އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރުގެ ވަރުގަދަ އިންޒާރާއެކު އީރާނުން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް

ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ މައްސަލައިގައި މަސްރަހު ގޯސްވެފައިވަނިކޮށް، އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ސިޓީތަކަށް ދިން އައު ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، ބަހުރޭނާއި އިރާގު އަދި އުރުދުންގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ބަދަލުހިފުމުގެ ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާނެ ކަމަށް އީރާނުން ބުނެފި އެވެ. ކުވެއިތުން ބުދަ ދުވަހު ބުނީ، އީރާނުން ފޮނުވާލި ނުރައްކާތެރި ޑްރޯންތަކާއި މިސައިލްތަކަށް އެ ގައުމުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ބޭނުންކޮށް ހުއްޓުވާފައިވާނެ ކަމަށެވެ. މި ހަމަލާތަކަކީ ފާއިތުވި މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ބަދަލުކުރެވުނު އެންމެ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެވެ.

އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލޫޝަނަރީ ގާޑް ކޯއިން (އައިއާރުޖީސީ) ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އެމެރިކާގެ ސިފައިންނަށާއި ވިޔަފާރި އުޅަނދުތަކަށް ހަމަލާދޭން މަސައްކަތް ކުރުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކަށާއި، ރާޑަރު ސިސްޓަމްތަކަށާއި، ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ވަސީލަތްތަކަށާއި، މައިން އެޅުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ އިތުރުން މުއާސަލާތީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ކަމަށް އެމެރިކާއިން ބުނެ އެވެ.

އީރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ ހަމަލާތައް އަމާޒުވެފައިވަނީ ސިރީކް، ކޮނަރަކް، ބަންދަރު އައްބާސް، ޖާސްކް، އަސަލޫޔޭ އަދި އަހްވާޒްގެ އިތުރުން ގަޝަމް ޖަޒީރާއަށެވެ. އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، ކުހެސްތަކްގައި ބޭއްވި ކައިވެނި ހަފުލާއަކަށް އަމާޒުކޮށް އެމެރިކާއިން "ލާއިންސާނީ" ހަމަލާއެއް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އީރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ހަމަލާގައި ކުޑަކުއްޖަކާއެކު މަދުވެގެން ފަސް މީހުން ޝަހީދުވެ، 63 މީހުން ޒަޚަމްވެފައިވެ އެވެ.

އެމެރިކާގެ މަރުކަޒުތަކަށް އީރާނުގެ ވަރުގަދަ ރައްދު ހަމަލާތަކެއް

އައިއާރުޖިސީން ބުނީ، ކުހެސްތަކަށް ދިން ހަމަލާގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން، ގަލްފް އޮފް އަގަބާގައި އުރުދުންގެ އައްސޭރިފަށުގައި އޮންނަ އެމެރިކާގެ މެރިން ކޯގެ މަރުކަޒެއް ކަމަށްވާ ކޭމްޕް ޓިޓިންއަށް ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ހަމަލާއެއް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އައިއާރްޖީސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، އުރުދުންގައި ހުންނަ ޕްރިންސް ހަސަން އެއާ ބޭސްއަށް ވެސް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށާއި، އެތަނުގައި ހުރި އާރްކިއު-4 އަދި އެމްކިއު-9 މަރުކާގެ ޑްރޯންތައް ބަހައްޓާފައި ހުރި ހޭންގަރުތަކަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ހަމަލާގައި އެމެރިކާގެ ބައެއް މަތިންދާބޯޓުތައް ސުންނާފަތިވެ، އެމެރިކާގެ ބައެއް ސިފައިން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް އީރާނުން ދައުވާކުރެ އެވެ.

އުރުދުންގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނީ އެ ގައުމަށް ހަމަލާ ދިނުމަށް ފޮނުވާލި 13 މިސައިލްގެ ތެރެއިން 10 މިސައިލެއް ވައިގެ ތެރޭގައި ގޮއްވާލާފައިވާ ކަމަށާއި، ބާކީ ހުރި މިސައިލްތައް ވެއްޓުނީ މީހުން ދިރިނޫޅޭ ހުސް ބިންތަކަށް ކަމަށެވެ. އަލްޖަޒީރާއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، ކޭމްޕް ޓިޓިންއަށް ދިން ހަމަލާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާވެފައި ނުވާ ކަމަށާއި، މާބޮޑު ގެއްލުމެއް ވެސް ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ބަހުރޭންގެ ޝެއިޚް އީސާ އެއާ ބޭސްގައި ހުރި ރާޑަރުތަކަށާއި އެ ބޭސްގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަށް ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. ތެހެރާނުން ބުނާ ގޮތުގައި އެތަނަކީ އެމެރިކާ ސިފައިން ގާއިމުވެ ތިބޭ ތަނެކެވެ. މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ބަހުރޭންގެ އިންޓީރިއާ މިނިސްޓްރީން ވަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށާއި ހިޔާވަހިކަން ހޯދުމަށް އާންމުންނަށް ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރު ދީފަ އެވެ.

ހަމައެއާއެކު، އިރާގުގެ އުތުރުގައި އޮންނަ އުރުބީލް ޕްރޮވިންސްގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މަރުކަޒުތަކަށް މިސައިލާއި ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް އައިއާރްޖީސީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި ހަތިޔާރު މަރާމާތުކުރާ މަރުކަޒަކާއި ޓެކްނިކަލް ސާމާނު ރައްކާކުރާ ގުދަންތަކެއް ސުންނާފަތިވެ، ތެޔޮ ޓޭންކުތަކެއްގައި ރޯވެފައިވާ ކަމަށް އީރާނުން ބުނެ އެވެ.

އީރާނުގެ ޚާތަމް އަލް-އަންބިޔާ ސެންޓްރަލް ހެޑްކުއާޓާސްގެ ތަރުޖަމާނު ކާނަލް އިބްރާހިމް ޒުލްފަގާރީ ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާ މީހުން ކުރި ކުށްތަކާ މެދު ހިތާމަކުރަންދެން އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި ކުވެއިތުން ބުނީ، އީރާނުގެ އުދުވާނާ ގުޅުންހުރި "ނުރައްކާތެރި ޑްރޯންތަކާއި މިސައިލްތަކަށް" އެ ގައުމުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ރައްދު ދެމުންދާ ކަމަށެވެ.

ހަމަލާ ބަދަލުކުރަން ފެށުމާއެކު ގަލްފް ސަރަހައްދުގެ ކަންބޮޑުވުން

ގަތަރުގެ ވެރިރަށް ދޯހާގައި ތިބި ރިޕޯޓަރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ ތަފްސީލު މިނިވަން މުއައްސަސާއަކުން އަދި ކަށަވަރުކޮށްދީފައެއް ނުވެ އެވެ. ރިޕޯޓަރުން ބުނި ގޮތުގައި މުޅި ސަރަހައްދުގައި ހަމަނުޖެހުންތައް އިންތިހާއަށް އިތުރުވަމުންދާއިރު، މި ހަނގުރާމަ އީރާނުގެ ބޯޑަރުން ބޭރަށް ފެތުރިގެން ހިނގައިދާނެތީ އޮތް ކަންބޮޑުވުން ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ އިތުރު ހަމަލާތަކެއް ދޭނެ ކަމުގެ އިޝާރާތް ދެއްވާފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ހަމަލާތަކަށްފަހު ދެއްވި ފުރަތަމަ މެސެޖުގައި، އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވޮޝިންޓަނަށް "ހަނދާނުން ނުފޮހެވޭނެ ފަދަ ފިލާވަޅުތަކެއް" ދަސްކޮށްދޭނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުގެ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާއި ޚާރިޖީ ސިޔާސަތާ ބެހޭ ކޮމިޓީގެ މުގައްރިރު އިބްރާހިމް އަޒީޒީ އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއިން ކުރި ކުށްތަކަށް އަދަބު ނުލިބި ނުދާނެ ކަމަށެވެ.

ބުދަ ދުވަހުގެ މި ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާފައިވަނީ އާދީއްތަ ދުވަހު ބަދަލުކުރެވުނު ހަމަލާތަކަށް ފަހުގަ އެވެ. އެ ދުވަހު އެމެރިކާ ސިފައިން އީރާނުގެ ދެކުނުގައި އޮންނަ ލާރަކް ޖަޒީރާއަށް ހަމަލާދިނުމުން، އީރާނުން ވަނީ އުރުދުންގައި ތިބި އެމެރިކާ ސިފައިންގެ މަރުކަޒަކަށް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އީރާނުން ރައްދު ހަމަލާދީފިނަމަ، މާ ވަރުގަދަ އަދި މާ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކެއް އީރާނަށް ދޭނެ ކަމަށެވެ. ފޮކްސް ނޫހަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ އެންމެ ފަހުގެ ހަމަލާތަކަކީ "ބޮޑު އަދި ބާރުގަދަ" ހަމަލާތަކެއް ކަމަށާއި، ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ކުރިއަށްދާނަމަ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި އީރާނު "މުޅިން ފޮހެލާނެ" ކަމަށެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހު ހަނގުރާމަ ފެށުނީއްސުރެ އެމެރިކާގެ ރައީސް ގެންދަވަނީ ތަކުރާރުކޮށް މިފަދަ އިންޒާރުތައް ދެއްވަމުންނެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން އަންގާރަ ދުވަހު ވަނީ މެދުއިރުމަތީގައި ތިބި އެމެރިކާ ރައްޔިތުން ސަމާލުވެ ތިބުމަށާއި، ދަތުރުފަތުރަށް ބުރޫއަރާފާނެ ކަމަށް ތައްޔާރުވުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ. އަދި މަސްރަހު ހީނުކުރާ ފަދަ ގޮތަކަށް ގޯސްވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ވަނީ ދީފަ އެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި އީރާނުން ދަނީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އެ ގައުމުގެ އަތްދަށުގައި އޮތްކަން ހާމަކުރަމުންނެވެ.

އީރާނުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ކޮންމެ ދުވަހަކު މިލިއަނުން ތެޔޮ ފީފާ އެ ސަރަހައްދުން ބޭރުކުރެވޭ ކަމަށް ޓްރަމްޕާއި އޭނާގެ އެހީތެރިން ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ކަނޑުއޮޅި ކައިރިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކަށް ހަމަލާދޭ ކަމުގެ ރިޕޯޓްތައް ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ދަނީ ލިބެމުންނެވެ. ކަނޑުއޮޅީގެ މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހަކަތައިގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ. އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހަމަލާތަކަށްފަހު ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު ވަނީ ހަތަރު އިންސައްތައަށް ވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. އެމެރިކާގައި 3.8 ލީޓަރުގެ ޕެޓްރޯލްގެ އެވްރެޖް އަގު މިހާރު ހުރީ 4 ޑޮލަރަށް ވުރެ މަތީގައެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން މި އަގު ހުރީ 3 ޑޮލަރަށް ވުރެ ދަށުގައެވެ.