ސައުދީ އަރަބިއްޔާ ތޫފާނެއްގެ މެދުގައި، ތިން ދިމާލަކުން ދެކޮޅުވެރިން ވަށާލައިފި

ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއަށް ނުވަދެވޭތޯ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ފާއިތުވި ފަސް މަސްދުވަހު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ. އީރާނުގެ ޑްރޯންތަކުން ސައުދީގެ ތެޔޮ ސިނާއަތަށް ހަމަލާދެމުން ދިޔައިރުވެސް، ތެހެރާނާއެކު އޮންނަ މުއާސަލާތީ ގުޅުންތައް އެ ގައުމުން ބޭއްވީ ހުޅުވާލެވިފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މިހާރު ފެންނަ ފެނުމުގައި ސައުދީ އޮތީ ތިން ދިމާލަކުން ދެކޮޅުވެރިންގެ ވަށައިލުމެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެއީ އީރާނުގެ އިތުރުން، އިރާގާއި ޔަމަނުގައި ތިބި އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި، ޔަމަނުގައި ތިބި އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހޫޘީންގެ މިސައިލް ހަމަލާތަކާއި، އިރާގުގައި ތިބި އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރިންގެ ޑްރޯން ހަމަލާތަކުގެ އިތުރުން، ތެހެރާނުން ދެމުންދާ އާ އިންޒާރުތަކާ ސައުދީން ވަނީ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ އެވެ.

އަންގާރަ ދުވަހުގެ ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައި، ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމުގެ ސިޔާސަތު ދެން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަން ސައުދީއަށް ކަށަވަރުވި އެވެ. އެއާއެކު، ސައުދީގެ ހަނގުރާމަމަތީ ބޯޓުތަކުން އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓުތަކާ ގުޅިގެން އިރާގުގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަނީ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާ ވަރަށް ބޮޑެވެ.

ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމަކީ ރިޔާޟަށް އޮތް ނުރައްކާތެރި އަދި ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާނެ ކަމެކެވެ. ފާއިތުވި ދިހަ އަހަރު ދުވަހު ސައުދީން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދިނީ ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ގައުމު ހުޅުވާލައި، ސަރަހައްދީ އިގްތިސާދީ ބާރަކަށް ވުމަށެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ މާ ކުރިން އީރާނާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުނީވެސް އެ ސަބަބަށްޓަކަ އެވެ. އެ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 2023 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާ މެދުވެރިވެގެން ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވުނެވެ.

ނަމަވެސް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ މިހާރު މިއޮތީ ބޮޑު ތޫފާނެއްގެ މެދުގަ އެވެ. އެހެންކަމުން، ކުރިން ރޭވި އިގްތިސާދީ ސިޔާސަތުތައް މިހާރު ވަނީ ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. ތިން ދިމާލަކުން، އާދަޔާޚިލާފު ހަނގުރާމައިގެ އުކުޅުތަކަށް ފަރިތަ، ލަފާކުރަން ނޭނގޭ ދެކޮޅުވެރިންނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމަކީ އަސްކަރީ ރޭވުންތެރިންނަށް ކުރިމަތިވާނެ އެންމެ ބޮޑު ބިރުވެރި ހުވަފެނެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވަނީ އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ ޒަމާނީކުރުމަށާއި އެންމެ ފަހުގެ މިސައިލް ޑިފެންސް ނިޒާމުތައް ގަތުމަށް އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ހޭދަކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އެ ގައުމަކީ ބޮޑު ބިމެއް އޮތް ގައުމަކަށް ވެފައި، ދިފާއުކުރަންޖެހޭ ދިގު އައްސޭރިފަށެއް އޮތުމާއި، ތެޔޮ އުފައްދާ މަރުކަޒުތައް އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ފެތުރިފައި އޮތުމަކީ ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ހޫޘީންގެ ނުރައްކާ

ނިމިދިޔަ ހަފުތާ ބަންދުގައި ހޫޘީން ވަނީ ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރީގައި ހުރި ސައުދީގެ ތެޔޮ އުފައްދާ ދެ މަރުކަޒަކަށް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީފަ އެވެ. ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކާއި ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ޔަމަނުގެ ބޯޑަރު ކައިރީގައި އޮންނަ ޖީޒާންގައި ހުރި މަރުކަޒަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފަ އެވެ.

މި ހަމަލާތައް ދީފައިވަނީ، ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ސައުދީގެ އުޅަނދުތައް ހުއްޓުވާނެ ކަމަށް ހޫޘީން އިއުލާނުކޮށް، ރަތް ކަނޑުން ދަތުރުކުރި ސައުދީގެ ދެ ތެޔޮ ޓޭންކަރަކަށް ހަމަލާދިނުމަށް ފަހުގަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހޯމަ ދުވަހުވެސް ސައުދީގެ އުޅަނދަކަށް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ހޫޘީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވެފައި އޮތުމުން، ސައުދީން އެ ގައުމުގެ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ކުރަނީ ޔަންބޫ ފަދަ ރަތް ކަނޑުގެ ބަނދަރުތައް މެދުވެރިކޮށެވެ. އެހެންކަމުން، ހޫޘީން މި ދަތުރުތަކަށް ހުރަސްއެޅުމަކީ މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަތް ކަނޑު މެދުވެރިކޮށް ދުވާލަކު 9 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ސައުދީން ރާވާފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް، އޭޝިއާގެ މާކެޓްތަކަށް ޔަންބޫއިން ފުރާ ޓޭންކަރުތައް ބާބުލް މަންދަބް ހުރަސްކުރަން ޖެހޭތީ، ރަތް ކަނޑުން އެކްސްޕޯޓްކުރާ ތެލުގެ ހަތަރުބައިކުޅަ ތިންބައި އޮތީ ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކުގެ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅިފައި ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެ އެވެ.

ޔަމަނުގެ އުތުރުން ހޫޘީން ބޭރުކުރުމަށް 2015 ވަނަ އަހަރު ފެށި ވަރުގަދަ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނާއެކު، ސައުދީން ވަނީ ހަތް އަހަރު ދުވަސް ހޭދަކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބެއް ނުވި އެވެ. އެ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގައި މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އިންސާނީ ކާރިސާތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ކާރިސާ ކުރިމަތިވި އެވެ.

2022 ވަނަ އަހަރު ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެއީ ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް ބަދަލެއް ނުވި އެވެ. ސައުދީން ވަނީ ހޫޘީންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ސަރަހައްދުތަކަށް އިގްތިސާދީ ގޮތުންނާއި ވައިގެ މަގުން ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ދަމަހައްޓާފަ އެވެ.

މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ހޫޘީން ވަނީ، ތެހެރާނުން އައި ފްލައިޓެއް ޖެއްސުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ސައުދީން ޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ސަންޢާގެ އެއާޕޯޓަށް ބޮމުގެ ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. 

އެ ފްލައިޓަކީ އީރާނުގެ ކުރީގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އަލީ ޚާމަނާއީގެ ޖަނާޒާއަށް ދިޔަ ހޫޘީ ވަފުދެއް ގޮވައިގެން ދަތުރުކުރި ފްލައިޓެކެވެ. ނަމަވެސް، ކިންގްސް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ ނަވާފް އޮބައިދު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އެ ފްލައިޓުގައި އިތުރު އެހެން އެއްޗެއް އުފުލިތޯ ބެލުމަށް ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓުނެވެ.

މި ހާދިސާއާއެކު އަނެއްކާވެސް ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެ، ނިމިދިޔަ ހަފުތާ ބަންދުގައި މިސައިލް ހަމަލާތައް ދޭން ފެށުނެވެ.

މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތައް ބުނާ ގޮތުގައި، ހޫޘީން ވަނީ ހުރިހާ ރަތް ރޮނގެއް ހުރަސްކޮށް، ސައުދީން ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލާ ހިސާބަށް ކަންތައްތައް ގެންގޮސްފަ އެވެ.

ޔަމަނުގެ އިރުމަތީ ސަހަރާ ސަރަހައްދުތަކަށް، ހޫޘީންނާ ދެކޮޅު ޔަމަނުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ހަނގުރާމަވެރިން ޖަމާވަމުންދާ ކަމަށް ސަރަހައްދީ މަސްދަރަކުން ސީއެންއެންއަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވެ އެވެ. އެ ލަޝްކަރު ކުރިއަށްދާނަމަ، ސައުދީގެ ވައިގެ ސިފައިންނާއި އެޕާޗޭ ހެލިކޮޕްޓަރުތަކުގެ އެހީތެރިކަން އެ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭނެ އެވެ.

ނަމަވެސް، މުހައްލިލުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މިވަގުތު ސައުދީން އެންމެ އިސްކަންދޭނީ ވައިގެ ހަމަލާތަކަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހު ސައުދީ ވައިގެ ސިފައިން ވަނީ ހޫޘީންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ އެންމެ ބޮޑު ބަނދަރު ކަމަށްވާ ހުދައިދާ ބަނދަރަށް ހަމަލާދީފަ އެވެ. މިއީ ސައުދީގެ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތަކަށް ދިން ހަމަލާގެ ބަދަލުހިފުމެކެވެ.

ތަޖުރިބާކާރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މީގެ 10 އަހަރު ކުރިއާ އަޅާބަލާއިރު ސައުދީގެ ވައިގެ ސިފައިންގެ ގާބިލުކަން މިހާރު މާ ބޮޑެވެ. ނުރައްކާތައް ދެނެގަތުމާއި، އެއަށް ފާރަލުމާއި، ހަމަލާދިނުމުގެ ނިޒާމުތައް މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅާލެވިފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނުރައްކަލެއް ފާހަގަވާ ވަގުތުން ފެށިގެން ހަމަލާދިނުމާ ދެމެދު ހޭދަވާ ވަގުތު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވިފަ އެވެ.

އަނެއްކޮޅުން، ފައިސާ ދީގެން ހޫޘީންގެ ރުހުން ހޯދުމުގެ ފުރުސަތުވެސް އެބައޮތެވެ. އެއީ އެ ޖަމާއަތުގެ މުވައްޒަފުންނާއި ހަނގުރާމަވެރިންނަށް މުސާރަ ދިނުމަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާއަށް އެ ފަރާތްތަކުން އަބަދުވެސް އެދެމުންދާތީ އެވެ.

މަސްރަހު އެނގޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ހޫޘީން އަމަލުކުރަމުންދަނީ އުތުރު ކޮރެއާގެ ސިޔާސަތާ އެއްގޮތަށެވެ. އެއީ ތަކުރާރުކޮށް ހަމަލާދީ މަސްލަހަތު ގަޑުބަޑުކޮށްގެން، ސިޔާސީ އަދި އިގްތިސާދީ ފައިދާތަކެއް ހޯދުމެވެ.

ނަމަވެސް، ސައުދީގެ ފައިސާއަށްޓަކައި އެމީހުންގެ މަދަދުގާރު އީރާނަށް ފުރަގަސްދޭނެތޯ މިއީ އަދި އުފެދިފައިވާ ސުވާލެކެވެ.

އިރާގުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާ

ސައުދީގެ ދިފާއީ ވުޒާރާއިން ބުނާ ގޮތުގައި، ހޯމަ އަދި އަންގާރަ ދުވަހު އިރާގުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިބި އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރިން ވަނީ ސައުދީގެ މުހިންމު ވަސީލަތްތަކަށާއި ވެރިރަށް ރިޔާޟަށް އަމާޒުކޮށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް ފޮނުވާލާފަ އެވެ. މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތައް ދިނުމުގައި ހޫޘީން ވަނީ އެ ޖަމާއަތްތަކަށް ފަންނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފަ އެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ރިޔާޟުގެ ކެތްތެރިކަން ވަނީ ކޮޅުންލާފަ އެވެ. އެއާއެކު، އަންގާރަ ދުވަހުގެ ފަތިހު ސައުދީން ވަނީ އިރާގުގެ އިރުމަތީގައި ތިބި ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް "ސީދާ އަދި ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް" ދީފަ އެވެ. ދިފާއީ ވުޒާރާއިން ބުނީ މިއީ ސައުދީގެ ތެޔޮ މަރުކަޒުތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ދިން ރައްދު ހަމަލާތަކެއް ކަމަށެވެ.

މިއީ ސައުދީން ކަނޑައެޅި އާ ރަތް ރޮނގެކެވެ. ދިފާއީ ވުޒާރާއިން އިތުރަށް ބުނީ، ސައުދީން ހަނގުރާމައެއް ފަށަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ހަމަލާއަކަށް ހަރުކަށި ރައްދެއް ދޭނެ ކަމަށެވެ.

އިރާގުގެ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުގެ އިއްތިހާދު ކަމަށްވާ ޕޮޕިއުލަރ މޮބިލައިޒޭޝަން ފޯސަސްއިން ބުނި ގޮތުގައި، ސައުދީގެ މި ހަމަލާތަކުގައި ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެ، ބައެއް މީހުން ވަނީ ޒަޚަމްވެފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް (ސެންޓްކޮމް) އިން ބުނީ، މި ގުޅިފައިވާ އޮޕަރޭޝަނަކީ އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ދިން 30 އަށްވުރެ ގިނަ ޑްރޯން ހަމަލާއަށް ދިން "ވަރުގަދަ ރައްދެއް" ކަމަށެވެ.

ސެންޓްކޮމްގެ މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ހަނގުރާމައިގެ ފުރަތަމަ ހަފުތާތަކުގައި އިރާގުން ސައުދީގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް އެތައް ސަތޭކަ ޑްރޯން ހަމަލާއެއް ފޮނުވާލާފައިވެ އެވެ. ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލާފައި އޮތް ނަމަވެސް، މެއި މަހުގެ ތެރޭގައިވެސް ބައެއް ހަމަލާތައް ވަނީ ދީފައެވެ.

2019 ވަނަ އަހަރު ސައުދީގެ އަބްގަައިގް ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާއަށް ދިން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާ ސައުދީގެ އިސްވެރިން އަދިވެސް ހަނދާން ހުންނާނެ އެވެ. އެ ހަމަލާގެ ސަބަބުން ސައުދީން އުފައްދާ ތެލުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި އުފެއްދުން މެދުކަނޑާލަން ޖެހުނެވެ.

އެ ހަމަލާގެ ޒިންމާ ހޫޘީން އުފުލި ނަމަވެސް، އޭރު ލިބުނު ޖާސޫސީ މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު އެ ހަމަލާ އައީ އިރާގުން ކަމަށް ސީއެންއެން އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ. އެ ފަހަރު ސައުދީން ރައްދު ހަމަލާއެއް ނުދީ، ހަމަލާގެ އިލްޒާމް އެޅުވީ އީރާނުގެ ބޮލުގަ އެވެ.

އީރާނުގެ ނުރައްކާ

މާޗް އަދި އޭޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި، އީރާނުގެ ޝާހިދު ޑްރޯންތަކުން ސައުދީގެ އިރުމަތީ އައްސޭރީގެ ތެޔޮ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދޭން ފެށުމުން، ސައުދީން ވަނީ ޑްރޯންތަކުން ދިފާއުވާނެ ޓެކްނޮލޮޖީ ހޯދުމަށް ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ. ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ވޮލޮޑިމިއަރ ޒެލެންސްކީވެސް ވަނީ ރިޔާޟަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި، އީރާނުގެ ޑްރޯންތަކުން ދިފާއުވުމަށް ބޭނުންވާ ނިޒާމެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުށަހަޅުއްވާފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މިފަދަ ވަރުގަދަ ދިފާއީ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަކީ އެއްދުވަހުން ދެދުވަހުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސައުދީއަށް އަދިވެސް އޮތީ އީރާނުގެ ޑްރޯންތަކާއި ކުރު ރޭންޖުގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލްތަކުގެ ބިރުވެރިކަމެވެ.

އޭޕްރީލް މަހުން ފެށިގެން އީރާނުން ސައުދީއަށް ސީދާ ހަމަލާއެއް ދީފައި ނުވި ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން މި ހަފުތާގައި ބުނީ، އީރާނަށް ދިން އަސްކަރީ ހަމަލާތަކުގައި ފާރިސީ ކަނޑުއޮޅީގެ ބައެއް ގައުމުތަކުން ބައިވެރިވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ހަމަލާތަކުގެ ޒިންމާ އެމެރިކާއިން އުފުލަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ސަރަހައްދީ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ ދައުރުވެސް ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމަށް އީރާނުން ބުންޏެވެ.

ހަނގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅު ސައުދީން އީރާނަށް ބައެއް ވައިގެ ހަމަލާތައް ދިން ނަމަވެސް، އެއީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައިގެން ދިން ހަމަލާތަކެއް ކަމަށް މިކަން ދަންނަ ޑިޕްލޮމެޓަކު ވިދާޅުވި އެވެ.

އެ ޑިޕްލޮމެޓް މެއި މަހު ސީއެންއެންއަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެއީ އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަން ނެތް ހާލަތެއްގައިވެސް ސައުދީއަށް އަމިއްލަ ދިފާއުގައި ހަމަލާދެވިދާނެކަން ދެއްކުމަށް ދިން ހަމަލާތަކެކެވެ.

އީރާނުގެ މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތައް އަލުން ސައުދީއަށް އަމާޒުވެއްޖެނަމަ، އެ ގައުމަށް ކުރިމަތިވާނީ އުނދަގޫ ދެ ގޮތެކެވެ. އެއީ ސީދާ ރައްދު ހަމަލާދީ ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުން، ނުވަތަ ހަނގުރާމައިގެ ކުރިއަށްވުރެ މިހާރު މާ ހަރުކަށިވެފައިވާ އީރާނުގެ ސަރުކާރަށް ފުރުސަތު ދީގެން ހަނު ހުރުމެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ސައުދީގެ އިގްތިސާދަށް މިހާރުވެސް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފަ އެވެ. މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ތިން މަސްދުވަހު، 2018 ވަނަ އަހަރަށްފަހު އެ ގައުމަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ވަނީ ރެކޯޑް ކުރެވިފަ އެވެ. އެއީ ހަނގުރާމައިގެ ޚަރަދުތަކާއި އިގްތިސާދީ މަޑުޖެހުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.

ތެލުގެ އަގު އުފުލުމުން ލިބުނު އާމްދަނީން މި ގެއްލުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފޫބެއްދޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް، ތެޔޮ އުފެއްދުމަށާއި އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް އިތުރު ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، މުޅި އިގްތިސާދު ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅޭނެ އެވެ. ސައުދީން ފަށާފައިވާ ބައެއް ބިޔަ މަޝްރޫއުތައް މިހާރުވެސް ވަނީ މަޑުޖައްސާލަން ޖެހިފަ އެވެ.

ނުރައްކާތެރި އަވަށްޓެރިން

ހަގީގަތަކީ، ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހާ އަޅާބަލާއިރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ މިހާރު މިއޮތީ މާ ނުރައްކާތެރި އަދި ހަމަނުޖެހުން ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގެ މެދުގަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް، އީރާނާއި ޣައްޒާގެ މައްސަލައިގައި ގެންގުޅުއްވާ ކުއްލި ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން ސައުދީގެ އިސްވެރިން ތިބީ ހައިރާންވެފަ އެވެ.

ސައުދީއާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް އޮތް ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަވާ ދުވަހަކުން، އީރާނުގެ ކުރިމަތީގައި އެކަނިވާނެ ކަމުގެ ބިރު ސައުދީއަށް އެބައޮތެވެ.

ސައުދީއާއި އެ ގައުމުގެ ބައިވެރިން މިހާރު ތިބީ ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގަ އެވެ. އޯޕެކް ތެޔޮ އިއްތިހާދުން ޔޫއޭއީ ކުއްލިއަކަށް ވަކިވުމާއި، އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި ހުރި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި، ޔަމަނުގައި ތާއީދުކުރާނެ ފަރާތަކާ މެދު އުފެދުނު މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން، ސައުދީއާއި ޔޫއޭއީގެ ގުޅުމަށް ވަނީ ބުރޫއަރާފަ އެވެ. އެ ގުޅުންތައް ރަނގަޅުކުރަން ފެށީ އަދި ކިރިޔާ އެވެ.

ކޮންމެއަކަސް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން މިހާރު ނިންމާފައިވަނީ، އިތުރު ހަމަލާތަކަށް ކެތްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ރައްދު ހަމަލާ ދިނުމުގެ ވަގުތު ޖެހިއްޖެ ކަމަށެވެ.