އެމެރިކާ އާއި އީރާނުން ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގައި އޮތީ ކީކޭ؟
އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ 14 ނުކުތާގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ރައީސް ޓްރަމްޕް ސޮއިކުރައްވައި، ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް އަލުން ހުޅުވާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފައި. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނުއުފެއްދުމަށް ވައުދުވާއިރު، އެ ގައުމާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުމަށާއި އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް 300 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފަންޑެއް ކަނޑައެޅުމަށް ވަނީ ހިމަނާފައި. ނަމަވެސް، މިއީ އީރާނުން އަމަލީ ނަތީޖާ ދައްކާ މިންވަރަކުން މަންފާ ލިބޭނެ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދާއިމީ ހައްލަކަށް ދެ ގައުމުން މަޝްވަރާކުރާނެ.

ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށްޓަކައި، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އީރާނާއެކު 14 ނުކުތާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރައްވަނީ. | ސްކްރީން އިމޭޖް
އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އިތުރުކުރުމަށް ސޮއިކޮށް، އެ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާކަން ވައިޓް ހައުސްގެ އޮފިޝަލުން ބައިނަލް އަގްވާމީ މީޑިއާ އަށް ކަށަވަރުކޮށްދީފިއެވެ.
ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ އެވިއަން-ލެ-ބެއިންސްގައި ކުރިއަށްދިޔަ ޖީ7 ސަމިޓުގެ ތެރެއިން ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ މި އެއްބަސްވުމުގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރައްވާފައެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް މުހިންމު ކަނޑުއޮޅިއެއް ކަމަށްވާ ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް އަލުން ހުޅުވާލުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.
"މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގ" (އެމްއޯޔޫ) އެއްގެ ގޮތުގައި އެކުލަވާލާފައިވާ 14 ނުކުތާގެ މި އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވަނީ، އީރާނުން ދުވަހަކުވެސް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރެއް ނުއުފައްދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އީރާން އަލުން އާރާސްތުކުރުމަށާއި އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް 300 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފަންޑެއް ކަނޑައެޅުމަށްވެސް މި އެއްބަސްވުމުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މި ފަންޑަށް ފައިސާ ދިނުމަށް އެމެރިކާގެ މައްޗަށް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. މި އެއްބަސްވުން ގާއިމުކޮށްފައި މިވަނީ އެމެރިކާއާއި އީރާން އަދި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުނުތާ ހަތަރު މަސް ފަހުންނެވެ.
ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުން މި އެއްބަސްވުން ސިފަކުރަނީ "ޕާފޯމަންސް ބޭސްޑް" ނުވަތަ އަމަލީ ނަތީޖާއަށް ބަލާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ އީރާނުން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކަންކަމަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުކުރާ މިންވަރަކުން ނޫނީ އެ ގައުމަށް އެއްބަސްވުމުގެ މަންފާ ނުލިބޭނެތީއެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި ގިނަ ސުވާލުތަކަކާއި ހައްލުނުވާ މުހިންމު މައްސަލަތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގެ މުހިންމު ނުކުތާތަކާ ގުޅޭގޮތުން މިހާތަނަށް އެނގިފައިވާ މައުލޫމާތުތަކަކީ މިއީއެވެ:
1 ވަނަ ނުކުތާ: ހުރިހާ ދިމާލަކުން ހަމަނުޖެހުންތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުން
އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވަނީ އެމެރިކާއާއި އީރާން އަދި އެ ގައުމުތަކުގެ ބައިވެރިން، ލުބުނާން ހިމެނޭ ގޮތަށް "ހުރިހާ ދިމާލެއްގައި" ކުރިއަށްގެންދާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ވަގުތުން އަދި ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލާނެ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ ނަޒަރުގައި، ހިޒްބުاللهއާ ދެކޮޅަށް އިސްރާއީލުން ކުރިއަށްގެންދާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނާއެކު ވެފައިވާ މި އެއްބަސްވުމަށް ބުރޫއަރާފާނެތީ ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ.
އީރާނުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދަނީ މި ހަމަލާ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ތެރޭގައި ލުބުނާންވެސް ހިމެނޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރާ ކަމަށެވެ.
އިސްރާއީލުން ލުބުނާނުގައި އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށްގެންދާނަމަ އެއީ "އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުން" ކަމަށް ބަލައި، "އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާނެ" ކަމަށް އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ބުދަ ދުވަހު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވަނީ "މިހާ ހިސާބުން ފެށިގެން" އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަސްކަރީ ހަރަކާތެއް ފަށައިގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި، އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އިންޒާރު ދީގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ލުބުނާނުގެ އިސްތިގުލާލާއި ސަރަހައްދީ ނަޒާހަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.
މި ލިޔުމުގައިވާ ގޮތުން، މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ދާއިމީކޮށް ހަނގުރާމަ "ނިމުމަކަށް" އަންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް މި ނުކުތާއާ މެދު އިސްރާއީލުން އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް އަދި ސާފެއް ނުވެއެވެ.
2 ވަނަ ނުކުތާ: 'އާންމު ދާޚިލީ ކަންކަމަށް' އިހުތިރާމްކުރުން
އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާއާއި އީރާނުން އެއް ގައުމު އަނެއް ގައުމުގެ އިސްތިގުލާލާއި ސަރަހައްދީ ހަމަ ޖެހުމަށް އިހުތިރާމްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުން އެއްކިބާވާން ޖެހޭނެއެވެ.
މި ނިންމުމަކީ އީރާނުގެ މިހާރުގެ ސަރުކާރާ އިދިކޮޅު ޖަމާއަތްތަކުން ހިތްހަމަނުޖެހޭނެ ނިންމުމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އީރާނުގެ ސިޓީތަކުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ސަރުކާރާ ދެކޮޅު މުޒާހަރާތަކުގެ ތެރޭގައި، މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނަށް "އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ" ކަމަށް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވައުދުވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
3 ވަނަ ނުކުތާ: އިތުރުކުރެވޭ ގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތު
އެއްބަސްވުމުގެ ތިންވަނަ ނުކުތާގައިވާ ގޮތުން، އެމެރިކާއާއި އީރާނުން ގިނަވެގެން 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަޝްވަރާކޮށް، ދާއިމީ އެއްބަސްވުމަކަށް އަންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ދެ ފަރާތުން އެއްބަސްވާނަމަ މި މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިދާނެއެވެ.
ދެ ގައުމުގެ ވެރިން އެމްއޯޔޫގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރެއްވުމާއެކު، މި 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތު މިހާރު ވަނީ ގުނަން ފަށާފައެވެ.
ވައިޓް ހައުސްއިން ބީބީސީއަށް މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، ރައީސް ޓްރަމްޕް މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވީ ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ޕެލަސް އޮފް ވާސައިގައި ބޭއްވި ޖީ7 ގެ ރޭގަނޑުގެ ފަރިއްކޮޅަށް ފަހުގައެވެ. އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަންވެސް މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވައިޓް ހައުސް އިންނާއި އީރާނުގެ ރަސްމީ މީޑިއާތަކުން ބުނެއެވެ.
މީގެ ކުރިން ޓްރަމްޕާއި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ މި ހަފުތާގެ ފަހުކޮޅު ޖެނީވާގައި ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމީ ރަސްމިއްޔާތެއް ބާއްވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެ ރަސްމިއްޔާތު ކުރިއަށްދާނެ ކަމެއް އަދި ސާފެއް ނުވެއެވެ.
4 ވަނަ ނުކުތާ: އެމެރިކާއިން ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑް ނިމުމަކަށް ގެނައުން
އެމްއޯޔޫގައި ސޮއިކުރުމާއެކު، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް އަމާޒުކޮށް އެމެރިކާއިން ހިންގަމުންދާ ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑް ނުވަތަ ބަންދުކުރުންތަކާއި، ކުރިމަތިކޮށްފައިވާ ހުރަސްތައް ނައްތާލަން ފަށާނެ ކަމަށް ހަތަރުވަނަ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
އެއްބަސްވުމާއި އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނާ ގޮތުގައި، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބްލޮކޭޑް މުޅިން ނިމުމަކަށް އަންނާނެއެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކުން ވަނުމަށް އެމެރިކާއިން ހުއްދަދޭ އުޅަނދުތަކުގެ އަދަދު ކަނޑައަޅާނީ، ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް މެދުވެރިކޮށް އީރާނުން ދަތުރުފަތުރު ހުޅުވާލާ މިންވަރަކަށް ބަލާފައެވެ.
ދާއިމީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރާތާ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އީރާނުގެ ކައިރީގައިވާ ސަރަހައްދުތަކުން އެމެރިކާގެ ސިފައިން ބޭލުމަށްވެސް ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. އަމަލީ ގޮތުން މީގެ މާނައަކީ، ފެބްރުއަރީ 28 ގައި ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމުގެ ކުރިން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ އޮތް ހާލަތަށް ރުޖޫއަވުމެވެ.
5 ވަނަ ނުކުތާ: ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް
އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުން، އެމްއޯޔޫގައި ސޮއިކުރުމާއެކު، ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް މެދުވެރިކޮށް ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރަށް އެއްވެސް ފީއަކާ ނުލައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އީރާނުން އެންމެ ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
މިއީ ހަނގުރާމަ ފެށި، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއިން އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވި އެއް ކަމެވެ.
މި ލިޔުމުގައިވާ ގޮތުން، ފަންނީ އަދި އަސްކަރީ ހުރަސްތައް ނައްތާލައި، މައިންތައް ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާ މިންވަރަކުން، "ވަގުތުން" ދަތުރުފަތުރުތައް ފެށޭނެއެވެ. އޮފިޝަލުން ވަނީ މި ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން އެއްވެސް ފީއެއް ނުނަގާނެކަން ތަކުރާރުކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަލާއިރު، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބެލެހެއްޓުމާ ގުޅޭގޮތުން އޮމާނާއި ގަލްފުގެ އެހެން ގައުމުތަކާއެކު ފުޅާ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރުމަށް އީރާނުން މަސައްކަތް ކުރާނެއެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އީރާނުން އެ ގައުމުގެ ހައްގުތައް ހޯދުމަށް ވަރުގަދައަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް އެމެރިކާ ގަބޫލުކުރި ނަމަވެސް، ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން ފީ ނަގާ ނިޒާމެއް ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ދުވަހަކުވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރާނެއެވެ.
6 ވަނަ ނުކުތާ: އީރާން އާރާސްތުކުރުމަށް ފައިސާ ދިނުން
އެމްއޯޔޫގެ ހަވަނަ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވަނީ، އީރާން އަލުން އާރާސްތުކުރުމަށް އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް މަދުވެގެން 300 ބިލިއަން ޑޮލަރު (224 ބިލިއަން ޕައުންޑް) ގެ "ދާއިމީ، ދެފަރާތުން އެއްބަސްވާ ޕްލޭނެއް" އެމެރިކާއާއި ސަރަހައްދީ ބައިވެރިން އެކުލަވާލާނެ ކަމަށެވެ.
މިކަމަށް ބޭނުންވާ ފައިނަލް މެކޭނިޒަމް ނުވަތަ ނިޒާމު، ދާއިމީ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރާތާ 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކުލަވާލެވޭނެއެވެ. އަދި މީގެ ދަށުން ބޭނުންވާ ހުރިހާ ހުއްދަތަކާއި ލައިސަންސްތައް އެމެރިކާއިން ދޫކުރާނެއެވެ.
ނަމަވެސް، މީގެ މާނައަކީ މިކަމުގައި އެމެރިކާގެ މާލީ ބައިވެރިވުމެއް އޮތުމެއް ނޫނެވެ. އޮފިޝަލަކު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އީރާނަށް އެންމެ ސެންޓެއް ދިނުމަށް ނުވަތަ މި ފަންޑަށް ފައިސާ ލުމަށް އެމެރިކާގެ މައްޗަށް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، އީރާނުން އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރާނަމަ، އެމެރިކާގެ ހުއްދައާއެކު ޔޫއޭއީގެ ކުންފުންޏަކަށް އީރާނުގައި އިންޖީނުގެއެއް ބިނާކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
ރައީސް ޓްރަމްޕާއި އެހެން އޮފިޝަލުން ވަނީ އީރާނަށް ސީދާ ގޮތުން އެމެރިކާގެ ފައިސާ ނުދޭނެކަން ރައްޔިތުންނަށް ސާފުކޮށްދިނުމަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވާފައެވެ. ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ 2015 ވަނަ އަހަރު އޮބާމާ ސަރުކާރުން އީރާނާއެކު ގާއިމުކުރި ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތު ކަމެކެވެ.
7 ވަނަ ނުކުތާ: ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުން
އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ގަރާރުތަކުގެ ދަށުންނާއި އެމެރިކާއިން އަމިއްލައަށް އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ހުރިހާ އިގްތިސާދީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެމެރިކާއިން އުވާލާނެއެވެ.
ނަމަވެސް، މި ފިޔަވަޅުތައް އުވާލާނެ ތާވަލެއް އަދި ސާފެއް ނުވެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވަނީ މި ތާވަލު ކަނޑައަޅާނީ ދާއިމީ އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތް މަޝްވަރާތަކުގައި މި މައްސަލައަށް "ވަގުތުން" ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދެ ފަރާތުންވެސް ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ.
ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ "އޮޕަރޭޝަން އިކޮނޮމިކް ފިއުރީ" ގެ ދަށުން ވަނީ އީރާން ދުނިޔޭގެ މާލީ ނިޒާމުން އެކަހެރިކުރުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ.
8 ވަނަ ނުކުތާ: ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނުއުފެއްދުން
ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހޯދުމާއި ގަތުން ހުއްޓާލުމަށް އީރާނުން ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. އަދި މިހާރު އީރާނުގައި ހުރި މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްއާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތަކަށް ދެ ފަރާތުން ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ.
މި ތަކެއްޗާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ސީދާ ގޮތެއް އަދި ސާފެއް ނުވެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވަނީ އެކަމާ ގުޅޭ އުސޫލުތައް ކުރިއަށް އޮތް މަޝްވަރާތަކުގައި ކަނޑައަޅާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މަދުވެގެން އެ ތަކެތީގެ ފެންވަރު ދަށްކުރުން (ޑައުންބްލެންޑް ކުރުން) ބައިނަލްއަގުވާމީ އެޓޮމިކް ހަކަތައާ ބެހޭ އެޖެންސީ (އައިއޭއީއޭ) ގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދަން ޖެހޭނެއެވެ.
އެމެރިކާގެ އިސް އޮފިޝަލަކު މިއީ އެމެރިކާއަށް ލިބުނު "ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް" ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަކުރައްވާފައެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ފެށި "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގެ 99 އިންސައްތަ މަގްސަދަކީ އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުން ހުއްޓުވުން ކަމަށެވެ.
މި އެއްބަސްވުމަކީ އަމަލީ ނަތީޖާއަށް ބަލާ އެއްބަސްވުމަކަށް ވާތީ، 7 ވަނަ ނުކުތާގައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުން ގުޅިފައިވަނީ 8 ވަނަ ނުކުތާގައިވާ ކަންކަމަށް އީރާނުން އަމަލުކުރާ މިންވަރަކާއެވެ.
9 އަދި 10 ވަނަ ނުކުތާ: 'ސްޓޭޓަސް ކޯ' ނުވަތަ އޮތް ހާލަތުގައި ހިފެހެއްޓުން
އެއްބަސްވުމުގެ މި ދެ ބައިގައި ބުނެފައިވަނީ، މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްއާ މެދު ވަކި ގޮތެއް ނިމެންދެން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް މިހާރު އޮތް ހާލަތުގައި (ސްޓޭޓަސް ކޯ) ބޭއްވުމަށް ދެ ގައުމުން އެއްބަސްވާ ކަމަށެވެ.
އަމަލީ ގޮތުން މީގެ މާނައަކީ، އެމެރިކާއިން އީރާނާ ދެކޮޅަށް އާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅާނެ ކަމެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތެލާއި، ތެލުގެ އުފެއްދުންތައް އެކްސްޕޯޓްކުރުމަށާއި، ބޭންކިންގ މުއާމަލާތްތަކާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ޚިދުމަތްތަކަށް އެމެރިކާއިން ހުއްދަ (ވޭވަރ) ދޭނެއެވެ.
11 ވަނަ ނުކުތާ: ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ
މިއީ މަޝްވަރާތަކުގައި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކަށް ވެފައިވާ މައްސަލައެވެ. އީރާނުން ކުރީއްސުރެ ބާރުއަޅަމުންދިޔައީ އެ ގައުމުގެ ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމަށެވެ.
އެއްބަސްވުމުގެ 11 ވަނަ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވަނީ، އެމްއޯޔޫގައި ސޮއިކުރުމާއެކު ހިފަހައްޓާފައިވާ ނުވަތަ ހުރަސްތައް ކުރިމަތިކޮށްފައިވާ ފައިސާ ފުރިހަމައަށް ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް އެމެރިކާއިން "ޒިންމާވާ" ކަމަށެވެ. އަދި އެކަން ކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލުތައް މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރެއިން ނިންމާނެ ކަމަށެވެ.
އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ބުދަ ދުވަހު ވިދާޅުވީ، އެމްއޯޔޫއަށް ފަހު ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ފައިސާ ދޫކުރާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ އީރާނުން އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް ކަންކަމަށް، މިސާލަކަށް ޔުރޭނިއަމްއާ މެދު އަމަލުކުރަން ފެށުން ފަދަ ކަންކަމަށް އަމަލުކުރުމުން ދޭ "އިނާމެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ.
12 އިން 14 އަށް: މޮނިޓަރކުރުމާއި ފަހުގެ މަޝްވަރާތައް
އެއްބަސްވުމުގެ ފަހު ނުކުތާތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ އެއްބަސްވުން ތަންފީޒުކުރާނެ ގޮތުގެ އިދާރީ ކަންކަމެވެ.
އެގޮތުން، އެމްއޯޔޫއަށް އަމަލުކުރާ މިންވަރާއި ކުރިއަށް އޮތް އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރާ މިންވަރު ބެލުމަށް އެމެރިކާއާއި އީރާނުން ގުޅިގެން "މެކޭނިޒަމް" އެއް ގާއިމުކުރާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އަމަލީ ގޮތުން ކޮން ކަހަލަ ނިޒާމެއް ކަމެއް އަދި ސާފެއް ނުވެއެވެ.
އެމްއޯޔޫގައި ސޮއިކޮށް، އެއަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ދާއިމީ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި މަޝްވަރާތައް ފަށާނެއެވެ.
އަދި އެންމެ ފަހު ނުކުތާގައި ބުނެފައިވަނީ، ދާއިމީ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމުން، އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ގަރާރަކުން އެ އެއްބަސްވުމަށް ގާނޫނީ ބާރުވެރިކަން ދޭނެ ކަމަށެވެ.
މަސްދަރު: ބީބީސީ






