އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ވިލާތުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ "ޕެޓްރިއަޓް" މިސައިލް އިންޓަސެޕްޓަރުތައް "ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް" މަދުވެފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ދިފާއީ އޮފިޝަލަކާއި ނޭޓޯގެ އޮފިޝަލަކު އިއުތިރާފުވެއްޖެ

އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާ އީރާން އަށް އަމާޒުކޮށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ފެއްޓެވި އުދުވާނީ ހަނގުރާމައަށް ހަ މަސް ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، ވިލާތުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ "ޕެޓްރިއަޓް" މިސައިލް އިންޓަސެޕްޓަރުތައް "ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް" މަދުވެފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ދިފާއީ އޮފިޝަލަކާއި ނޭޓޯގެ އޮފިޝަލަކު އިއުތިރާފުވެއްޖެ އެވެ. ނަން ހާމަނުކުރުމަށް ޝަރުތުކޮށް މި އޮފިޝަލުން މިކަން ހާމަކޮށްފައިވަނީ އޭޕީ ނިއުސް އެޖެންސީއަށެވެ.

މި އިއުތިރާފުން ހާމަވެގެންދަނީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ވޮޝިންޓަނުން ކުރަމުންދާ ނާކާމިޔާބު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވަމުންދާ އިސްތިރާތީޖީ ގެއްލުންތަކެވެ. ހުޅަނގު އޭޝިއާގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް އީރާނުން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، އެމެރިކާއާއި އެގައުމުގެ ބައިވެރިން ވަނީ އަގުބޮޑު ގިނަ އަދަދެއްގެ އިންޓަސެޕްޓަރުތައް ބޭނުންކޮށް ހުސްކޮށްފައެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު އޭޕީއަށް މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، ކުރިން ވިލާތުގެ ގައުމުތަކަށް ހާއްސަކޮށްފައި ހުރި މިސައިލްތައް މިހާރު ވަނީ ޕާޝިއަން ގަލްފް ސަރަހައްދަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނޭޓޯގެ ގައުމުތަކަށް އަމާޒުވާ އެންމެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލެއް ހުއްޓުވުމުގެ ގާބިލުކަން ވެސް މިހާރު އޮތީ "ވަރަށް ބޮޑަށް ހަނިވެފަ އެވެ".

ނޭޓޯގެ މައި މަރުކަޒަކަށް ނުވަތަ އިންޖީނުގެއަކަށް މެދުނުކެނޑި ހަމަލާތަކެއް އަމާޒުވެއްޖެ ނަމަ، އެއްވެސް ދިފާއެއް ނެތި "ޖަހާ ކޮންމެ އެތިފަހަރަކަށް ކެތްކޮށްގެން ތިބެން" ނޭޓޯއަށް މަޖުބޫރުވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އެ އޮފިޝަލް ދެއްވި އެވެ.

ޕެންޓަގަންއާއި ނޭޓޯގެ ތަރުޖަމާނުން ވަނީ މި ވާހަކަތައް އާދައިގެ މަތިން ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. އާމީ ކާނަލް މާޓިން އޯޑޮނަލް ވިދާޅުވީ ޕެޓްރިއަޓް މިސައިލްތަކުގެ އަދަދު ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް މަދުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ވާހަކައަކީ "ހަގީގަތެއް ނޫން" ކަމަށާއި، ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގާބިލުކަން އަދިވެސް އިއްތިހާދުގެ ކިބައިގައި އެބަހުރި ކަމަށެވެ. ޕެންޓަގަންގެ ތަރުޖަމާނު ޝޯން ޕާނެލް ވެސް ވަނީ މި ރިޕޯޓްތަކަކީ "ދޮގު" ރިޕޯޓްތަކެއް ކަމަށް ބުނެ، އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރުގެ ގުދަންތައް ހުރީ ފުރިފައި ކަމަށް ބުނެ ފަހުރުވެރިވެފައެވެ. ނަމަވެސް، ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު މި ބަޔާންތަކުގައި އެއްވެސް ބުރަދަނެއް ނެތެވެ.

"ސެންޓަރ ފޯރ ސްޓްރެޓީޖިކް އެންޑް އިންޓަނޭޝަނަލް ސްޓަޑީޒް" ގެ ދިރާސާވެރިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، އީރާނު ހަނގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ ޕެޓްރިއަޓް އިންވެންޓްރީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 65 އިންސައްތަ ވަނީ ބޭނުންކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ޖުމްލަ ހުރި 2،330 އިންޓަސެޕްޓަރުގެ ތެރެއިން 1،500 އެއްހާ މިސައިލެވެ. ޔޫކްރެއިންގެ ސަރުކާރަށް ފޯރުކޮށްދިން ހަތިޔާރުގެ ސަބަބުން ކުރިންވެސް މިސައިލްތައް މަދުވެފައި ވަނިކޮށް، ރައީސް ޓްރަމްޕް ފެއްޓެވި މި ހަނގުރާމަ ވެގެންދިޔައީ ހުރިހާ ހަތިޔާރެއް ހުސްވާން މެދުވެރިވި ސަބަބަށެވެ. މިއަހަރުގެ ތެރޭގައި އުފެއްދޭނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ އެންމެ 600 އެއްހާ މިސައިލެވެ. ޖަރުމަނުވިލާތުގައި އަންނަ މަހު ކާރުޚާނާއެއް ހުޅުވަން ހަމަޖެހިފައިވީ ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ އަދަދަކަށް މިސައިލްތައް ލިބެން ފަށާނީ އަންނަ އަހަރު އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވިލާތުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި އަގުބޮޑު ޕެޓްރިއަޓް ބެޓެރީތައް ހުރި ނަމަވެސް، އެއިން ފޮނުވާލާނެ އެންމެ މިސައިލެއް ވެސް ގުދަންތަކަކު ނެތެވެ.

އީރާނުގެ ޑްރޯންތަކާއި މިސައިލްތަކަކީ އެމެރިކާއިން އެ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވަން ބޭނުންކުރާ އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއްގެ އިންޓަސެޕްޓަރުތަކަށްވުރެ މާ އަގުހެޔޮ ތަކެއްޗެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެމެރިކާއާއި އެގައުމުގެ ބައިވެރިންނަށް ވަނީ ދެމެހެއްޓެނިވި ނޫން މިންވަރަކަށް ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރަން މަޖުބޫރުވެފަ އެވެ. އީރާނުގެ ބައެއް ހަމަލާތަކުގައި ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ތިބި އެމެރިކާގެ ސިފައިން މަރުވެ، ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ޒަހަމްވެފަ އެވެ. ވޮޝިންޓަނުގެ އަމިއްލަ އޮފިޝަލުން މިހާރު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް މެދުނުކެނޑި އަމާޒުވެއްޖެ ނަމަ އެކަން ހުއްޓުވުމުގެ ގާބިލުކަން ވިލާތުގެ ކިބައިގައި ނެތްއިރު، އެންމެ މިސައިލެއް ހުއްޓުވުމަށް ވެސް މިހާރު ވަނީ ދަތިވެފަ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން "އޭޓީއޭސީއެމްއެސް" (ATACMS) މިސައިލްތައް ވެސް ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް މަދުވެފައިވާ ކަމަށް އޮފިޝަލުން އެއްބަސްވެ އެވެ. ވިލާތުގެ ގައުމުތަކުން އުފައްދާ ފްރާންސް-އިޓަލީގެ "SAMP/T" ފަދަ ވަސީލަތްތަކަކީ ކުރު ރޭންޖުގެ ތަކެތި ކަމަށްވުމުގެ އިތުރުން، ބޮޑެތި ހަނގުރާމަތަކުގައި އެ ތަކެތީގެ ފެންވަރު އަދި ވަނީ ސާބިތުނުވެ އެވެ. ހަނގުރާމަމަތީ މަނަވަރުތަކުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ރައްކާތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދެވުނު ނަމަވެސް، ހުރިހާ ތަނެއްގައި މަނަވަރުތައް ނުތިބޭނެ ކަމަށާއި، އެ މަނަވަރުތަކަކީ ވެސް ހަމަލާގެ އަމާޒަކަށް ވެދާނެ ތަކެތި ކަމަށް އޮފިޝަލުން ފާހަގަކުރެ އެވެ.

ރައީސް ޓްރަމްޕް ފެއްޓެވި ހަނގުރާމައަށް ހަ މަސް ފުރެން ކައިރިވެފައިވާއިރު، މިއީ ވޮޝިންޓަނުން އިޝްތިހާރުކުރި ފަދަ އަވަސް އަދި ހަރަދު ކުޑަ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމަކަށް ނުވި އެވެ. އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދަނީ ހަމަލާތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް މެދުނުކެނޑި މިސައިލް އުފައްދަމުންނެވެ. އަދި ކުވެއިތު، ބަހްރައިން، އުރުދުން އަދި އެ ނޫންވެސް ތަންތަނުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ ވަސީލަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީ، އެމެރިކާގެ ސިނާއީ ދާއިރާއަށް އަލުން އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަނީ ދީފަ އެވެ.

ސީއައިއޭގެ ޑައިރެކްޓަރު ޖޯން ރެޓްކްލިފް ދާދިފަހުން މޮސްކޯއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި، އެމެރިކާގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގައި ހުރި މި ހުސްކަމުގެ ފައިދާ ނުނެގުމަށް ރަޝިއާއަށް އިންޒާރު ދެއްވުމަކީ، އެމެރިކާއަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ވިލާތުގެ ގައުމުތައް ކިހާ ބޮޑު ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅިފައިވާކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ނޭޓޯގެ އޮފިޝަލުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ރަޝިއާއިން ނޭޓޯގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ނުރައްކާ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިއީ ޕެޓްރިއަޓް މިސައިލްތަކުގެ އަދަދު އަލުން ހަމައަކަށް އެޅޭނެ ކަމަށް ބެލެވޭ މުއްދަތެވެ. ލަންޑަނުގެ ދިރާސާވެރިއަކު ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އޮތް "ހިތްދަތި ހަގީގަތަކީ" އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރުގެ ގުދަންތައް ހުސްވެފައިވުމުން، ދެން އޮތް ހަމައެކަނި އުއްމީދަކީ ދުޝްމަނުން އަމިއްލައަށް ހަމަލާނުދީ މަޑުން ތިބުން ކަމެވެ.

މި ހަތިޔާރުގެ ތަދަކީ ހަމައެކަނި މުދާ އުފުލުމުގައި ދިމާވި މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަމިއްލަ މިނިވަންކަން ދޫކޮށްލަން ދެކޮޅު ހެދި ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް، އެމެރިކާއިން އަމިއްލައަށް އިސްވެ ފެއްޓި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ކުރިންވެސް ލަފާކުރެވުނު ނަތީޖާ އެވެ.

ރައީސް ބޭނުންފުޅުވާ ވަގުތަކު ބޭނުންފުޅުވާ ތަނަކަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ގާބިލުކަން އަދިވެސް އެބަހުރި ކަމަށް ޕެންޓަގަންގެ ތަރުޖަމާނުން ބުނަމުންދާއިރު، ވިލާތުގައި ހުރި ހަތިޔާރުގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ އޮފިޝަލުން ދައްކަނީ މުޅިން ތަފާތު ވާހަކައެކެވެ. އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރުގެ ގުދަންތައް މިހާރު ވަނީ ހުސްވާން ކައިރިވެފަ އެވެ. އަދި ނޭޓޯ މިހާރު އޮތީ އެއްވެސް ވަޒަނެއް ނެތް ހުސް ބަޑިއެއް ހިފައިގެން ތިބޭ ފަދަ ހާލަތެއްގަ އެވެ.