާ މަނަވަރު ވަނީ ފައްތާލާފައެވެ. މިއާއެކު ހަނގުރާމައިގެ ދާއިރާ ވަނީ އިތުރަށް ފުޅާވެފައެވެ. ސްރީލަންކާގެ ނޭވީން ބުނި ގޮތުގައި އެ ސަރަހައްދުން 87 މީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ފެނިފައިވާއިރު، 32 މީހަކު ވަނީ ސަލާމަތްކުރެވިފައެވެ.

ކުރުދީންގެ އެއްގަމު ހަމަލާތައް: އީރާނުގެ އިސްލާމީ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް، އެ ގައުމުގެ ހުޅަނގު އުތުރު ސަރަހައްދުގައި ކުރުދީ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތަކުން އެއްގަމު މަގުން ހަމަލާދޭން ފަށާފައިވާ ކަމުގެ ނިޝާންތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.

އިރާގުގެ ކުރުދީން ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުން: ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ހިންގާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި އެހީތެރިވުމަށް އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން އިރާގުގެ ކުރުދީންގެ ކިބައިން އެދިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. އަދި އިރާގުގެ އުތުރުގައި ތިބި ކުރުދީ ފައުޖުތައް މިހާރު ތިބީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުމަށް ތައްޔާރީ ހާލަތެއްގައެވެ.

ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި: އީރާނުގެ އައި.އާރު.ޖީ.ސީ އިން ބުދަ ދުވަހު ވަނީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފައެވެ. އީރާނުން އުޅަނދުފަހަރަށް ހަމަލާދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދިނުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރުތައް ވަނީ މުޅިން ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ.

ސްޕެއިންގެ ނިންމުން: ހަނގުރާމައިގެ ބޭނުމަށް އެމެރިކާއިން ސްޕެއިންގައި ހުންނަ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުދިނުމަށް އެ ގައުމުން ނިންމި ނިންމުމަށް އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ ތައުރީފު ކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ސްޕެއިނާއެކު ކުރާ ހުރިހާ ވިޔަފާރިއެއް ހުއްޓާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ.

ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ ހާލަތު:

ބަދަލުހިފުމުގެ ހަމަލާތައް: އީރާނުން ދެމުންދާ ރައްދު ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރިއަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާ: އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓާއި ސައުދީ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވަނީ އީރާނުގެ ސަރުކާރުން ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާ ކުރާ ކަމަށް ބުނެ އެކަމާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައެވެ. އަދި އަންގާރަ ދުވަހު ރިޔާޟް ގައި ހުންނަ އެމެރިކާ އެމްބަސީއަށް އީރާނުން ޑްރޯން ހަމަލާއެއް ދިނުމާ ގުޅިގެން ސައުދީ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ.

ގަތަރު: ދޯހާގައި ހުންނަ އެމެރިކާ އެމްބަސީ ކައިރީގައި ދިރިއުޅޭ އާންމުން އެ ސަރަހައްދުން ދުރަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ގަތަރު ސަރުކާރުން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ގަތަރުގެ އިންޓީރިއާ މިނިސްޓްރީން ބުނީ މިއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން އެޅި ވަގުތީ ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ.

ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް: ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގަތަރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އަދި ފޮރިން މިނިސްޓަރު ޝެއިޚް މުހައްމަދު ބިން އަބްދުއްރަހްމާން ބިން ޖާސިމް އައްޘާނީ ވަނީ އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީއާ ގުޅުއްވާފައެވެ.

ޝެއިޚް މުހައްމަދު ވަނީ ހަމަލާތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އަދި އީރާނުން މަސައްކަތް ކުރަނީ އަވަށްޓެރި ގައުމުތައް އެ ގައުމުތަކާ ބެހުމެއް ނެތް ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވައްދަން ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

ކުވެއިތުގެ ތެޔޮ ޓޭންކަރުގައި ގޮވުމެއް: ކުވެއިތުގެ މުބާރަކް އަލް ކަބީރުގެ އިރުދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 30 ނޯޓިކަލް މޭލު (56 ކިލޯމީޓަރު) ބޭރުގައި އަޅާފައި އޮތް ތެޔޮ ޓޭންކަރެއްގެ ކައިރީގައި ގޮވުމެއް ހިނގާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.

ޔޫކްރެއިންގެ އެހީތެރިކަން: ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ވޮލޮޑިމީރު ޒެލެންސްކީ ވަނީ ގަތަރާއި ގަލްފުގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ އޮފިޝަލުންނާ ވާހަކަދައްކަވާފައެވެ. އެއީ އީރާނުގެ ޑްރޯން އަދި މިސައިލް ހަމަލާތަކުން ދިފާއުވުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ޔޫކްރެއިންގެ މާހިރުން އެ ސަރަހައްދަށް ފޮނުވުމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ހާލަތު:

ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކުރުން: އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ތެހެރާންގައި ހުރި އީރާނުގެ އަސްކަރީ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް އާ "ހަމަލާގެ ރާޅެއް" ފަށާފައިވާ ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފައެވެ.

އަސްކަރީ ކާމިޔާބީ: އެމެރިކާ އާއި ހުޅަނގުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން ވަނީ އީރާނުގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަމުގެ ބޮޑު ބައެއް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނައްތާލާފައެވެ. އަދި ވައިގެ ސަރަހައްދުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ލިބިފައިވުމާއެކު، އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާގެ ޖެޓްތަކަށް އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި އީރާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުގައި އުދުހުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.

އިޒްރޭކުގެ އެތެރޭގެ ހާލަތު: ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިޒްރޭކުގައި އަޅާފައިވާ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކަށް އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ކުޑަ ލުޔެއް ދީފައެވެ. އެގޮތުން "ޒަރޫރީ" ހަރަކާތްތަކުގެ ބަދަލުގައި "ލިމިޓެޑް" ނުވަތަ ވަކި މިންވަރެއްގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގެ ހުއްދަ މިހާރު ވަނީ ދީފައެވެ.

އެމެރިކާގެ މަސްރަހު:

ކޮންގްރެސް އާއި ހަނގުރާމައިގެ ބާރުތައް: އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ކޮންގްރެސްގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ގޮތަށް ހުށަހެޅި ގަރާރު، ބުދަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ސެނެޓުން ވަނީ ބޭރުކޮށްލާފައެވެ. މި ގަރާރާ ދެކޮޅަށް 53 ސެނެޓަރުން ވޯޓު ދެއްވިއިރު، އެއްކޮޅަށް ވޯޓު ދެއްވީ 47 ސެނެޓަރުންނެވެ.

އާންމު ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލު: މި ހަނގުރާމައަށް އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ ތާއީދު އޮތީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. ރޮއިޓާސް/އިޕްސޯސް އިން ނެގި ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން ދޭ ހަމަލާތަކަށް ތާއީދުކުރަނީ އެންމެ 25 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. އަދި 43 އިންސައްތަ މީހުން މި ހަނގުރާމައާ ދެކޮޅެވެ.

ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު: ވައިޓް ހައުސްއިން ވަނީ މި އަސްކަރީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ދިފާއުގައި ވަރަށް ވަރުގަދައަށް ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ޕްރެސް ސެކްރެޓަރީ ކެރޮލިން ލީވިޓް ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ އުންމީދުތައް ނައްތާލުމާއި އެ ގައުމުގެ ނޭވީ ބާރުތައް ސުންނާފަތިކޮށްލުން ކަމަށެވެ.

ރައީސް ޓްރަމްޕް އަމިއްލަފުޅަށް ވިދާޅުވީ އީރާނުން އޮތީ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހޯދުމާ ވަރަށް ގާތުގައި ކަމަށެވެ. "ދެ ހަފުތާ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެން ހަމަލާ ނުދިންނަމަ، އެމީހުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދީސް،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.

ލުބުނާން، އިރާގު، ތުރުކީ އަދި ޗައިނާ:

ލުބުނާނުގެ ހަމަނުޖެހުން: ލުބުނާނުގެ މަސްރަހު ދަނީ އިތުރަށް ގޯސްވަމުންނެވެ. އިޒްރޭލުން ބެއިރޫތާއި ޚިޔާމް ފަދަ ސަރަހައްދުތަކަށް ހަމަލާދެމުންދާއިރު، ހިޒްބުﷲ އާއި އިޒްރޭލާ ދެމެދު ދަނީ ވަރުގަދައަށް ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރަމުންނެވެ.

އިރާގު: އިރާގުގެ އަރުބީލް އެއާޕޯޓް ކައިރީގައި ހުރި އިމާރާތަކަށް ޑްރޯން ހަމަލާއެއް ވަނީ އަރާފައެވެ. އަދި އިރާގުގެ އުތުރުގައި ތިބި ކުރުދީ ފައުޖުތައް ތިބީ ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް އީރާނަށް ވަނުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަކަށް ތައްޔާރީ ހާލަތެއްގައެވެ.

މިސައިލް ވައްޓާލުން: މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުގައި ހުރި ނޭޓޯގެ އެއާ ޑިފެންސް ސިސްޓަމްތަކުން ވަނީ ތުރުކީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ވަތް އީރާނުގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލެއް ވައްޓާލާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ރިޓަޔާޑް ޖެނެރަލް މާކް ކިމިޓް އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވީ، މިއީ ގަލްފުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ސީދާ ގުޅުމެއް ނެތް ގައުމަކަށް އަމާޒުކޮށް އީރާނުން ގަސްދުގައި ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށެވެ.

ޗައިނާ: ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވަނީ އިޒްރޭލުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރާ ފޯނުން ގުޅުއްވައި، އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތައް "ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް" ގޮވާލައްވާފައެވެ.