މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ފަސް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން 110.6 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ދަރަނި އުފައްދައިފި

މިއަހަރުގެ ފުރަތަމަ ފަސް މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށްވުރެ ޚަރަދުތައް އިތުރުވެ، 2026 ޖޫން 4 ގެ ނިޔަލަށް ސަރުކާރުން 110.6 މިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާގެ ދަރަނި އުފައްދައިފިއެވެ.

އަނެއްކޮޅުން މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ދައުލަތަށް އާމްދަނީ އާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ޖުމލަ 19.09 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މިއީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ލިބުނު 17.34 ބިލިއަން ރުފިޔާއާ އަޅާބަލާއިރު ގާތްގަނޑަކަށް 10 އިންސައްތައިގެ އިތުރުވުމެކެވެ.

މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޕަބްލިކް އެންޓަރޕްރައިސަސް އިން ނެރެފައިވާ ވީކްލީ ފިސްކަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ވަނީ އާމްދަނީއަށްވުރެ ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެގޮތުން ޚަރަދުތައް 18 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، ވޭތުވެދިޔަ އަހަރު މި މުއްދަތުގައި ޚަރަދު ކުރި 16.33 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 19.20 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން، މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ރެކޯޑުކުރި 1.01 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ސާޕްލަސް ނުވަތަ އިތުރުވި ބައި ވަނީ ދަރަންޏަށް ބަދަލުވެފައެވެ.

ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރާ ޓެކްސް އާމްދަނީ 12 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 14.84 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ އަރާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ނަގާ ޓެކްސް (ޖީ.އެސް.ޓީ) ގެ ގޮތުގައި 8.55 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ޖީ.އެސް.ޓީ (ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ) ގެ ގޮތުގައި ލިބުނު 6.02 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހިމެނެއެވެ.

ވިޔަފާރި އާއި މުދަލުން ނަގާ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ 2.11 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 2.77 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް މި އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން އެއާޕޯޓް ސާވިސް ޗާޖާއި ޑިޕާޗާ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީ ވެސް ވަނީ 939.7 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައެވެ.

ނަމަވެސް، ޓެކްސް ނޫން އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ލިބުނު އާމްދަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 4 އިންސައްތަ ދަށްވެ، 3.85 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ މަދުވެފައެވެ. އެކި ކަންކަމަށް ނަގާ ފީ އާއި ޗާޖުތަކުން ލިބުނު އާމްދަނީ 2.03 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 1.65 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، އިންޓްރެސްޓާއި ފައިދާ އަދި ޑިވިޑެންޑްގެ ގޮތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީ ވެސް ވަނީ ދަށްވެފައެވެ.

ޚަރަދުތައް އިތުރުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ނުވަތަ ރިކަރަންޓް ޚަރަދުތައް 17 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 16.87 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އެރުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިދާރީ އަދި ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތަކަށް 10.19 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހޭދަވެފައިވާއިރު، މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކާއި ޕެންޝަނަށް 6.62 ބިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ހޭދަކޮށްފައެވެ.

ހިލޭ އެހީ އާއި އެހީތެރިކަމުގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ އަދި ސަބްސިޑީގެ ޚަރަދުތައް 5.69 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ހަމައެކަނި ސަބްސިޑީއަށް ކުރި ޚަރަދު 2.30 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު 69 އިންސައްތައިގެ ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ.

ކެޕިޓަލް ޚަރަދުތައް 25 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 2.33 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ އަރާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބިމާއި އިމާރާތްތަކަށް 761.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ހޭދަކޮށްފައިވާއިރު، އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކަށް 560.9 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ހޭދަކޮށްފައެވެ.

ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ ހާމަކޮށްފައިވާ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހިމެނޭ ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ) ގެ ދަށުން ކުރި ޚަރަދުތައް ވަނީ 4 އިންސައްތަ ދަށްވެ، 2.31 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް މަދުވެފައެވެ. 

ލޯނު އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ކުރި ހޭދަ 8.71 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާއިރު، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި މި އަދަދު ހުރީ 3.13 ބިލިއަން ރުފިޔާގައެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ގުނަ އިތުރު އަދަދެކެވެ. 

ދައުލަތުން ދައްކަންޖެހޭ އިންޓްރެސްޓާއި ފައިނޭންސިންގ ޚަރަދުތައް ނުހިމަނައި، ޕްރައިމަރީ ސާޕްލަސްގެ ގޮތުގައި 2.18 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހުރި ކަމަށް ދައްކައެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ހުރި 3.38 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޕްރައިމަރީ ސާޕްލަސްއާ އަޅާބަލާއިރު ދަށް އަދަދެކެވެ.

ޖޫން މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތުން ދޫކޮށްފައިވާ ސެކިއުރިޓީޒްގެ ޖުމލަ އަދަދު ހުރީ 97.15 ބިލިއަން ރުފިޔާގައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ބާޒާރަށް ދޫކޮށްފައިވާ ސެކިއުރިޓީޒްގެ އަދަދަކީ 95.61 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ 43.93 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޓްރެޜަރީ ބިލާއި 28.64 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޓްރެޜަރީ ބޮންޑެވެ.