އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް: ސެނެޓާއި ހައުސް ޑިމޮކްރެޓުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް
4 ނޮވެމްބަރު 2026 | ބުދަ 06:48އެމެރިކާގެ އިގުތިސާދީ ހާލަތާއި އީރާނު ހަނގުރާމައާ މެދު އާންމުންގެ ނުރުހުން ބޮޑުވެ، މިޑްޓަރމް އިންތިޚާބުގައި ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބާރުގަދަ ގިނަ ގޮނޑިތަކެއް ޑިމޮކްރެޓުން ވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްފައި. މި ނަތީޖާއަކީ ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ރައްޔިތުން ދިން ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ކަމަށް އެގްޒިޓް ޕޯލްތަކުން ދައްކާއިރު، މީގެ ސަބަބުން ކޮންގްރެސްގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓުރޯލު ޑިމޮކްރެޓުންނަށް ލިބުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު
އަޔޯވާގައި ބޭއްވި ވެރިކަން ކުރާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ކެންޕޭން ޖަލްސާއެއްގައި ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ | ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް
އެމެރިކާގައި އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވި މިޑްޓަރމް އިންތިޚާބުގައި، އެ ޤައުމުގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ދެ ގެ ކަމަށްވާ ސެނެޓާއި ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓެޓިވްސްގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އިދިކޮޅު ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީން ކާމިޔާބުކޮށްފި އެވެ. ވެރިކަންކުރާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބާރުގަދަ ސަރަހައްދުތަކާއި ކިއްލާތަކުގެ ނަތީޖާ ފުރޮޅާލާ ޑިމޮކްރެޓުން ހޯދި މި ބޮޑު ކާމިޔާބީއާއެކު، އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލީ އެތައް މިލިޔަން މީހުން މި ވަނީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ވެރިކަމަށް ވަރުގަދަ އަދި ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ދީފަ އެވެ.
ޑިމޮކްރެޓުން ހޯދި މި ބޮޑު ކާމިޔާބީގެ ފުރިހަމަ ތަފުސީލުތައް އަދިވެސް އެއްކުރެވެމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެ ޕާޓީން ވަނީ މީގެ ކުރިން ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވުނު، ކޮންޒަވެޓިވް ފިކުރުގެ މައި މަރުކަޒުތައް ކަމުގައިވާ ދެކުނު ކެރޮލައިނާ، ޓެކްސަސް އަދި އަޔޯވާ ފަދަ ސްޓޭޓްތަކުގައި ވެސް ކުރިހޯދާފަ އެވެ.
އިގުތިސާދީ ނުތަނަވަސްކަމާއި އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި ހަނގުރާމަ
ޑިމޮކްރެޓުން ހޯދި މި ކާމިޔާބީގެ 'ރާޅުން' ދައްކުވައިދިނީ، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އިގުތިސާދު ބެލެހެއްޓި ގޮތާމެދު ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އޮތް ފުން ނުރުހުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ފެބުރުވަރީ މަހު އީރާނާ ދެކޮޅަށް ޣައިރުޤާނޫނީ ހަނގުރާމަ ފެށްޓެވުމަށް ޓްރަމްޕް ނިންމެވި ނިންމެވުމުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލިގެން ދިޔަ އެވެ. މި އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށް ނެގި އެކި ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ސާވޭތަކުން ވެސް، ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވުމުގެ ކަންބޮޑުވުމާއި، އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގައި ޓްރަމްޕް ގެންގުޅުއްވި ގޮތްތަކާމެދު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ރުޅިވެރިކަމެއް އޮތްކަން ހާމަވި އެވެ.
ތާރީޚީ ކާމިޔާބީތަކާއި ސެނެޓްގެ ގޮނޑިތައް ފުރޮޅުން
ކެންސަސް ސްޓޭޓުގައި، މަޝްހޫރު ބޮޑު ފައްޅިއެއްގެ ފާދިރީއެއް ކަމަށްވާ އެޑަމް ހެމިލްޓަން ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ޤަރުނެއްހާ ދުވަހަށްފަހު އެ ސްޓޭޓުން ސެނެޓްގެ ގޮނޑިއެއް ކާމިޔާބުކުރި ފުރަތަމަ ޑިމޮކްރެޓް ކެންޑިޑޭޓުގެ ޝަރަފު ހޯއްދަވާފަ އެވެ.
އޮހާޔޯގައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ކެންޑިޑޭޓް ޝެރަޑް ބްރައުން ވަނީ މީގެ ދެ އަހަރު ކުރިން ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް ތަމްސީލުކުރެއްވި ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރައްވާފަ އެވެ. ހަމަމިއާއެކު ޓެކްސަސްގައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ސްޓޭޓް މަންދޫބު ޖޭމްސް ޓަލަރީކޯ ވަނީ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ކުރި ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކަށް ކެތްކުރައްވައި، ކޮރަޕްޝަނާއި މައްސަލަތަކުގެ ތުހުމަތު އެޅިފައިވާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ކެނޑިޑޭޓު އަދި ބަންޑާރަނައިބު ކެން ޕެކްސްޓަން ބަލިކުރައްވާފަ އެވެ. މި ދެ ސްޓޭޓް ކަމަށްވާ އޮހާޔޯ އަދި ޓެކްސަސްއަކީ ވެސް 2024 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޑަބަލް ޑިޖިޓްގެ ބޮޑު ތަފާތަކުން ޓްރަމްޕަށް ކާމިޔާބުވި ދެ ސްޓޭޓެވެ.
ދެކުނު ކެރޮލައިނާ، 2024 ގައި ގާތްގަނޑަކަށް 18 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތަކުން ޓްރަމްޕް ކާމިޔާބުކުރެއްވި މި ސްޓޭޓުގައި، ކުޑަކުދިންގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރެއް ކަމަށްވާ އެނީ އެންޑްރޫޒް ވަނީ ރިޕަބްލިކަން ސެނެޓަރު ޑާލީން ގްރޭމްގެ މައްޗަށް ކުރިހޯއްދަވާފަ އެވެ. ޑާލީން ގްރޭމް މި މަޤާމަށް އައްޔަންކުރެވުނީ އޭނާގެ ބޭބެ، ކުރީގެ މަޝްހޫރު ސެނެޓަރު ލިންޑްޒީ ގްރޭމް އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ކެމްޕޭނާއި ފާޑުކިޔުންތައް
ތަޖުރިބާކާރު އެހެން ކެންޑިޑޭޓުން ތިއްބެވި ނަމަވެސް، ސާފު މައްސަލަތަކާއި އުނިކަންކަން ހުރި ޕެކްސްޓަން އަދި ގްރޭމް ފަދަ ބޭފުޅުން ކުރިއަށް ނެރުއްވީ ޚުދު ޓްރަމްޕެވެ. މި ގޮތުން ޕެކްސްޓަން ވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރު މަޤާމުން ދުރުކުރުމުގެ މައްސަލައަކާއި މާލީ މަކަރާއި ހީލަތުގެ ދަޢުވާތައް ހިމެނޭހެން ގިނަ މައްސަލަތަކެއްގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފަ އެވެ. އަދި، ގްރޭމް ސިޔާސީ ތަޖުރިބާ ނެތް ކަމަށް އިޢުތިރާފުވުމަކީ ޚަބަރުތަކުގެ ފަލަސުރުޚީތަކުގައި އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވި ކަމެކެވެ.
ޓްރަމްޕް ވަނީ ފަހު ވަގުތު ބޭއްވި ކެމްޕޭން ހަރަކާތްތަކުގައި ޕެކްސްޓަން، ގްރޭމް އަދި އޮހާޔޯގެ ޖޯން ހިއުސްޓެޑްގެ ދިފާޢުގައި ގިނަ އެއްވުންތައް ބާއްވަވައި ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފަ އެވެ. މިއާއެކު، އޭނާއަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތައް ހަރަކާތްތެރި ކުރުވުމަށް ޓަކައި، "ވޯޓު ކަރުދާހުގައި އަޅުގަނޑު ހުރި ކަމަށް [ނަން އޮތް ކަން] ދެކޭ،" މި މޭރުމުން ވިދާޅުވެ، ވޯޓު ހޯއްދަވަން މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ.
ނަމަވެސް އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭ، ކޮންގްރެސްގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލުމުގެ ބިރު ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ކުރިމަތިވި ހިސާބުން، ޓްރަމްޕް މީސްމީޑިއާގައި ލިޔުއްވީ: "އަޅުގަނޑު މި އިންތިޚާބުގެ ވޯޓު ކަރުދާހަކު ނެތް. އަޅުގަނޑު ހުރި [ނަން އޮތް] ނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން ބޮޑު ތަފާތަކުން ކާމިޔާބު ހޯދާނެ! މި ކަމަށް ސަމާލުކަން ދެއްވިކަމަށް ޓަކައި ޝުކުރިއްޔާ."
ސެނެޓާއި ހައުސް އަދި ގަވަރުނަރުންގެ އިންތިޚާބު
މުޅި ޖުމުލަ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ އަތުގައި އޮތް ސެނެޓްގެ ހަ ގޮނޑިއެއް ޑިމޮކްރެޓުން ވަނީ އަނބުރާ ހޯދާފަ އެވެ. މިއާއެކު، ވާދަވެރި މިޝިގަން އަދި މިނެސޯޓާގެ ގޮނޑިތައް ހިފެހެއްޓިފައި ނުވި ނަމަވެސް، ސެނެޓްގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ޑިމޮކްރެޓުންނަށް މިހާރު ވަނީ ޔަޤީންވެފަ އެވެ.
ހަމަމިއާއެކު، ކެންޓަކީ، ނިއު ޖަރޒީ އަދި އުތުރު ކެރޮލައިނާ ފަދަ ސްޓޭޓްތަކުން ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ މަދުވެގެން އަށް ގޮނޑި ޑިމޮކްރެޓުން ފުރޮޅާލައި، އަދި ބާރުގަދަ ކޮންޒަވެޓިވް ދާއިރާތަކުގައި ވެސް ވަރުގަދަކަން ދައްކައި، އެމެރިކާގެ ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓެޓިވްސްގެ ކޮންޓުރޯލު ނެގުމުގެ މަގުމަތީގައި ޑިމޮކްރެޓުން މިހާރު އެބަތިއްބެވެ.
ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ މި ކާމިޔާބީ އެހެން އިންތިޚާބުތަކަށް ވެސް ފެތުރިގެން ދިޔަ އެވެ. ޓެކްސަސްގެ ގަވަރުނަރުގެ ގޮތުގައި ތިން ދައުރު ފުރިހަމަކުރައްވާފައިވާ ގްރެގް އެބަޓް ވަނީ ޑިމޮކްރެޓިކް ކެންޑިޑޭޓް ޖީނާ ހިނޮހޯސާގެ އަތްޕުޅުން ބަލިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޮންޒަވެޓިވް ފިކުރުގެ އަޔޯވާ އަދި އޮހާޔޯގެ ގަވަރުނަރު ކަމުގެ ގޮނޑިތައް ވެސް ޑިމޮކްރެޓުން ވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ.
"ޓްރަމްޕަށް ދިން ހަރުކަށި ރައްދެއް"
ޖޯޖިއާގެ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރެއްވި ކަމަށް ލަފާކުރެވިފައިވާ، އެ ސްޓޭޓްގެ މިހާރުގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ސެނެޓަރު ޖޯން އޮސޮފް، ކާމިޔާބީ ފާހަގަކުރުމަށް ބޭއްވި އެއްވުމެއްގައި ސަޕޯޓަރުންނާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ވިދާޅުވީ: "ވަރަށް ފުރިހަމަ އަދި ނިންމުންތެރި ކާމިޔާބީތަކަކުން، އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން މި ވަނީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޖޭ. ޓްރަމްޕް ކިޔާ މީހާގެ ދަށުދަރަޖައިގެ ޢަމަލުތަކަށާއި، ކޮރަޕްޝަނާއި، ނާގާބިލުކަމަށް ހަރުކަށި ރައްދެއް ދީފައި."
ފްލޮރިޑާގައި ރިޕަބްލިކަން ސެނެޓަރު އޭޝްލީ މޫޑީ ވަނީ ޑިމޮކްރެޓިކް ކެންޑިޑޭޓް އެންޖީ ނިކްސަންގެ މައްޗަށް ހަނި ކާމިޔާބީއެއް ހޯއްދަވާފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ރޮއިޓަރސް އަދި ޔޫއެސްއޭ ޓުޑޭއިން އެއްކުރި ވޯޓުގެ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 2024 ވަނަ އަހަރު ޓްރަމްޕް 13 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތަކުން ކާމިޔާބުކުރެއްވި މި ސްޓޭޓުގައި މޫޑީއަށް ލިބިވަޑައިގަތީ އެންމެ %3 ޕޮއިންޓުގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. މިއީ، ސާފުކޮށް ރިޕަބްލިކަން ފިކުރުގައި އޮތް ސްޓޭޓްތައް ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ޑިމޮކްރެޓުންގެ ފަރާތަށް ބަދަލުވަމުންދާ ކަމުގެ އިތުރު ހެއްކެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ރިޕަބްލިކަން ޤާނޫނުހަދާ ފަރާތްތަކުން އަލުން އިންތިޒާމުކޮށް ކަނޑައެޅި އަދި 2024 ގައި މަދުވެގެން %9 ޕޮއިންޓުން ޓްރަމްޕަށް ތާއީދުކުރި، ފްލޮރިޑާގެ ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓެޓިވްސްގެ ތިން ދާއިރާއެއްގެ ގޮނޑި ވެސް ޑިމޮކްރެޓުން ވަނީ ދިފާޢުކޮށްފަ އެވެ.
އެގްޒިޓް ޕޯލްތަކުގެ ނަތީޖާ: ރައްޔިތުންގެ ރުޅިވެރިކަން
އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި ޓީވީ ނެޓްވޯކްތަކާއި އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސް (އޭޕީ) ހިމެނޭ މީޑިއާ އިއްތިހާދަކަށް އެސްއެސްއާރްއެސްއިން (SSRS) ހެދި އެގްޒިޓް ޕޯލްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މުޅި ޤައުމުގެ ވޯޓުލީ މީހުންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި 2026 ގެ މިޑްޓަރމް އިންތިޚާބަކީ ރައީސަށް ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ދިނުމަށް ލިބުނު ފުރުސަތެކެވެ. އަދި، ވޯޓުލީ މީހުންގެ ހަތަރުބައިކުޅަ ތިންބައި މީހުން ބުނީ ޤައުމު ދަތުރުކުރަމުންދާ މިސްރާބާމެދު އެމީހުން "ރުޅިގަދަވެފައި" ނުވަތަ "ހިތްހަމަނުޖެހިފައި" ވާ ކަމަށެވެ.
ހަމަމިއާއެކު، ސާވޭގައި ބައިވެރިވި ވޯޓުލީ މީހުންގެ %70 މީހުން ބުނީ، ރައީސްގެ ބާރުތައް ހިފަހައްޓައި ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ދައުރު ކޮންގްރެސްއިން މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް އަދާކުރުމަށް އެ މީހުން އެދޭ ކަމަށެވެ.
މަސްދަރު: ރޮއިޓަރސް
