ބިރެއް ނެތި މުއިއްޒު ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނަށް ކަރަޕްޝަން ހިންގުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭ: ޓްރާންސްޕޭރެންސީ

ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ ހާމަކަން ކުޑަވުމާއި، އަދި ސިޔާސީ ނުފޫޒުން ނިންމާ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން، ނޭދެވޭ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމެއް ނެތި ހިންގުމަށް މަގުފަހިވެ، ދައުލަތުގެ މަސްއޫލުވެރިންނަށް އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި (އަދަބެއް ލިބިދާނެކަމުގެ ބިރެއް ނެތި) އަމަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާ ކަމަށް ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސް އިން ބުނެފި އެވެ. 

ޓްރާންސްޕޭރަންސީ އިންޓަނޭޝަނަލްއިން އަންގާރަ ދުވަހު އާންމުކުރި 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ކަރަޕްޝަން ޕާސެޕްޝަންސް އިންޑެކްސް (ސީ.ޕީ.އައި) ގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވަނީ 39 ޕޮއިންޓްގެ ނަތީޖާއެކެވެ.

ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސް އިން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނީ ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރުމާއި ޒިންމާދާރުކުރުވުން ކަށަވަރުކުރުމުގައި ހުރި ދާއިމީ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ދިމިގްރާތީ ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ދަނީ ބުރޫއަރަމުންނެވެ. ހިންގުމާއި ބެލެހެއްޓުން ބަލިކަށިވުމާއި، ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު ނުވަތަ ހާމަކަން ކުޑަވުމާއި، އަދި ސިޔާސީ ނުފޫޒުން ނިންމާ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން، ނޭދެވޭ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމެއް ނެތި ހިންގުމަށް މަގުފަހިވެ، ދައުލަތުގެ މަސްއޫލުވެރިންނަށް އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި (އަދަބެއް ލިބިދާނެކަމުގެ ބިރެއް ނެތި) އަމަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާ ކަމަށް އެ ޖަމިއްޔާގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. 

އަދި ކަރަޕްޝަނާ ގުޅޭ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުތައް ހަރުދަނާކުރެވި، ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ މިންވަރު ދަށްވުމާއި، އަދި ކޮރަޕްޝަންގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރާ ފަރާތްތަކަށް (ވިސްލްބްލޯވަރުން) ގާނޫނީ ގޮތުން ދޭންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަން ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒު ނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން، ކޮރަޕްޝަނާއި ބާރުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފާ މައްސަލަތައް ރިޕޯޓުކުރުމަށް މީހުން ފަސްޖެހޭ ކަމަށް ޓްރާންސްޕޭރެންސީގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. 

އެޖަމިއްޔާ އިން ވަނީ ކަރަޕްޝަނާއި ދެކޮޅަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށާއި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހޯދުމަށް ޓްރާންސްޕޭރެންސީ އިންޓަނޭޝަނަލް އިން ހުށަހަޅާފައިވާ ހުށަހެޅުންތައް ބަލައިގަނެ، ވަކި ކަންތައްތަކަކަށް އިސްކަންދިނުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލާފަ އެވެ. 

ޓްރާންސްޕޭރެންސީ އިން ސަރުކާރަށް ގޮވާލި ކަންކަން

• މުސްތަގިއްލު މުއައްސަސާތަކާއި، ޝަރުއީ ދާއިރާ އަދި ލޯކަލް ގަވަރނަންސްގެ އޮނިގަނޑުތައް ހިމެނޭހެން، ދައުލަތުގެ މުހިއްމު މުއައްސަސާތަކުގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭކަން ކަށަވަރުކުރުމާއެކު، މަގާމުތަކަށް މީހުން އައްޔަންކުރުމުގައި ސިޔާސީ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެ، އެމީހެއްގެ ގާބިލުކަމަށް ބެލުން.
• ލޯކަލް ކައުންސިލްތައް ބާރުވެރިކުރުވުމަށާއި ޑިމޮކްރެޓިކް ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި، ގާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުތައް ނެގެހެއްޓުން.
• ރައްޔިތުންނަށް ހިންގުމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި މާނަވީ ގޮތެއްގައި ބައިވެރިވެވޭނެ މަގު ފަހިކޮށްދިނުމަށާއި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް ޖަވާބުދާރީކުރުވުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށްޓަކައި، މަދަނީ މާހައުލާއި، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި، މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގު އަދި އެހެނިހެން އަސާސީ މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުން.
• ވަސީލަތްތައް ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމާށާއި ކުށްކޮށްފައި އަދަބު ނުލިބި ސަލާމަތްވުމުގެ ސަގާފަތް ނައްތާލުމަށް އަދި ކޮރަޕްޝަންގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް، ދައުލަތުގެ ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކާ ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގެ ހާމަކަމާއި ޖަވާބުދާރީވުން ހަރުދަނާ ކުރުން.
• ހަރުދަނާ މޮނިޓަރިންގް ނިޒާމުތަކާއި، މާލީ ބަޔާން ހާމަކުރުމާއި، ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދަލާއި ފައިސާ އަނބުރާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުތައް ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ތަންފީޒުކުރުމާއި، އަދި ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތައް ރިޕޯޓުކުރާ ފަރާތްތަކަށް (ވިސިލްބްލޯވަރުންނަށް) ރައްކާތެރިކަން ދިނުން ހިމެނޭހެން، ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ނިޒާމުތައް ހަރުދަނާކުރުން.
• ގާނޫނުތައް ހެދުމާއި، ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލުމާއި، އަދި ތަރައްގީގެ މަރުހަލާތަކުގައި ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއް ހިމެނޭހެން ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށާއި، ދައުލަތް ހިންގުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ބަހަށް އިޖާބަދޭ، ބައިވެރިވުން އޮންނަ އަދި ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ހިނގާ ކަމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުން.
• ކަރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ފުރުސަތުތައް މަދުކުރުމަށާއި ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި، ގައުމީ ހިންގުމުގެ އުސޫލުތައް ޔޫ.އެން.ސީ.އޭ.ސީ (ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް އދ. އިން އެކުލަވާލާފައިވާ މުއާހަދާ) އަދި އޯ.ޖީ.ޕީ (އޯޕަން ގަވަރމަންޓް ޕާޓްނަރޝިޕް) ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތް ކުރުން.

ސީ.ޕީ.އައި އަކީ ދުނިޔޭގެ 182 ގައުމަކާއި ސަރަހައްދެއްގެ ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގައި ކޮރަޕްޝަން އަށަގަނެފައިވާ މިންވަރު ބަލައި، ސާވޭތަކާއި މާހިރުންގެ ވަޒަންކުރުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކޮންމެ އަހަރު އެކުލަވައިލާ އިންޑެކްސްއެކެވެ.

މި އިންޑެކްސްގައި ނަތީޖާ ދެނީ 0 އާއި 100 އާ ދެމެދުގައެވެ. 0 އަކީ ކޮރަޕްޝަން އެންމެ ބޮޑު ގައުމުތަކަށް ދެވޭ ނަތީޖާއެވެ. އަދި 100 އަކީ ކަރަޕްޝަން އެންމެ ކުޑަ ގައުމުތަކަށް ދެވޭ ނަތީޖާއެވެ. 39 ގެ ނަތީޖާއާއެކު، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ސީ.ޕީ.އައި ގައި ރާއްޖެ ހިމެނެނީ 182 ގައުމުގެ ތެރެއިން 91 ވަނައިގަ އެވެ.