އެމެރިކާ އާއި އީރާން ސުލްހަ އިޚްތިޔާރު ކުރާއިރު ނަތަންޔާހޫ އާއި ޓްރަމްޕް ބޮޑު ކުރިމަތިލުމަކާ ދިމާލަށް!

އިޒްރޭލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާ ގުޅިގެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެއްޓެވި ހަނގުރާމައިގެ ބޭނުމަކީ، އީރާނުގެ ދީނީ ވެރިކަން ވައްޓާލުމާއި، މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު ބަދަލުކޮށްލާނެ އެމެރިކާ-އިޒްރޭލު އިއްތިހާދެއްގެ މޭސްތިރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބުގެ ކުރިން އަމިއްލަ ނަފްސު ވަރުގަދަކުރުމެވެ.

ނަމަވެސް، ކަންތައްތައް މިހާރު ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. އިޒްރޭލުގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރެއްވި ނަތަންޔާހޫއާއި ރައީސް ޓްރަމްޕާ ދެމެދު މިހާރު ވަނީ ބޮޑު ކުރިމަތިލުމަކަށް މަގުފަހިވެފައެވެ. އެއީ، ދެ ބޭފުޅުންގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުނުވެ، އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ލުބުނާނުގައި ތާށިވެފައި ވަނިކޮށް، މި ހަނގުރާމައިން ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަކިވެވަޑައިގަންނަވަން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާތީއެވެ. މިވަގުތަށް ބަލާއިރު، އިޒްރޭލުގެ އޮފިޝަލުން ފާޅުގައި އެއްޗެއް ވިދާޅުވުމުގައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފަރުވާތެރިވެފައެވެ. އެއީ ފާޑުކިޔުންތަކާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރުހުންވާ ކަމަށް މަޝްހޫރުވެފައިވާ އެމެރިކާ ފަދަ އެންމެ މުހިންމު މަދަދުގާރަކު ރުޅިގަދަވެދާނެއަތީއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ސިއްރު ވާހަކަތަކުގައި އެ ބޭފުޅުންގެ މާޔޫސްކަން ވަރަށް ސާފެވެ. ނަން ހާމަނުކުރުމަށް އެދި އިޒްރޭލުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވޭ ފުރަތަމަ އެއްބަސްވުމަކީ "އިޒްރޭލަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި" އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރުން ފެށިގެން އަސްކަރިއްޔާގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފާ ހަމައަށް، އިޒްރޭލުގެ ލީޑަޝިޕްގައި އެ ނޫން ގޮތަކަށް ދެކޭ އެއްވެސް މީހަކު ނެތް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ވޮޝިންޓަނުން ބުނާ ގޮތުގައި، ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލާފައި އޮންނަ އިރު، އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް، ހާއްސަކޮށް އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭ ކަންކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމެއްގެ ޝަރުތުތަކާ މެދު މަޝްވަރާ ކުރެވޭނެއެވެ.

ނަމަވެސް، އިޒްރޭލުގެ އޮފިޝަލުން ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މަޝްވަރާގެ މުއްދަތު އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިޒްރޭލުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލެއް ނުލިބި، އަސްކަރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އިޒްރޭލަށް އޮތް ފުރުސަތު ބަންދުވެގެންދާނެ ކަމަށް އެ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު އެދުމަކީ ލުބުނާނުގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުން ކަމަށްވާއިރު، އެ ގައުމުގެ މަދަދު ލިބޭ ހިޒްބުالله އާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އިޒްރޭލުން އިންކާރު ކުރުމާ ގުޅިގެން، ނަތަންޔާހޫއާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު ތަކުރާރުކޮށް ވަނީ ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާފައެވެ.

މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ފޯނުން ކުރެއްވި ރުޅިވެރި މުއާމަލާތެއްގައި، އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް ދިއުމަށް އެމެރިކާއިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު ބެއިރޫތަށް ހަމަލާ ނުދިނުމަށް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ނަތަންޔާހޫއަށް އަމުރުކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެ ފޯނު ކޯލުގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ ނަތަންޔާހޫއަކީ "މޮޔައެއް" ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ.

އެ ދުވަހު ނަތަންޔާހޫ ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލި ނަމަވެސް، ހަފުތާއެއް ފަހުން ބެއިރޫތުގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުތަކަށް ހަމަލާ ދިނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އީރާނުން އިޒްރޭލަށް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދިން އިރު، ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ދެ ފަރާތަށްވެސް އާންމުކޮށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ.

އެމެރިކާއާއި އީރާނުން ވަގުތީ އެއްބަސްވުން އިއުލާނު ކުރުމުގެ އެތައް ގަޑިއިރެއް ކުރިން، އާދީއްތަ ދުވަހު އިޒްރޭލުން ވަނީ އަނެއްކާވެސް ލުބުނާނުގެ ވެރިރަށަށް ހަމަލާދީފައެވެ. އެއީ ލުބުނާނުން އިޒްރޭލަށް ރޮކެޓް ހަމަލާތަކެއް ދިނުމާ ގުޅިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޓްރަމްޕް އެ ރޮކެޓް ހަމަލާތައް ސިފަކުރެއްވީ "ކުޑަ އަދި އެއްވެސް މާނައެއް ނެތް" ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވީ އިޒްރޭލު އޮތީ "ވަރުގަދަކޮށް އަދި ސާބިތުކަންމަތީގައި" ކަމަށާއި، އެ ގައުމުގައި އޮތީ ސާބިތު އަދި ބުއްދިވެރި ލީޑަޝިޕެއް ކަމަށެވެ. ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ ގުދުސްގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި އޭނާ ވަނީ، އޭނާއާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު ބައެއް ފަހަރު ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުންނަކަމަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވާފައެވެ.

"އެއީ އެމެރިކާގެ ރައީސް، އަދި އަޅުގަނޑަކީ އިޒްރޭލުގެ ބޮޑުވަޒީރު. އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު އެއްގަލަކަށް އަރަން، އަދި ބައެއް ފަހަރު ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ވެސް ހުރޭ. އަޅުގަނޑު މި ހުރީ އިޒްރޭލުގެ ސަލާމަތީ މަސްލަހަތުތަކާ ހަވާލުވެ،" ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވިއެވެ.

އިޒްރޭލުގައި ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބުން ނަތަންޔާހޫ ބަލިވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، އޭނާ ހުރީ ޓްރަމްޕާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމަށް ތައްޔާރަށެވެ. އެއީ، އެމެރިކާގެ ރައީސް އިޒްރޭލުގެ ސަލާމަތަށް ދެއްވާ އަހަންމިއްޔަތާމެދު އާންމުންގެ މެދުގައި ޝައްކު އުފެދިފައިވާކަން ހިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުތަކުން ދައްކާތީއެވެ.

"މިއީ ދެ ގައުމުގެ މަސްލަހަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ފުށުއަރާ ވަގުތެއް،" އޮބާމާ ސަރުކާރުގައި އިޒްރޭލަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނެވި އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ސަފީރު ޑޭން ޝަޕީރޯ ވިދާޅުވިއެވެ.

ޝަޕީރޯ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ޓްރަމްޕާ ކުރިމަތިލުމަކަށް ނުދިއުމަށްޓަކައި ނަތަންޔާހޫ މި އެއްބަސްވުމާ ފާޅުގައި ދެކޮޅު ނުހަދާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އިޒްރޭލުން އެ އެއްބަސްވުމަށް ބޯލަނބަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އިޒްރޭލުގެ ހައްގުތައް ދިފާއުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެކަން އޭނާ ހާމަކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވޭ ފަހުމުނާމާގައި އަންނަ ހުކުރު ދުވަހު ސްވިޒަލޭންޑްގައި ސޮއިކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ ތަފްސީލުތައް އަދި ސާފުނުވި ނަމަވެސް، މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ ޕާކިސްތާނުން ބުނީ، ލުބުނާނު ހިމެނޭ ގޮތަށް ހުރިހާ ފްރަންޓެއްގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް މި އެއްބަސްވުމުގައި ގޮވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވީ، އިޒްރޭލުގެ ސިފައިން ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގައި ތިބޭނެ ކަމަށާއި، ހިޒްބުاللهގެ ހަމަލާތަކާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ "މިނިވަންކަން" އިޒްރޭލަށް އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.

"އީރާނުން ބޭނުންވީ އަޅުގަނޑުމެން އެތަނުން ފޭބުމަށް، އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ހުރީ ސާބިތުކަމާއެކު. އަޅުގަނޑުމެންގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ މިނިވަންކަން ދަމަހައްޓާނަން، އަދި އިޒްރޭލުގެ އުތުރުގެ ރައްޔިތުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ސެކިއުރިޓީ ޒޯންވެސް ދަމަހައްޓާނަން،" އޭނާ ނޫސްވެރިންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ވަގުތީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ތެޔޮ އުފުލުމުގައި މުހިންމު މަގަކަށްވާ ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރުމުޒް އަލުން ހުޅުވާލެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ތެހެރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ މެދު ގޮތެއް ނިންމާނީ، ދާއިމީ އެއްބަސްވުމަކަށް ދިއުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ 60 ދުވަހުގެ މަޝްވަރާގެ މުއްދަތުގައެވެ.

ހަނގުރާމަ ފެށިއިރު ނަތަންޔާހޫއާއި ޓްރަމްޕް ދެއްކެވި އަނެއް ދެ ސަބަބު ކަމަށްވާ، އީރާނުގެ މިސައިލް ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓުވުމާއި ސަރަހައްދީ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތަކަށް އީރާނުންދޭ އެހީތެރިކަން ހުއްޓުވުމުގެ މައްސަލަ، މި މަޝްވަރާތަކުގެ އެޖެންޑާގައި ހިމެނޭނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.

އިޒްރޭލުގެ ތިން އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 60 ދުވަހުގެ މި އެއްބަސްވުން 90 ދުވަހަށް އިތުރުވުމަކީ ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ފުޅާ އެއްބަސްވުމަކަށް މަޝްވަރާ ކުރަމުންދާއިރު، އެ ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރުތައް ދަމަހައްޓާނެއެވެ.

އިޒްރޭލުގެ އެހެން ދެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކާ ގާތްވެފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ފުރަތަމަ ވިދާޅުވުމުން އިޒްރޭލަށް ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މި މަޝްވަރާތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގައި އިޒްރޭލަށް މާ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ލިބިފައިނުވާކަމަށް އެ ބޭފުޅުން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.

ބާ-އިލާން ޔުނިވާސިޓީގެ ސިޔާސީ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޖޮނަތަން ރައިންހޯލްޑް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ރައީސުން ކަމަށްވާ ބަރަކް އޮބާމާއާއި ޖޯ ބައިޑަންގެ ސަރުކާރުތަކާ ތަކުރާރުކޮށް ކުރިމަތިލެއްވި ނަތަންޔާހޫ، އަބަދުވެސް އާންމުންގެ ކުރިމަތީގައި ސިފަކުރައްވަނީ އޭނާއަކީ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ޓްރަމްޕާ މުއާމަލާތް ކުރުމުގައި ހާއްސަ ހުނަރެއް ހުރި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގައި، އެމެރިކާގެ އެމްބަސީ ގުދުސްއަށް ބަދަލުކުރުމާއި، ޔޫއޭއީ އަދި ބަހްރޭނާއެކު އިޒްރޭލުން ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމުކުރި "އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް" އަށް ތާއީދު ހޯދުން ފަދަ ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް އިޒްރޭލުން ހޯދިއެވެ. އަދި އީރާނާ ގުޅޭގޮތުން، އޮބާމާގެ ދައުރުގައި ވެފައިވާ ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމަކީ މާ ބޮޑަށް ލުއި އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ބުނެ، ޓްރަމްޕް ވަނީ އެ އެއްބަސްވުމުން ވަކިވެފައެވެ.

2019 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބުގެ ތެރޭގައި، ނަތަންޔާހޫ ވަނީ ތެލް އަވީވްއާއި ގުދުސްގެ މަގުތަކުގައި އޭނާއާއި ޓްރަމްޕް ހިނިތުންވެފައި ތިބެ ސަލާމްކުރާ މަންޒަރު ފެންނަ ބޮޑެތި ބިލްބޯޑުތައް ޖަހާފައެވެ.

ނަމަވެސް މިހާރު، އެމެރިކާ-އީރާނު އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ޓްރަމްޕާ އޮންނަ ގާތް ގުޅުމަކީ އެހެން ކެންޑިޑޭޓުންނާ އޭނާ ތަފާތުކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށް ނަތަންޔާހޫ ދައްކަވާ ވާހަކައިގެ ބާރު ކެނޑިފައިވާ ކަމަށް ރައިންހޯލްޑް ވިދާޅުވިއެވެ.

"މި އެއްބަސްވުމަކީ އިޒްރޭލުގެ އާންމުން ގަބޫލުކުރާނެ އެއްޗަކަށް ހެދުމަށް ނަތަންޔާހޫއަށް ނުކުޅެދޭނެ،" ރައިންހޯލްޑް ވިދާޅުވިއެވެ. "އޭނާއަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އުންމީދަކީ، އެމެރިކާއާއި އީރާނަށް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވި، 60 ދުވަސް ފަހުން އިޒްރޭލަށް ފައިދާވާނެ ގޮތަކަށް އަލުން ހަނގުރާމަ ފެށުން."

އިޒްރޭލް ޑިމޮކްރަސީ އިންސްޓިޓިއުޓުން ހުކުރު ދުވަހު އާންމުކުރި ހިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އިޒްރޭލުގެ ސަލާމަތަކީ ޓްރަމްޕްގެ މައިގަނޑު ވިސްނުމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރަނީ ޔަހޫދީންގެ އެންމެ 41 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. މިއީ މާޗް މަހު 64 އިންސައްތައިގައި ހުރި އަދަދެކެވެ.

އިޒްރޭލުގެ އެނާޖީ މިނިސްޓަރު އެލީ ކޯހެން ވިދާޅުވީ، އީރާނުން އަލުން ނިއުކްލިއާ އަދި މިސައިލް ގާބިލުކަން އުފައްދަން މަސައްކަތް ކޮށްފިނަމަ، އެކަނި ނަމަވެސް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އިޒްރޭލު އޮތީ ތައްޔާރަށެވެ. ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ ދައުރުގައި އީރާނުން އެފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

"އީރާނުން އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ އަދި ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ޕްރޮގްރާމްތައް އާކުރަން އުޅެފިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން އެތަނަށް ގޮސް ފިޔަވަޅު އަޅާނަން،" އިޒްރޭލުގެ ދައުލަތުގެ ބްރޯޑްކާސްޓަރު 'ކާން' އަށް ކޯހެން ވިދާޅުވިއެވެ.