ތޫފާން ޑޮލްފިން ޗައިނާއަށް އަރައި މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ރައްކާތެރި ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުވާން ޖެހިއްޖެ

މި އަހަރު ޗައިނާއަށް އެރި އެންމެ ބާރުގަދަ ތޫފާން ކަމަށްވާ "ތޫފާން ޑޮލްފިން" އާދީއްތަ ދުވަހު އެ ގައުމުގެ އިރުމަތީ އައްސޭރިފަށަށް އަރައިފި އެވެ. މި ތޫފާނާއެކު ބޯކޮށް ވާރޭވެހި، ބާރުގަދަ ވައިޖެހެމުންދާއިރު، ފެންބޮޑުވުމާއި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ނުރައްކާ އޮތް ކަމުގެ އިންޒާރު ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ނެރެފަ އެވެ.

މި ތޫފާން ޗައިނާއަށް އެރުމުގެ ކުރިން ޖަޕާނުގެ ދެކުނުގެ އޮކިނާވާ ޕްރިފެކްޗާގެ މަތިން ދަތުރުކުރިއިރު، ހަ މީހަކަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާވެ، 50،000 އަށްވުރެ ގިނަ އިމާރާތުން ވަނީ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް މެދުކެނޑިފަ އެވެ.

ޗައިނާގެ މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ތޫފާން ޑޮލްފިން އިރުމަތީ ޒޭޖިއަންގް ޕްރޮވިންސްގެ ޔޫހުއާން ސަރަހައްދަށް އަރާފައިވަނީ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހަވީރު 5:30 (ޖީއެމްޓީން 09:30) ހާއިރު އެވެ.

ތޫފާން އެއްގަމަށް އެރި ވަގުތު، ވައި ހުރީ ސިކުންތަކު 42 މީޓަރު (ގަޑިއަކު 151 ކިލޯމީޓަރު) ބާރުމިނުގަ އެވެ. މިއީ ސަފީރު-ސިމްޕްސަން މިންގަނޑުން ބަލާއިރު ކެޓަގަރީ 1 ގެ ހަރިކޭނަކާ އެއްވަރުގެ ބާރުމިނެކެވެ.

ތޫފާނާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށް، އުޅަނދުފަހަރު ބަނދަރުތަކަށް ވަނުމަށް އަމުރުކޮށްފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ސަރަހައްދުތަކުގެ އިތުރުން، އިމާރާތްކުރާ ސައިޓުތަކާއި ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކުރާ ތަންތަން ބަލައި ފާސްކުރުން ވަނީ އިތުރުކޮށްފަ އެވެ.

ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމާއި ފެންބޮޑުވުމުގެ ނުރައްކާ

މޫސުން ލަފާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އޮގަސްޓް މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ޒޭޖިއަންގް، ޝަންހާއީ، އުތުރު ފުޖިއަން، އިރުއުތުރު ޖިއަންގްޒީ، މެދުތެރޭ އަދި ދެކުނު އަންހުއީގެ އިތުރުން ޖިއަންގްސޫގެ ބޮޑު ބަޔަކަށް ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭނެ އެވެ. އަދި މެދުތެރޭ އަދި އިރުމަތީ ޒޭޖިއަންގްގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަށް 250 އާއި 500 މިލިމީޓަރާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ވާރޭވެހުން އެކަށީގެންވެ އެވެ.

ޗައިނާގެ ގައުމީ މޫސުމާ ބެހޭ މަރުކަޒުގެ ޗީފް ފޯކާސްޓަރު ވަންގް ހައިޕިންގް، ދައުލަތުގެ މީޑިއާ ސީސީޓީވީއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ތޫފާން ޑޮލްފިން އެއްގަމަށް އެރުމަށްފަހު ހުޅަނގަށް ދަތުރުކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޗައިނާގެ މެދުތެރެއާއި ހުޅަނގު ދެކުނު ސަރަހައްދުތަކަށް ދަތުރުކުރާއިރު ތޫފާނުގެ ބާރު މަޑުމަޑުން ދަށްވަމުންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މިގޮތަށް ތޫފާން ދަތުރުކުރުމުގެ ސަބަބުން ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭ ވަގުތު ދިގުލައިގެން ގޮސް، ފެންބޮޑުވުމާއި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ނުރައްކާ، ޚާއްސަކޮށް ފަރުބަދަމަތީ ސަރަހައްދުތަކާއި ކުދި ފެންކޯރުތައް ހިމެނޭ ސަރަހައްދުތަކުގައި އިތުރުވެގެންދާނެ އެވެ.

މި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން ޗައިނާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބޮޑެތި ބުރޫތަކެއް އަރާފައިވާއިރު، އެކި ސަރަހައްދުތަކުން އެއް މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.

ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރާ "ވެރީ ފްލައިޓް" އިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، ޝަންހާއީން އެކަނިވެސް 30,300 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާއިރު، އެ ސިޓީގެ 1,500 އެއްހާ ފްލައިޓް ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ.

ގުއަންގްޑޮންގްއަށް ނިސްބަތްވާ އުމުރުން 42 އަހަރުގެ ފަތުރުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޗެން ބުނި ގޮތުގައި، އާދީއްތަ ދުވަހު ފުރަން އޮތް ފްލައިޓް ތޫފާން ޑޮލްފިންއާ ގުޅިގެން ކެންސަލްވުމުން އޭނާގެ އާއިލާ މިހާރު ތިބީ ޝަންހާއީގައި ތާށިވެފައެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ބުނީ، ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ 10 ޖަހާއިރު ފުރާ ފްލައިޓަކުން މިހާރު ޖާގަ ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، އެ ފްލައިޓަށް ފުރޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް އަދި ނެތް ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އަވަށްޓެރި ޒޭޖިއަންގް ޕްރޮވިންސްގެ ވެންޒޯ ސިޓީން 900,000 އަށްވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށް، 1,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކުއްލި އެހީގެ މަރުކަޒުތައް ވަނީ ހުޅުވާފަ އެވެ.

ޒިންހުއާ ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ފުޖިއަން ޕްރޮވިންސްގައި ތޫފާނުގެ ނުރައްކަލުގެ މިންވަރު "ލެވެލް 3" އަށް މަތިކުރުމަށްފަހު، ނުރައްކާ އޮތް ސަރަހައްދުތަކުން 98,900 މީހުން ވަނީ ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ. ޒޭޖިއަންގް، ޝަންހާއީ އަދި ޖިއަންގްސޫގައި ވެސް މިހާރު ވަނީ ލެވެލް 3 ގެ ކުއްލި ހާލަތު އިއުލާނުކޮށްފަ އެވެ.

ފުޖިއަންގެ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނީ، އައްސޭރިފަށުގެ ފެރީގެ 55 ރޫޓެއްގެ ޚިދުމަތް މެދުކެނޑިފައިވާ ކަމަށާއި، ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ކުރިއަށްދިޔަ އިމާރާތްކުރުމުގެ 115 މަޝްރޫއެއް ހުއްޓާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މަސައްކަތްކުރާ 290 އުޅަނދެއް ރައްކާތެރި ބަނދަރުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ އިދާރާއިން ބުނެ އެވެ.

ވޯޓާ ރިސޯސަސް މިނިސްޓްރީން ބުނި ގޮތުގައި، ގިއަންޓަންގް، ޔޮންގް، ޖިއާއޯ އަދި ޝުއިޔަންގް ފެންކޯރުތަކުގައި ފެންބޮޑުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. އަދި ތޫފާނުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ކުދި ފެންކޯރުތަކުގެ ފެންގަނޑު، ނުރައްކާތެރި މިންވަރަށް އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.

ޒޭޖިއަންގްގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުން ފަދަ ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އިންޒާރު ދީފަ އެވެ. އަދި ފަރުބަދަމަތިން ފެންގަނޑު އައުމުގެ ރަތް އިންޒާރު ނެރެފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގެ މީހުން، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އެ ސަރަހައްދުތަކުން ހުސްވުމަށް ވަނީ އަންގާފަ އެވެ.

ޝަންހާއީގެ މެރިޓައިމް ސޭފްޓީ އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން ބުނި ގޮތުގައި، ތޫފާން ޑޮލްފިން އެރުމުގެ ކުރިން ޔަންގްޝާން ބަނދަރުގައި ހުރި އުޅަނދުފަހަރު ވަނީ އެ ސަރަހައްދުން ނެރެފަ އެވެ. އަދި މެދު ސައިޒުގެ 500 އަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު ވަނީ ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.

ސައިންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި، ދުނިޔެ ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން މޫސުމީ ބޮޑެތި ބަދަލުތައް އައުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މިހާރަށްވުރެ ބާރުގަދަ ތޫފާންތައް އުފެދުން ހިމެނެ އެވެ.