ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރާ ތަންތަނުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ދައުލަތަށް އަނބުރާ ހަވާލުކުރާއިރު މުދަލަށް އަގުދޭ އުސޫލު އާންމުކޮށްފި
19 ޖޫން 2026 | ހުކުރު 09:02ފަތުރުވެރިކަމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަން ދައުލަތަށް ނަގާއިރު އެ ތަނެއްގައި ހުރި މުދަލުގެ އަގު ކަނޑައަޅާނެ އުސޫލު އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން އާންމުކޮށްފި. މި އުސޫލުގެ ދަށުން އަގު ދޭނީ ވިޔަފާރިއާ ސީދާ ގުޅުންހުރި މުދަލަށް ކަމަށްވާއިރު، ހުއްދަ ނެތި ހަދާފައިވާ ބިނާތަކާއި ބޭނުންނުކުރެވޭ ތަކެއްޗަށް އަގު ނުދޭނެ. މުދަލުގެ އަގު ހިސާބުކުރާނީ ލައިސަންސް އޮތް އޮޑިޓަރުން މެދުވެރިކޮށް، މުދާ ގަތް އަގުން ބަލަށް ކެނޑުމަށްފަހު ޖެހޭ އަދަދަށް ބަލައިގެން.
ރާއްޖޭގައި ތަރައްގީކޮށްފައިވާ ރިސޯޓެއް | ގޫގުލް
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ދައުލަތާ އަނބުރާ ހަވާލުކުރާ ތަންތަނުގައި ނުވަތަ ދައުލަތަށް ނަގާ ތަންތަނުގައި ހުންނަ މުދަލާއި ތަކެތީގެ އަގުން ބަދަލަށް ކެނޑުމުން ޖެހޭ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލު އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން އާންމުކޮށްފި އެވެ.
މި އުސޫލަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ގާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އެކުލަވައިލައްވާފައިވާ އުސޫލެކެވެ. މި އުސޫލަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ.
މި އުސޫލުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަނެއްގެ ކުލީގެ މުއްދަތު ހަމަވެގެން ދައުލަތާ ހަވާލުކުރާއިރު ނުވަތަ ދައުލަތަށް ނަގާއިރު، އެ ތަނެއްގައި ހުރި މުދަލާއި ތަކެތީގެ އަގުން ބަދަލަށް ކެނޑުމުން ޖެހޭ އަގު ހިސާބުކޮށް، އެ މުދަލުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި ކުއްޔަށް ހިފައިގެން އުޅުނު ފަރާތަށް ދައުލަތުން ދޭންޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތްތައް ބަޔާންކުރުމެވެ. މި އުސޫލުގެ ދަށުން އަގު ދޭނީ އެ ތަނެއްގައި ހިންގި ވިޔަފާރީގެ ޚިދުމަތް ދިނުމާ ސީދާ ގުޅުންހުރި އުފުލޭ އަދި ނުއުފުލޭ މުދަލަށެވެ.
އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި ހިމަނާނެ މުދަލުގެ ތެރޭގައި ލީސް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހުށަހަޅައި އަދާހަމަކޮށް ބަލަހައްޓަމުން ގޮސްފައިވާ އިންވެންޓްރީ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ތަކެތި ހިމެނެ އެވެ. ނަމަވެސް ބައުވުމުގެ ސަބަބުން ޚިދުމަތް ދިނުމުގައި ބޭނުންނުކުރެވޭ ތަކެއްޗާއި، މަރާމާތުކޮށްގެން ނުވަތަ އަޕްގްރޭޑް ކޮށްގެންވެސް ބޭނުންނުކުރެވޭނެ ތަކެތި މި ހިސާބުތަކުގައި ނުހިމެނޭނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ނެތި ނުވަތަ ފާސްކޮށްފައިވާ ކުރެހުންތަކާ ޚިލާފަށް ބިނާކޮށްފައިވާ އިމާރާތްތަކާއި ގެނެސްފައިވާ ބަދަލުތަކަށްވެސް އަގު ނުދޭނެ ކަމަށް އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.
ކުއްޔަށް ހިފައިގެން އުޅުނު ފަރާތަށް އަމިއްލަ މުދާ އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް 90 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް މިނިސްޓްރީން ދޭންޖެހޭނެ އެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތަކެތި ގެންގޮސް ތަން ހުސްނުކޮށްފިނަމަ، އެ ތަކެތި ނީލަމުގައި ވިއްކާލުމުގެ ނުވަތަ އަގު ހިސާބުކުރުމުގައި ހިމެނުމުގެ އިޚުތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެ އެވެ. އަދި އިންވެންޓްރީގައި ނުހިމެނޭ ތަކެތި ނީލަމުގައި ވިއްކާލައިގެން ލިބޭ ފައިސާއިން ޚަރަދުތައް ކެނޑުމަށްފަހު ބާކީވާ ފައިސާ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ދޭންޖެހޭނެ އެވެ.
އަގު ހިސާބުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުންތައް ހޯދާނީ މިނިސްޓްރީ މެދުވެރިކޮށެވެ. މިގޮތުން އިންވެންޓްރީ ލިސްޓާއި، އޮޑިޓްކޮށްފައިވާ މާލީ ބަޔާންތަކާއި، ފާއިތުވި 5 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކެޕިޓަލައިޒްކޮށްފައިވާ ޚަރަދުތަކުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ހުށަހަޅަންޖެހެ އެވެ. މި މައުލޫމާތުތައް ފޯރުކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ކަނޑައަޅައި 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީއަށް އަންގަންޖެހޭނެ އެވެ. މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްނުދީ 30 ދުވަސް ވެއްޖެނަމަ، އަގު ކަނޑައަޅާނީ އެ މުދަލެއްގެ ހާލަތަށާއި ކުރިމަގުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ މުއްދަތަށް ރިއާޔަތްކޮށްގެންނެވެ.
އަގު ހިސާބުކުރުމުގައި ބަލާނީ މުދާ ގަތުމަށް ނުވަތަ އުފެއްދުމަށް ހިނގި ޚަރަދު ނުވަތަ ހިސްޓޯރިކަލް ކޮސްޓަށެވެ. އަދި މުދަލުގެ އަގުން ބަލަށް ކަނޑަމުން އައި ނިސްބަތަކީ ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީގައި ބޭނުންކުރާ އެވްރެޖް ރޭޓެއްތޯވެސް ބަލަންޖެހެ އެވެ. މިގޮތުން ހިސާބުކުރާ އަގުން، ދައުލަތަށް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކާ ހުރި ފައިސާ އާއި، މަރާމާތަށް ހިނގާނެ ޚަރަދުތައް އުނިކުރެވޭނެއެވެ. އަގު ހިސާބުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރާނީ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓްސް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް އިން އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
އޮޑިޓަރުން ތައްޔާރުކުރާ ރިޕޯޓު ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ ސީދާ އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށެވެ. އެ އޮފީހުން ރިޕޯޓު ރިވިއުކުރުމަށްފަހު އިސްލާހުކުރަންޖެހޭ ކަމެއްވާނަމަ އެކަން އަންގާނެ އެވެ. ރިޕޯޓު ފައިނަލްވެ އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އެޕްރޫވްކޮށް މިނިސްޓްރީއަށް އެންގުމުން، އެ ފައިސާ ދިނުމުގެ އިންތިޒާމު މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސަންޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ. މި އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ އެކަމެއް ނިންމާނީ އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅުއްވާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.
