އެމެރިކާ ސަފީރު ހަކަބީ: އިޒްރޭލުން މެދުއިރުމަތީގެ އިތުރު ބިން ހިފިޔަސް މައްސަލައެއް ނެތް

މެދުއިރުމަތީގެ ބޮޑު ބައެއް އިޒްރޭލުން ހިފި ނަމަވެސް އެކަމާ އޭނާގެ އިއުތިރާޒެއް ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެ ބިމަކީ ޔަހޫދީންގެ ހައްގެއްގެ ގޮތުގައި އިޒްރޭލަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ އެމެރިކާގެ ސަފީރު މައިކް ހަކަބީ، ސިފަކުރައްވައިފިއެވެ.

ކޮންޒަވޭޓިވް ކޮމެންޓޭޓަރު ޓަކާ ކާލްސަން އަށް ދެއްވި އަދި ހުކުރު ދުވަހު ދެއްކި އިންޓަވިއުއެއްގައި، އިންޖީލު ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ގަބޫލުކުރައްވާ އިޒްރޭލުގެ ޖިއޮގްރަފީ ބޯޑަރުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަކަބީއާ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.

އެ އިންޓަވިއުގައި ކާލްސަން ވަނީ، އިންޖީލުގެ އާޔަތްތަކުގައި އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކޮޅަށް އެ ބިން ވަައުދުކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރޭގައި އިރާގުގެ ފުރާތު ކޯރާއި މިސްރުގެ ނީލަ ކޯރާ ދެމެދުގައިވާ ސަރަހައްދު ހިމެނޭ ކަމަށް ހަކަބީއަށް ދަންނަވާފައެވެ.

އެ ސަރަހައްދަށް ބަލާއިރު، މިހާރުގެ ލުބުނާނާއި، ސޫރިޔާއާއި، އުރުދުންގެ އިތުރުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތައް ވެސް އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

މިދިޔަ އަހަރު ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އައްޔަންކުރެއްވި ސަފީރު ހަކަބީ ވިދާޅުވީ، "އެ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއް އެމީހުން (އިޒްރޭލުން) ނެގިޔަސް މައްސަލައެއް ނެތް" ކަމަށެވެ.

ހަކަބީގެ މި ވާހަކައާ ގުޅިގެން ހައިރާންކަން ފާޅުކުރަމުން ކާލްސަން ވަނީ، މުޅި ސަރަހައްދަށް އިޒްރޭލު ފުޅާވެގެންދިއުމަށް ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާ ތާއީދުކުރައްވަނީތޯ ސުވާލުކޮށްފައެވެ.

ޖަވާބުގައި ސަފީރު ވިދާޅުވީ، "އެމީހުން އެތަންތަން ހިފާކަށް ބޭނުމެއް ނުވޭ. އަދި އެތަންތަން ހިފާކަށް އެމީހުން އެދެމުންނެއް ވެސް ނުދޭ،" ކަމަށެވެ.

އިޒްރޭލުގެ ވަރުގަދަ ދިފާއީ އޭޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ، ކްރިސްޓިއަން ޒަޔަނިސްޓެއް ކަމަށްވާ އެމެރިކާގެ ސަފީރު ފަހުން ވަނީ އޭނާގެ ވާހަކައިގެ ރާގު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބަދަލުކުރައްވައި، އެއީ "މާބޮޑުކޮށްލައިގެން ދެއްކެވުނު ވާހަކައެއް" ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ދީނީ ގޮތުން އޭނާ ކުރައްވާ މާނަކުރުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އިޒްރޭލުގެ ބޯޑަރުތައް ފުޅާކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ދޭހަކޮށްދެއްވާފައެވެ.

ހަކަބީ ވިދާޅުވީ، "އެ ހުރިހާ ތަނަކުން އެމީހުންނަށް ހަމަލާދީ، އެ ހަނގުރާމައިން އެމީހުން މޮޅުވެ، އެ ބިންތައް އަތުލައިފިނަމަ، އެއީ މުޅިން ތަފާތު ބަހުސެއް،" ކަމަށެވެ.

އިޒްރޭލުގެ ބޯޑަރުތައް ފުޅާކުރުމުގެ ހައްގު އެ ގައުމަށް އޮތް ކަމަށް ހަކަބީ ގަބޫލުކުރައްވާ ޚިޔާލަށް، އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ތާއީދުކުރައްވާތޯ ސާފުކުރުމަށް އެދުމުން، އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން އެއްވެސް ޖަވާބެއް ދީފައި ނުވާ ކަމަށް އަލްޖަޒީރާ އިން ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވެ އެވެ.

ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށްފަހު ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ، ގައުމުތަކުގެ ސަރަހައްދީ ބޯޑަރުތައް ދެމެހެއްޓުމާއި، ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ބިންތައް ހިފުން މަނާކުރުމެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި އިޒްރޭލުން ހިންގާ އިސްތިއުމާރަކީ ޣައިރު ގާނޫނީ އަމަލެއް ކަމަށާއި، އެކަން ވަގުތުން ހުއްޓާލަންޖެހޭނެ ކަމަށް 2024 ވަނަ އަހަރު އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (އައި.ސީ.ޖޭ) އިން ވަނީ ހުކުމްކޮށްފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނުތަކުގައި އެ ގައުމުގެ ބޯޑަރުތައް ސާފުކޮށް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، 1981 ވަނަ އަހަރު އިޒްރޭލުން ވަނީ ސޫރިޔާގެ ގޯލާން ހައިޓްސް ޣައިރު ގާނޫނީ ގޮތުން ހިފައި، އެއީ އެ ގައުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައެވެ.

ސޫރިޔާގެ އެ ސަރަހައްދުގެ މައްޗަށް އިޒްރޭލުން ދައުވާކުރާ ސިޔާދަތީ ބާރު ގަބޫލުކުރާ ހަމައެކަނި ގައުމަކީ އެމެރިކާއެވެ.

ހިޒްބުالله އާއެކު 2024 ވަނަ އަހަރު ކުރި ހަނގުރާމައަށްފަހު، އިޒްރޭލުގެ ވަނީ ލުބުނާނުގެ އެތެރޭގެ ފަސް ސަރަހައްދެއްގައި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ވެސް ގާއިމުކޮށްފައެވެ.

ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ހިމެނޭހެން އިޒްރޭލުގެ ބައެއް ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ދަނީ، ބޯޑަރުތައް ފުޅާކޮށް "ގްރޭޓާ އިޒްރޭލް" އެއް އުފެއްދުމުގެ ޚިޔާލަށް ފާޅުގައި ތާއީދުކުރައްވަމުންނެވެ.

އިޒްރޭލުގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ބެޒަލްއެލް ސްމޮޓްރިޗް 2023 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ހަރަކާތެއްގައި، ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކާއި ލުބުނާނާއި ސޫރިޔާ އަދި އުރުދުންގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތައް އިޒްރޭލުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކުވައިދޭ ޗާޓެއް ބޭނުންކުރުމުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ބޮޑު ނުރުހުމެއް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ.

ކާލްސަންއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުގައި ހަކަބީ ވަނީ، އިޒްރޭލުގެ ދެމިއޮތުމުގެ ހައްގަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ބުނެ ވަކާލާތުކުރަން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. އަނެއްކޮޅުން، އިޒްރޭލުގެ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ އިދާރާތަކަށް އޭނާ ވަނީ ބަހުގެ ހަމަލާދީފައެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ، "ރައީސް ޓްރަމްޕާއި ސެކްރެޓަރީ ރޫބިއޯ އައި.ސީ.ސީ އާއި އައި.ސީ.ޖޭ އުވާލުމަށް ބާރުއަޅުއްވަމުން ގެންދަވާތީ އަޅުގަނޑު ވަރަށް އުފާވޭ. އެއީ އެ އިދާރާތަކަކީ މިހާރު ހަމަހަމަކަމާއެކު ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އުސޫލުން ބޭރުން މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކަކަށް ވެފައިވާތީ،" ކަމަށެވެ.

އިޒްރޭލަށް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ލޯބިކުރައްވާ، ހަކަބީ ސަފީރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އިޒްރޭލުގެ ސިފައިން މަރާލާފައިވާ އަދި ޖަލަށްލާފައިވާ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި ވާހަކަދައްކާފައި ނުވާތީ އޭނާއަށް ވަނީ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ޖާސޫސީ ސިއްރުތައް އިޒްރޭލުގެ ސަރުކާރަށް ވިއްކި ކަމުގެ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ ޖޮނަތަން ޕޮލާޑްއާ ހަކަބީ ބައްދަލުކުރެއްވުމުން، މިދިޔަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ބައެއް ކޮންޒަވޭޓިވް ބޭފުޅުންގެ ނުރުހުން ވެސް އޭނާއަށް އަމާޒުވިއެވެ. ޕޮލާޑް ވިއްކި ސިއްރުތައް ފަހުން ވަނީ ފިނި ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަނަށް ލިބިފައެވެ.

އެމެރިކާގެ ނޭވީގެ ކުރީގެ އެނަލިސްޓެއް ކަމަށްވާ ޕޮލާޑް ވަނީ 30 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒުކުރުމަށްފަހު، 2020 ވަނަ އަހަރު މިނިވަންވެގެން އިޒްރޭލަށް ބަދަލުވެފައެވެ. އޭނާ ކުރި ކުށަށް ދުވަހަކުވެސް މައާފަށް އެދިފައި ނުވާއިރު، 2021 ވަނަ އަހަރު އޭނާ ވަނީ އެމެރިކާގެ ސަލާމަތީ އިދާރާތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޔަހޫދީން އިޒްރޭލަށް ޖާސޫސުކޮށްދިނުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.

ހަކަބީ ވިދާޅުވީ އޭނާ ޕޮލާޑްގެ ޚިޔާލުތަކާ އެއްބަސްނުވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަށް މެހެމާންދާރީ އަދާކުރި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ދޮގުކުރައްވައި، ހަކަބީ ވިދާޅުވީ އެއީ ހަމައެކަނި ގުދުސްގައި ހުންނަ އެމެރިކާ އެމްބަސީގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއް ކަމަށެވެ.

ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެމްބަސީއަށް ވަދެ ސަފީރާ ބައްދަލުކުރެވިދާނެތޯ ސުވާލުކުރުމުން، ހަކަބީ ވަނީ އެފަދަ ބައްދަލުވުމަކަށް ކުރިން އެޕޮއިންޓްމަންޓް ހޯދަންޖެހޭނެ ކަމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ.

ހަކަބީ ވިދާޅުވީ، "އޭނާގެ އެދުމުގެ މަތިން އެމެރިކާ އެމްބަސީއަށް އައިސް ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނު. އަޅުގަނޑު އެ ބައްދަލުވުން ބޭއްވިން، އަދި ތެދަށް ބުނާނަމަ އެކަމާ ހިތާމައެއް ނުކުރަން،" ކަމަށެވެ.

އަދި އޭނާ ސަފީރުކަމުގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތުގައި ގިނަ ބަޔަކާ ބައްދަލުކޮށްފައިވާނެ ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް އިތުރު މީހުންނާ ބައްދަލުކުރާނެ ކަމަށް ހަކަބީ ވިދާޅުވިއެވެ.