ހޫޘީންގެ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކޮށްފި: ރިޔާޟް އެއާޕޯޓަށް ދިން ހަމަލާގައި 12 މީހުން މަރުވެ، 300 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ޒަޚަމްވެއްޖެ
11 އޮކްޓޯބަރު 2026 | އާދީއްތަ 07:05ސައުދީގެ ރިޔާޟް އެއާޕޯޓަށް އަމާޒުކޮށް ހޫޘީން ދިން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކުގައި ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުފަތުރަށް ބޮޑެތި ބުރޫތަކެއް އަރައިފި. މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއިން ސައުދީއާއެކު އަސްކަރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ވިސްނަމުންދާއިރު، އދ އާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ވަނީ އާންމުންނަށް އަމާޒުކޮށްދޭ މިފަދަ ހަމަލާތައް ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފައި
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވެރިރަށް ރިޔާޟުގައި އޮންނަ ކިންގް ޚާލިފް އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓޫގައި އޮތް ސައުދިއްޔާ އެއާލައިންސްގެ މަތިންދާބޯޓެއް | ފައިނޭންޝަލް ޓައިމްސް
އީރާނުގެ މަދަދު ލިބޭ ހޫޘީ ޖަމާއަތުން ފެށި އަސްކަރީ ކެމްޕޭން ވަރުގަދަކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ހޮނިހިރު ދުވަހު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވެރިރަށް ރިޔާޟްގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައި 12 މީހުން މަރުވެ 300 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ޒަޚަމްވެއްޖެ އެވެ. މިއީ ވޭތުވެދިޔަ ދިހަ އަހަރަށް ވުރެ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދީފައިވާ މި ފަދަ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާ އެވެ.
މި ހަފުތާގައި އެ އެއާޕޯޓަށް ދިން ތިންވަނަ ހަމަލާގައި މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހަތަރު މީހަކާއި، ބަންގްލަދޭޝްގެ ދެ މީހެއްގެ އިތުރުން އެމެރިކާ، އުރުދުން، ފަލަސްތީން، ސޫރިޔާ، ސޫދާން އަދި މިސްރު މީހެއް ކަމަށް ސައުދީ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީން ބުންޏެވެ. އަދި، އެންމެ ފަހުގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި 309 މީހުން ވަނީ ޒަޚަމްވެފައި ކަމަށް އޮފިޝަލުން ބުންޏެވެ.
ފެބުރުވަރީ މަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި ޣައިރުގާނޫނީ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ފެށިފައިވާ މި ނުތަނަވަސްކަމުގައި، ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދެމުންގެންދާ ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވުމާ މެދު ވޮޝިންގޓަނުން ވިސްނަމުންދާ ކަމަށް ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވެސް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
އެއްވެސް އިންޒާރަކާ ނުލައި ދިން މި ހަމަލާއަށް ފަހު، އެމްބިއުލާންސާއި ހެލިކޮޕްޓަރުގައި ގެންދިޔަ މީހުންގެ ސަބަބުން ހަސްފަތާލުތައް ފުރިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންގެ ހާލު ވަރަށް ސީރިއަސް ކަމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިދާރާތަކުން ހާމަކުރި އެވެ.
ޔަމަނުގެ އެއްބަސްވުން ރޫޅުމަށްފަހު ހަމަނުޖެހުންތައް ގޯސްވުން
މި ހަފުތާގައި ކިންގް ޚާލިދު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް މީގެ ކުރިން ދިން ދެ ހަމަލާގައި ހަތަރު މީހުން މަރުވެ، ޓާމެކްގައި ޕާކުކޮށްފައި އޮތް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މަތިންދާބޯޓަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ. އީރާނުގެ މަދަދު ލިބޭ ހޫޘީ ޖަމާއަތާ ދެކޮޅަށް ޔަމަނު ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ގޮތުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދެމުންދާއިރު، މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދިފާއީ ގާބިލުކަމުގައި ހުރި ބަލިކަށިކަން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ.
މި ހަމަލާގެ ޒިންމާ ހޫޘީން އުފުލާފައި ނުވި ނަމަވެސް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ އޮވެ އުފައްދާފައިވާ އަސްކަރީ އިއްތިހާދުން ވަނީ މީގެ ރައްދު ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރުދީފަ އެވެ. ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދޭ ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް އެމެރިކާއިން ރާވަމުންދޭތޯ ނޫސްވެރިން ސުވާލުކުރުމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، "އަޅުގަނޑުމެން ބައިވެރިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް، އެކަމާ މެދު ވިސްނާނަން. އެންމެ ފަހުގެ ހަމަލާގެ މައުލޫމާތު ދާދި ދެންމެއަކު ލިބިއްޖެ، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ގޮތެއް ނިންމާނަން. އަޅުގަނޑުމެން ފިޔަވަޅު އަޅާނީ ވަރަށް އަވަހަށް،" ކަމަށެވެ.
އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިޔޯ ވަނީ އެއާޕޯޓަށް ދިން ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރައްވައި، މިއީ "ކުށެއް ނެތް އާންމުންގެ ފުރާނައަށް އެއްވެސް އިހުތިރާމެއް ނެތްކަން ހާމަކޮށްދޭ" ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އެންޓޯނިޔޯ ގުތެރޭޝް ވެސް ވަނީ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ހަމަލާ ކުށްވެރިކުރައްވައި، އާންމުންނާއި އާންމުންގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނާ ޚިލާފު އަދި ވަގުތުން ހުއްޓާލަންޖެހޭ ކަމެއްކަން ތަކުރާރުކުރައްވާފަ އެވެ.
މި ދަނޑިވަޅުގައި، ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އެތައް ސަތޭކަ ހަމަލާއެއް ދީފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި ޔަމަނު ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން އާންމުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ހޫޘީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ޞަންޢާއިން ހޫޘީން ބޭރުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް އަރަބި އަސްކަރީ އިއްތިހާދެއް އުފައްދައި، 2015 ވަނަ އަހަރު ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވަނީ ޔަމަނުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަދެފަ އެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުންނާއި ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ސަބަބުން އެތައް ސަތޭކަ ހާސް ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންނެއް މަރުވެ، މުޅި ހަނގުރާމަ ވަނީ ލޭއޮހޮރުވުން ބޮޑު ނިމުމެއް ނެތް ކޯޅުމަކަށް ވެފަ އެވެ.
ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި ހޫޘީން 2022 ވަނަ އަހަރު ވެފައިވާ ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން މި ހޫނު މޫސުމުގައި ރޫޅިގެންދިޔުމާއެކު، ހޫޘީން ވަނީ ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަރައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މަދަދު ލިބޭ ސަރުކާރުގެ ފައުޖުތަކުގެ އަތުން ރަތް ކަނޑުގެ މުހިންމު ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ބާބް އަލް-މަންދަބް ހިފާފަ އެވެ.
ގޮވުމަކާއެކު ބިންމަތީގައި މީހުން، އެމްބިއުލާންސްތައް ހަލުވިކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވަނީ
ހޫޘީން އަތްގަދަކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތައް މިނިވަންކުރުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މަދަދު ލިބޭ ޔަމަނު ސަރުކާރުން މި ހަފުތާގައި އަސްކަރީ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައިވީ ނަމަވެސް، އެ ކަމުގައި ލިބިފައިވަނީ ވަރަށް ލަސް ކުރިއެރުންތަކެކެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ސަހަރު ކަމަށްވާ ތަޢިއްޒު ހޫޘީން ހިސާރުކޮށްފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.
ހޮނިހިރު ދުވަހު ރިޔާޟަށް ދަތުރުކުރި ހުރިހާ ފްލައިޓެއް އެހެން ދިމާތަކަށް ޑައިވާޓުކޮށް، އަށް މިލިޔަން މީހުންގެ އާބާދީއަކަށް ހިދުމަތްދޭ އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް މެދުކަނޑާލާފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީން ބުންޏެވެ.
ހޫޘީ މީޑިއާ އޮފީހުގެ އިސްވެރިއެއް ބުނީ އެ ޖަމާއަތުން "ރިޔާޟް އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ބަންދުކޮށްފައިވާ" ކަމަށެވެ. އަދި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަކީ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގާ ސަރަހައްދެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރު ނުކުރުމަށް އެއާލައިންތަކަށް ހޫޘީން ވަނީ އަންގާފަ އެވެ. މައްކާއާއި މަދީނާގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ފިޔަވައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަކީ އެ މީހުންގެ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ މައިދާނަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުނުކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ އެއާލައިންތަކަށް ހޫޘީން ވަނީ އިންޒާރުދީފަ އެވެ.
އެއާޕޯޓުގައި ހުރި މަންޒަރު ފެނުނު މީހަކު ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި، ގޮވުމެއްގެ އަޑު އިވުމަށްފަހު އެތެރޭގައި ގިނަ ބަޔަކު ޒަޚަމްވެފައި ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިފައި ތިބި މަންޒަރު ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. އަދި، 12 ވަރަކަށް އެމްބިއުލާންސް ބާރު ސްޕީޑުގައި އެ ތަނަށް ދިޔަ މަންޒަރު ވެސް ފެނުނު ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ. ރޮއިޓަރސްއިން ކަށަވަރުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯއަކުން ވެސް އެއާޕޯޓުގައި އެމްބިއުލާންސްތައް ހަރަކާތްތެރިވާ މަންޒަރު ފެނެ އެވެ.
ޑިޕާޗާ ގޭޓެއް ކައިރީގައިވާ ފުރާޅުން ބައެއް ވެއްޓުމުގެ ކުރިން، އެއާޕޯޓުގެ ބޭރުން ވައިގެ ތެރެއިން އެއްޗެއް ދަތުރުކުރި މަންޒަރު ފެނުނު ކަމަށް، ޒަޚަމްވި ދަތުރުވެރިއަކު ރޮއިޓަރސްއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުންޏެވެ. ރިޔާޟްގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ އެމްބަސީން ބުނީ "އެމެރިކާގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ވެސް މި އެއާޕޯޓާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ނުދިއުމަށް އިލްތިމާސްކުރާ" ކަމަށެވެ.
ރިޔާޟްގައި ހަކަތައާއި އިންވެސްޓްމަންޓާ ގުޅޭ ބޮޑެތި ކޮންފަރެންސްތަކެއް ބޭއްވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މީގެ ކުރިން ހޫޘީން ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ގިނަ އެއާލައިންތަކަކުން ވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވެރިރަށަށް ކުރާ ދަތުރުތައް މެދުކަނޑާލައި ނުވަތަ ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ހަމަލާތަކުގެ ކުރިން އެ ކޮންފަރެންސްތައް އިންތިޒާމުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައި ވަނީ ރާވާފައިވާ ގޮތަށް އެ ކަންކަން ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށެވެ.
މަސްދަރު: ރޮއިޓަރސް
