ދައުލަތަށް ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު 14.5 ބިލިއަނަށް، 3.82 ބިލިއަން ރުފިޔާއަކީ ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ!

މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު 14.50 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައިފި އެވެ. 

މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އިން އާންމުކޮށްފައިވާ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގެ ރިޕޯޓުގައި ބުނީ  ޖޫން މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު 14.50 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބެންޖެހޭ 8.25 ބިލިއަން ރުފިޔާއާއި ޓެކްސް ނޫން އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބެންޖެހޭ 6.24 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަމަށެވެ.

ޓެކްސްގެ ބާކީ ހުރި ފައިސާގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އަދަދެއް ހިއްސާކުރަނީ ޖީޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި ލިބެންޖެހޭ 3.59 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އަދި އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 1.94 ބިލިއަން ރުފިޔާ، ޓީޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި 1.56 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި އެހެނިހެން ޓެކްސްތަކުގެ ގޮތުގައި 1.15 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުލިބިވާ ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ. ޓެކްސް ނޫން އާމްދަނީގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ 5.97 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޓޫރިޒަމް ލޭންޑް ރެންޓެވެ.

އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ކަމަކީ ދައުލަތަށް ނުލިބޭ ފައިސާގެ ބޮޑު އަދަދެއް އެއީ ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުން (އެސްއޯއީ) ދައުލަތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއަށް ވުމެވެ. އެގޮތުން އެސްއޯއީތަކުން ދައުލަތަށް ދައްކަން ޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު 3.82 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި 3.76 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޓެކްސް ހިމެނެ އެވެ.

ޓެކުހާ ގުޅޭ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ކޮމިޝަނަރ ޖެނެރަލަށް ބޮޑެތި ބާރުތަކެއް ލިބިދޭގޮތަށް ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނަށް 4 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލު، ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ތަސްދީގު ކުރެއްވީ މިއަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގަ އެވެ.

މި ގާނޫނުގައި ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ލިބެންވާ ފައިސާ ހޯދުމުގައި މީރާއަށް ލިބިގެންވާ ބާރުތައް މުރާޖައާކޮށް އުސޫލުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށްފައިވެ އެވެ. މިގޮތުން، ޓެކުހާގުޅޭ ގާނޫނުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު ހުރި ކޮންމެ ފަރާތަކުން، އެ މައުލޫމާތު މީރާއަށް ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިޝަނަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޓެކްސޭޝަނަށް ލިބޭ ގޮތަށް ގާނޫނު ވަނީ އިސްލާހުކޮށްފަ އެވެ. 

މި އިސްލާހުގައި ޓެކްސް ބަޔާން ހުށަހަޅައިފައިނުވާ ފަރާތްތަކާމެދު އެޅޭނެ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ޓެކްސް ބަޔާން ހުށަހެޅުމަށް ދެވޭނެ މުއްދަތުތަކާއި، ފިޔަވަޅު އަޅައިފައިވާ ފަރާތްތަކުން، އިންސްޓޯލްމަންޓްތަކަށް ބަހާލައިގެން އެ ފައިސާ ދެއްކޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިޝަނަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޓެކްސޭޝަނަށް ލިބިގެންވާކަމާއި، އެކަމުގެ އުސޫލުތައް ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.

ގާނޫނު އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް މިއަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގައި ދައުލަތަށް ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ މިންވަރު ވަނީ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރާ އަޅާބަލާއިރު އިތުރުވެފަ އެވެ. އެގޮތުން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރޗު މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ ޖުމްލަ އަދަދު 14.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާ ކަމަށް މީރާ އިން ބުނެ އެވެ. މިހާރު އެ އަދަދު ވަނީ 14.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަށް އަރާފަ އެވެ.