"ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއަކާއެކު ތިންވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ފެށޭނެ": އީރާނަށް ހަމަލާދޭން އިސްރާއީލުން ބާރުއަޅާ ކަމަށް ބުނެ ކާލްސަންގެ އިންޒާރު
2 ނޮވެމްބަރު 2026 | ހޯމަ 09:01އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒަކަށް ހަމަލާދިނުމަށް އިސްރާއީލުން ބާރުއަޅަމުންދާއިރު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ހުރިގޮތުން އެ ތަން ހަލާކުކޮށްލެވޭނީ ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށް މަޝްހޫރު ނޫސްވެރިޔާ ޓަކަރ ކާލްސަން ބުނެފި. މި ފަދަ ހަމަލާއެއްގެ ސަބަބުން ތިންވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައެއް ފެށި، ސަރަހައްދީ އިގުތިސާދަށާއި އާންމު ސިއްހަތަށް އިޢާދަނުކުރެވޭނެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އޭނާ ވަނީ ދީފައި
އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފުލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ނިއުކްލިއަރ ސަބްމެރިނެއް ދަތުރު ކުރަނީ | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އީރާނުގެ މެދުތެރޭގައި ހުރި ކަމަށް ބެލެވޭ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒަކަށް އެމެރިކާއިން ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއެއް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވުމަށް އެދި، ޔަހޫދީ އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނެތަންޔާހޫ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަށް ބޮޑެތި ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެ ފަދަ ހަމަލާއެއް ދީފާނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ކޮމެންޓޭޓަރު ޓަކަރ ކާލްސަން ބުނެފި އެވެ.
އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ރޭ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޝާއިއުކުރި ތަފްސީލީ ލިޔުމެއްގައި ކާލްސަން ބުނީ، މި ހަމަލާ އަމާޒުކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ 'ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން' ނަމަކަށް ކިޔާ ފަރުބަދައަށް ކަމަށެވެ. އެ ސަރަހައްދަކީ އީރާނުން އަލުން ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ތަނެއް ކަމަށް އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ގަބޫލުކުރާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ކާލްސަންއަކީ އެމެރިކާގެ ފޮކްސް ނޫސް ޗެނަލުން 2016 އިން 2023 އަށް ފޮނުވި މަގުބޫލު ޕުރޮގުރާމު 'ޓަކަރ ކާލްސަން ޓުނައިޓް' ހުށަހަޅައިދިން ކޮންޒަވެޓިވް ސިޔާސީ ކޮމެންޓޭޓަރެކެވެ. އޭނާ މިހާރު ހިންގަމުން އަންނަނީ އެކްސް ޕްލެޓްފޯމުގައި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސީ މިނިވަން ޝޯއެކެވެ. އެ ޝޯ މެދުވެރިކޮށް އޭނާ ގަވާއިދުން އަންނަނީ އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަށާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްރަހަށް ފާޑުކިޔަމުންނެވެ.
ބިމުގެ އަޑީގެ މަރުކަޒާއި ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާގެ މަޖުބޫރުކަން
އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގައި ހުރި އާދައިގެ ހަތިޔާރުތަކުން، އެ މަރުކަޒުގެ ބިންގަރާސް ޓަނަލްތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް އަޅާފައިވާ ގާތްގަނޑަކަށް 300 ފޫޓުގެ ވަރުގަދަ ގްރެނައިޓް ހިލަ ފޫއަޅުވާލެވެން ނެތް ކަމަށް ކާލްސަން ބުންޏެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ތަން ހަލާކުކޮށްލުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި އަސްކަރީ އިޚުތިޔާރަކީ ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުން ކަން ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރި އެވެ.
މި މައްސަލައިގެ މަޢުލޫމާތު އިނގޭ އިސް ފަރާތަކާ ހަވާލާދީ ކާލްސަން ބުނީ، "ބީބީ [ނަތަންޔާހޫ] ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް މި ކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޓްރަމްޕަށް ފޯނުން ގުޅާ" ކަމަށެވެ.
ޔަހޫދީ ނަތަންޔާހޫ އަސްކަރީ ހަމަލާތައް ފުޅާކުރުމަށް ބާރުއަޅަނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ސިޔާސީ ދިރިހުރުމަށް ޓަކައި ކަމަށް ކާލްސަން ދަޢުވާކުރި އެވެ. އިސްރާއީލުގައި އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށްފަހު، ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ 61 ގޮނޑީގެ އަޣުލަބިއްޔަތެއް ކަށަވަރުކުރުމަށް ޓަކައި ނަތަންޔާހޫއަށް ޓްރަމްޕްގެ އެހީތެރިކަން ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، އެހެން ނޫންނަމަ އޭނާއަށް ވެރިކަން ގެއްލި، ޝަރީޢަތްތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހި، ޖަލަށް ދާންޖެހިދާނެ ކަމަށް ވެސް ކާލްސަން ބުންޏެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ސިޔާސީ ކޮމެންޓޭޓަރު ޓަކަރ ކާލްސަންއާއެކު ޝޯއެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަނީ | ގެޓީ އިމޭޖަސް
މި ގޮތުން، އެމެރިކާގެ ދިފާޢީ ވަޒީރު ޕީޓް ހެގްސެތުއާއި ޔޫއެސް ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުގެ (ސެންޓްކޮމް) ވެރިޔާ އެޑްމިރަލް ބްރެޑް ކޫޕަރ ހިމެނޭހެން އެމެރިކާގެ އިސް އޮފިޝަލުންނަށް، ބޮޑެތި އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް އަލުން ފެށުމަށް ނަތަންޔާހޫ ބާރުއަޅަމުންޑާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ތުހުމަތުކުރި އެވެ. ހަމަމިއާއެކު، ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިއޯ އަދި ޖާސޫސީ އިދާރާގެ (ސީއައިއޭ) ޑިރެކްޓަރު ޖޯން ރެޓްކްލިފް ޢަމަލުކުރައްވަމުން ގެންދަ ވަނީ ނަތަންޔާހޫގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކަމަށް ކާލްސަން ބުންޏެވެ. އަދި، ޤަތަރުގެ ދޯހާގައި އެކުލަވާލަމުންދާ އީރާނުގެ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމާ ކުރީގެ ރައީސް ބަރާކް އޮބާމާ ވެސް ދެކޮޅުހައްދަވާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުމާއި އިގުތިސާދީ ނުރައްކާތައް
މެދުއިރުމަތީގައި ތިބި އެމެރިކާގެ ބައިވެރިންގެ މެދުގައި އަލުން ހަނގުރާމަ ފެށިދާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން އިންތިހާއަށް އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް ކާލްސަން ބުންޏެވެ. މި ގޮތުން، އީރާނަށް ދޭ ފަހު ހަމަލާއަށް އެއްބާރުލުން ހޯދުމަށް ޓަކައި، ސެޕްޓެންބަރު 27 ގައި ނަތަންޔާހޫ ސިއްރިއްޔާތުގައި އަބޫދާބީއަށް ދަތުރުކުރި ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެ ކަމަށް ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސްގެ (ޔޫއޭއީ) އޮފިޝަލުން އިންކާރުކުރެއްވި ކަން އޭނާ ހާމަކުރި އެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ އިގުތިސާދީ ގެއްލުންތަކަށް އަލިއަޅުއްވާލަމުން ކާލްސަން ބުނީ، ފާއިތުވި އަށް މަސްދުވަހުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ގަލްފުގެ ޤައުމުތަކުގެ އިގުތިސާދަށާއި، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައާއި ގަސްކާނާގެ ބާޒާރަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރާފައިވާ ކަމަށެވެ. ދުނިޔޭގައި ދުއްވާ ގާތްގަނޑަކަށް 850 ތެޔޮ އުފުލާ ސުޕަރޓޭންކަރުގެ ތެރެއިން 11 ޓޭންކަރަކަށް އޮކްޓޫބަރު މަހު އެކަނި ވެސް ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
މިއާއެކު، ޕިކްއެކްސް ފަރުބަދައިގެ ސަރަހައްދުގައި ނިއުކްލިއަރ ގޮވުމެއް ގޮއްވާލައިފިނަމަ، ގަލްފުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ވިހަވެ، ގާތްގަނޑަކަށް 100 މިލިޔަން މީހުންގެ ސާފު ބޯފެނުގެ ނިޒާމަށް ނުރައްކާވާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް އޭނާ ދިނެވެ.
ތިންވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ އިންޒާރާއި ނިއުކްލިއަރ ސިޔާސަތު
އެމެރިކާއިން ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއެއް ދީފިނަމަ އެ ކަން ވެގެންދާނީ ނުރައްކާތެރި ނަމޫނާއަކަށް ކަން ކާލްސަން ފާހަގަކުރި އެވެ. އެ ފަދަ ފިޔަވަޅެއްގެ ސަބަބުން ޔޫކްރެއިނާ ދެކޮޅަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުމަށް ރަޝިޔާއަށް ހިތްވަރު ލިބި، އިންޑިއާއާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު ނިއުކްލިއަރ ނުތަނަވަސްކަން އަލުން އުފެދި، އަދި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ވެރިރަށް ސޯލްއަށް ހަމަލާދިނުމަށް އުތުރު ކޮރެއާއަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
"ފުރަތަމަ ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއަށްފަހު، ތިންވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ފެށުން ހުއްޓުވުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން. އެ ހަނގުރާމަ ވެގެންދާނީ ކުރު އަދި ހުރިހާ ކަމެއް ނިމުމަކަށް ގެނުވާނެ ހަނގުރާމައަކަށް،" ކާލްސަން ލިޔެފައިވެ އެވެ.
ހަމަމިއާއެކު، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ބޭނުންކުރާ ކުދި ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ނުވަތަ 'ބެޓްލްފީލްޑް ނިއުކްސް' ބޭނުންކުރުން ފަސޭހަކޮށް، އެ ފަދަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާނޭހެން އެމެރިކާގެ ނިއުކްލިއަރ ސިޔާސަތު (ނިއުކްލިއަރ ޑޮކްޓްރިން) ފެބުރުވަރީ މަހުން ފެށިގެން ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ސިއްރިއްޔާތުގައި އިސްލާހުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ތުހުމަތުކުރި އެވެ.
ޚާރިޖީ މަޝްވަރާއަށް އިސްކަންދިނުމަށް އެދި ދަންނަވަމުންދާ ދެންނެވުންތައް
ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވުމާމެދު ނޮވެންބަރު 7 ގެ ކުރިން ޓްރަމްޕް ގޮތެއް ނިންމަވާނެ ކަމަށް ކާލްސަން ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް އަދި ޚާއްސަ މަންދޫބު ސްޓީވް ވިޓްކޮފް އަންނަނީ ތެހެރާނާއެކު ޚާރިޖީ އެއްބަސްވުމަކަށް ދިއުމަށް ޓްރަމްޕަށް އިލްތިމާސްކުރައްވަމުން ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
މަޝްވަރާތަކަކީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، އިތުރު ހަމަނުޖެހުމަކުން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ފައިދާއެއް ނެތް ކަމަށާއި އެއްބަސްވުމަކަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް އީރާނުގެ ނިންމުންތައް ނިންމާ ފަރާތްތަކާ ވާހަކަދެއްކި ފަރާތްތަކުން އިއްތިފާގުވާ ކަމަށް ކާލްސަން ފާހަގަކުރި އެވެ.
ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއެއްގެ ނަތީޖާ އީރާނުގެ ސަރަހައްދަށްވުރެ މާ ދުރަށް ފޯރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެމުން، އެތައް މިލިޔަން އިންސާނުންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ މި ފަދަ ނިންމުންތަކުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމަޢާއި އާންމުން އެކަހެރިކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ކާލްސަން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރި އެވެ. "އާންމު ރައްޔިތުން އަޑުއުފުލަންވީ ވަގުތަކީ މިއީ،" އޭނާ ލިޔެފައިވެ އެވެ.
ވޮޝިންގޓަނާއި ތެހެރާނުގެ ރަސްމީ ރައްދު
ކާލްސަން މި ތުހުމަތުތައް ކޮށްފައި މި ވަނީ، ފްލޮރިޑާގައި ހުންނަ މާރް-އަ-ލާގޯ އެސްޓޭޓުގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން، އެކެއް ނުވަތަ ދެ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒަކީ ހަމަލާތައް އަމާޒުކުރެވިދާނެ ތަންތަން ކަމަށާއި، އެމެރިކާއަށް 10 މިނެޓުގެ ތެރޭގައި އެ ތަންތަނަށް ހަމަލާދެވިދާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެފައިވަނިކޮށެވެ.
މި ވާހަކަފުޅުގައި ޕިކްއެކްސް ފަރުބަދައިގެ ނަން ޓްރަމްޕް ޚާއްސަކޮށް ފާހަގަކުރައްވައި، އެ ސަރަހައްދަށް އަސްކަރީ ރޭވުންތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ނިއުކްލިއަރ ހަމަލާއެއް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވާފައިވާ ކަމަކަށް ވިދާޅެއް ނުވެ އެވެ.
"ޕިކްއެކްސް މައުންޓަނަށް ބަލާލެވިދާނެ، އެ ކަން ހަމަޖައްސަންޖެހޭ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެ ކަން ވަރަށް އަވަހަށް ކޮށްލެވިދާނެ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް، އޮކްޓޫބަރު 16 ގައި ނިއުސްމެކްސްއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުން ޓްރަމްޕް ވަނީ ސީދާ ދޮގުކުރައްވާފަ އެވެ.
ވަކިން ޚާއްސަކޮށް، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ މަސްދަރުތަކާ ހަވާލާދީ 'އެކްސިއޮސް' އިން ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި، ހޮނިހިރު ދުވަހު ޓްރަމްޕާއި ނަތަންޔާހޫ ވަނީ ވަރަށް ނުތަނަވަސް ފޯނު ކޯލެއް ކޮށްފަ އެވެ. އެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، އަންގާރަ ދުވަހު ބާއްވާ އެމެރިކާގެ މިޑްޓަރމް އިންތިޚާބަށްފަހު ވަގުތުން އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް އަލުން ފެށުމަށް ނަތަންޔާހޫ ބާރުއަޅަމުން ގެންދިޔަ ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް އިސްކަންދެއްވަނީ ޚާރިޖީ މަޝްވަރާތަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އަސްކަރީ ނާޒުކު ރޭވުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުން ކޮމެންޓު ނުކުރާ ކަމަށެވެ. އަދި، އީރާނުން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރެއް ހޯދުން ހުއްޓުވުމަށް ޓަކައި ހުރިހާ އިޚުތިޔާރެއްވެސް ޓްރަމްޕް ހުޅުވާލައްވާފައި ބާއްވާ ކަމަށް އެ އޮފިޝަލު ވިދާޅުވި އެވެ.
ހަމަލާތައް އަލުން ފެށުމާމެދު އެއްވެސް ފަހުގެ ނިންމުމެއް އަދި ނިންމާފައި ނުވާ ކަމަށް ޚާރިޖީ ވަޒީރު ރޫބިއޯ ވެސް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި، ޕިކްއެކްސް ފަރުބަދައިގައި ހުންނަ މަރުކަޒުގައި އެއްވެސް ނިއުކްލިއަރ ހަރަކާތެއް ކުރިއަށްދާ ކަން އީރާނުން ވަނީ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. އަދި، އީރާނުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ ވަނީ، އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ނުދިނުމަށް ވޮޝިންގޓަނަށާއި ތެލްއަވީވަށް އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ.
މަސްދަރު: އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
