ޣައްޒާ ޤަތުލުއާންމު "ނަމެއްގައި" ހުއްޓާލި ފަހުން ކޮންމެ 90 މިނެޓަކުން މީހަކު ޝަހީދުކޮށްލާ، ނުވަތަ ޒަޚަމުކޮށްލާ!
9 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ހުކުރު 05:27ޣައްޒާގައި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލާފައިވާ ކަމަށް އިސްރާއީލުން ބުނި ނަމަވެސް، ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުކޮށް ދެމުންދާ ނިރުބަވެރި ހަމަލާތަކުގައި ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު 74,254 އަށް ވަނީ އުފުލިފައި. އިސްލާމިކް ރިލީފުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޣައްޒާގެ %82 އިމާރާތްތައް ސުންނާފަތިކޮށްލާފައިވާއިރު، އާންމުންނަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިސްރާއީލުން ދަނީ ހުރަސްއަޅަމުން. އެހެންކަމުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތައް ނެގެހެއްޓުމަށް ދުނިޔޭގެ ލީޑަރުންނަށް އެ ޖަމާއަތުން ވަނީ ގޮވާލާފައި
ޣައްޒާ ސިޓީގައި ގެދޮރު ނެތިކޮށްލާފައިވާ މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާ ފޭލިގެތަކެއް ޖަހާފައިވާ ސަރަހައްދެއް | އޭޕީ
މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު ޣައްޒާ ޤަތުލުއާންމު ހުއްޓާލިކަން އިސްރާއީލުގެ ޔަހޫދީ ސިފައިން އިއުލާނުކުރި ފަހުން، އެވްރެޖްކޮށް ކޮންމެ 90 މިނެޓަކުން ޣައްޒާގައި ފަލަސްތީން މީހަކު ޝަހީދުކޮށްލައި ނުވަތަ ޒަޚަމުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް އެހީދޭ ޖަމާއަތް އިސްލާމިކް ރިލީފުން ހާމަކޮށްފި އެވެ. ޚައިރާތަށް މަސައްކަތްކުރާ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މި ޖަމުއިއްޔާއިން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ބުނީ، ފާއިތުވި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 1،454 ފަލަސްތީން މީހުން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާއިރު، 5،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޒަހަމްކޮށްލާފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ ތެރެއިން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 320 ކުޑަކުދިން ހިމެނޭއިރު، މިއީ ދުވާލަކަށް ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ކުއްޖެއް ކަމަށް އެ ޖަމުއިއްޔާގެ ރިޕޯޓުގައި ހާމަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ޣައްޒާގެ ސިއްހަތާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޤަތުލުއާންމު "ނަމެއްގައި" ހުއްޓާލިފަހުން 1،471 ފަލަސްތީން މީހުން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާއިރު، 5،189 މީހުން ވަނީ ޒަޚަމުކޮށްލާފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ ހަތަރު މީހުންނާއި ޒަޚަމުކޮށްލި 28 މީހުން ހިމެނެ އެވެ. މިއާއެކު, 2023 އޮކްޓޫބަރުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުން ދެމުންދާ ނިރުބަވެރި ހަމަލާތަކުގައި ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 74،254 އަށް އުފުލިފަ އެވެ.
ބުރާސްފަތި ދުވަހު، ޣައްޒާގެ މެދުތެރޭގައި އޮންނަ ދައިރް އަލް-ބަލާހްގެ އިރުދެކުނުން ފަލަސްތީން މީހަކު ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށާއި، ޚާން ޔޫނިސްގެ މެދުތެރޭގައި ހުރި ގެއަކަށް އިސްރާއީލުން ދިން ވައިގެ ހަމަލާއެއްގައި އެތައް ބަޔަކު ޒަޚަމުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ފަލަސްތީން ގެ ނޫސް އޭޖެންސީ، ވަފާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައި ވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އިސްތިއުމާރު ކޮށްފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި، ޖަނީންގެ ހުޅަނގުން އޮންނަ ޔަމޫންއަށް އިސްރާއީލުން ޖެހި ރޭޑެއްގައި 13 އަހަރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖެއްގެ ފަޔަށް ބަޑިޖަހާފައިވާ ކަމަށް ފަލަސްތީން ރެޑް ކްރެސެންޓުން ބުނެ އެވެ.
އިސްލާމިކް ރިލީފުން ބުނީ، އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ސަރަހައްދު ފާހަގަކުރާ "ޔެލޯ ލައިން" ބޭނުންކޮށްގެން، ޣައްޒާގެ %65 ސަރަހައްދުން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ބޭރުކޮށް، ބާކީ އޮތް %35 ސަރަހައްދަށް ގާތްގަނޑަކަށް 2.1 މިލިޔަން މީހުން ތޮއްޖައްސާފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި، ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ނަން ހާމަކޮށްފައިނުވާ އިސްލާމިކް ރިލީފްގެ އެހީތެރިއަކު ބުނީ، "ހަގީގަތުގައި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓައެއްނުލާ. އެ މީހުން [އިސްރާއީލު ސިފައިން] ހަމަލާތައް އަމާޒުކުރަނީ ރެފިއުޖީ ކޭމްޕުތަކަށާއި މީހުން ތޮއްޖެހިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް، އެހެންކަމުން އަދިވެސް ވަރަށް ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއް އެބައޮތް."
އިސްރާއީލުން އަދިވެސް ދަނީ ހިޔާވަހިކަން ހޯދުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި، ތެލާއި، ސިއްހީ ފަރުވާއަށް ބޭނުންވާ ސާމާނު އެތެރެކުރުން ހުއްޓުވަމުން ކަމަށް އެ ޖަމުއިއްޔާއިން ބުނެ އެވެ. ޣައްޒާގެ އިމާރާތްތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް %82 ހަލާކުކޮށްލައި ނުވަތަ ބިމާ ހަކޮށްލާފައިވާއިރު، ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ ތަންތަން ވަނީ ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. އަދި, ބޮޑެތި ބަލިތައް ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ 20،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ޤައުމުން ބޭރަށް ދިއުމުގެ ހުއްދަ ނުދީ ހިފަހައްޓާފައިވެ އެވެ.
އާންމުން ހިމާޔަތްކުރުމަށާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތައް ނެގެހެއްޓުމަށް ބާރުއެޅުމަށް ދުނިޔޭގެ ލީޑަރުންނަށް އެ ޖަމުއިއްޔާއިން ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ. "ނަމެއްގައި އޮންނަ ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ފިޔަވަޅު ނާޅާ ތިބުމަށް އޮތް އުޒުރަކަށް ވެގެން ނުވާނެ،" އެ ޖަމާއަތުން ބުންޏެވެ.
މަސްދަރު: އަލް ޖަޒީރާ
