އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ "ވަރަށް އަވަހަށް" ނިމުމަކަށް އަންނާނެ: ޓްރަމްޕް

އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ "ވަރަށް އަވަހަށް" ނިމުމަކަށް އަންނާނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފި އެވެ.

ވައިޓް ހައުސްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ހަތިޔާރުގެ ރަސްމީ ރިޒާވް ނުވަތަ ސްޓޮކް ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެފައިވާކަން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގަބޫލުކުރައްވާފަ އެވެ. މިއީ ވޮޝިންޓަނުން އިސްވެ އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ނާކާމިޔާބުވަމުންދާ ކަމާއި، އީރާނުގެ ދިފާއީ ބާރުގަދަކަން ހާމަވެގެންދިޔަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ސިފަކުރެ އެވެ.

ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވައިޓް ހައުސްގެ އޯވަލް އޮފީހުގައި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމަ ވަރަށް އަވަހަށް ނިމޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނަށް މާގިނަ ދުވަހު މި ހަނގުރާމައިގައި ދެމިނޯވެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން، އެމެރިކާގެ ސިފައިންނަށް ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ހަތިޔާރު ހޯދުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާކަން ޓްރަމްޕް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ހަތިޔާރުގެ ރިޒާވް ހުރި މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން ނޫސްވެރިން ސުވާލުކުރުމުން، ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ހަތިޔާރު މަދުވަމުންދާކަމަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ އިއުތިރާފުވެވަޑައިގެންފަ އެވެ.

މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ އަތުގައި ވަރަށް ބާރުގަދަ، އަދި ހުސްނުވާނެހާ ގިނަ އަދަދަކަށް ހުރި ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ހަތިޔާރު އެބަހުރި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ބައެއް އެހެން ބާވަތްތަކުގެ ހަތިޔާރު ހުރި މިންވަރު މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ޓްރަމްޕް މިފަދައިން ވިދާޅުވެފައި މިވަނީ، ފާއިތުވި ފަސް މަސްދުވަހު އެމެރިކާއިން ކުރި ނާކާމިޔާބު އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ސަބަބުން، އެ ގައުމުގެ ކުރިއަރާފައިވާ އުދުވާނީ ހަތިޔާރުގެ ބޮޑު ބައެއް ހުސްވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން، އީރާނު ފަދަ ވަރުގަދަ އަޒުމެއްގައި އޮތް ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ގާބިލިއްޔަތު ހުރި މިންވަރާ މެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ.

މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު އިސްރާއީލާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއިން ފެށި މި އުދުވާނުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދިފާއީ ބާރު ކުރިއަށްވުރެ ވަނީ ވަރުގަދަވެފަ އެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މެޝިނަރީގެ ބަލިކަށިކަން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ބުރޫއަރައި، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ހަތިޔާރުތައް، ހާއްސަކޮށް އަމާޒަށް ވާސިލްވާ ޕްރެސިޝަން ގައިޑެޑް މިސައިލް ފަދަ ތަކެތި ހުސްވަމުންދާތީ، ވޮޝިންޓަނަށް ވަނީ ބޮޑު ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.

މީގެއިތުރުން، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާ ގުޅޭގޮތުން އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ދަނީ ކުރިއަށެވެ. އީރާނާއި، އޮމާން އަދި ސަރަހައްދީ އެހެން ގައުމުތައް ބައިވެރިވާ މި މަޝްވަރާތަކުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދަނީ އަދާކުރަމުންނެވެ. މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ސިޔާދަތީ ހައްގުތަކާއި ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އިހުތިރާމްކުރާ ފްރޭމްވޯކެއްގެ ދަށުން، އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރު ކުރުން އާންމު ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށް ވަގުތީ އެއްބަސްވުމެއް ވަނީ ނިމުމަކާ ގާތްވެފަ އެވެ. މިއީ އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ އުޅަނދުތަކަށާއި މަސްލަހަތުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހިންގި ޣައިރު ގާނޫނީ ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑާ ދެކޮޅަށް، އީރާނުން އެ ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް ކާމިޔާބުކަމާއެކު އަތުލުމާ ގުޅިގެން އައި ކުރިއެރުމެކެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އީރާނުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދަނީ، އެ ގައުމުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދާއި ގައުމީ ސިޔާދަތު ދިފާއުކުރުމުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އަދުލުވެރިކަމާއި މިއުޗުއަލް ރެސްޕެކްޓް ނުވަތަ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ކުރާ އިހުތިރާމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ހައްލަކަށް އީރާނުން އަބަދުވެސް މަރުހަބާ ކިޔާނެ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނެ އެވެ. އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން އާއި އެހެނިހެން އިސްވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ދާއިމީ ހައްލަކަށް އާދެވޭނީ ބޭރުގެ ނުފޫޒުތައް ހުއްޓުވައި، ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ ހައްގުތަކަށް އުނިކަން ނާންނާނެ ގޮތަކަށް ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތައް ބޭރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދީގެން ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އިސްވެ ދޭން ފެށި ހަމަލާތަކާއެކު ފެށުނު މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، ހަމަލާދިން ފަރާތްތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފަ އެވެ. އަދި އީރާނު ބަލިކޮށްލުމަށް ނުވަތަ އެ ގައުމުގެ ދިފާއީ ބާރުތައް ނައްތާލުމަށް އެމެރިކާއިން ކަނޑައެޅި މަގްސަދުތައް ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފަ އެވެ. ޓްރަމްޕް ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވަމުން ގެންދެވި އިންޒާރުތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް އީރާނުން އޮތީ ތައްޔާރަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވައިޓް ހައުސްގެ އިސްތިރާޖީ ރޭވުންތައް ގޯސްވެފައިވާކަން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ.

ހުރްމުޒް މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާއިރު، ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް އަންނާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް އެއްބަސްވެވަޑައިގަތުމަކީ، އީރާނުގެ "ރެސިސްޓެންސް" ސިޔާސަތަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އޮބްޒާވަރުން ފާހަގަކުރެ އެވެ. ތެހެރާނުން ބުނަމުންދަނީ ކޮންމެ ހާލަތަކަށްވެސް އެ ގައުމު އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މިނިވަންކަމާއި އިސްވެ ހަމަލާނުދިނުމުގެ އުސޫލުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން އީރާނަށް ފުރަތަމަ ހަމަލާދީފައިވަނީ ފެބްރުއަރީ 28 ގައެވެ. އެ އުދުވާނުގައި އީރާނުގެ އިސްވެރިންނަށާއި، އެ ގައުމުގެ ދެކުނުގެ ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ މިނާބްގައި ހުރި ޕްރައިމަރީ ސުކޫލަކަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީފައިވެ އެވެ. އެ ހަމަލާގައި 168 ކުޑަކުދިންނާއި، މުދައްރިސުން އަދި ބެލެނިވެރިން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

މި ހަމަލާގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ މަރުކަޒުތަކަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީ، ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދީފަ އެވެ. މި ހަނގުރާމަ 40 ދުވަހަށްފަހު މެދުކަނޑާލީ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ. އަދި ޖޫން މަހުގެ މެދުތެރޭގައި އީރާނާއި އެމެރިކާގެ ރައީސުން ވަނީ "އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގ" ގައި ސޮއިކުރައްވައި އެ އެއްބަސްވުން ރަސްމީކުރައްވާފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރިތާ މަދު ހަފުތާތަކެއްގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން ވަނީ އެއްބަސްވުމާ ހިލާފުވެ، އަނެއްކާވެސް ހަނގުރާމަ ފަށާފަ އެވެ. މި ފަހަރު އެމެރިކާއިން އަމާޒުކުރީ އީރާނުގެ ދެކުނުގެ ޕްރޮވިންސްތަކުގެ އާންމު އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއަށެވެ. އީރާނުން މި ހަމަލާތަކަށް ރައްދުދިނީ އެ ގައުމުގައި އުފައްދާފައިވާ މިސައިލާއި ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން، ބަހްރޭން، ކުވެއިތު އަދި އުރުދުންގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ސީދާ އަމާޒަށް ހަމަލާދީގެންނެވެ.

އީރާނުގެ ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ހަމަލާއެއް ދޭނެ ކަމަށް ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މިދިޔަ ހަފުތާގައި އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން ދީފާނެ ރައްދު ހަމަލާއަކުން ދިފާއުވުމަށް ބޭނުންވާ ހަތިޔާރު އެމެރިކާގެ ރިޒާވްގައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ފަހުން ޓްރަމްޕް ވަނީ އެ ނިންމެވުމުން ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގެންފަ އެވެ.