އެމެރިކާގެ އެންމެ ބޮޑު ހަނގުރާމަމަތީ މަނަވަރު، ޔޫއެސްއެސް ޖެރަލްޑް އާރް. ފޯޑް މަރާމާތަށް އެނބުރި ދާން ޖެހުމުން މެދުއިރުމަތީގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ކުޑަވެއްޖެ

އެމެރިކާއިން މިހާތަނަށް ބިނާކުރި އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ އަގުބޮޑު މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރު، ޔޫއެސްއެސް ޖެރަލްޑް އާރް. ފޯޑް، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ނުރައްކާތެރި ހަނގުރާމައަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން މެދުނުކެނޑި 309 ދުވަހު ހަރަކާތްތެރިވުމަށްފަހު، ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ސަރަހައްދުން ފޭބުމަށް މަޖުބޫރުވެއްޖެއެވެ.

13 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މި ބިޔަ މަނަވަރު ވާޖިނިއާގެ ނޯފޯކަށް އެނބުރި ދަނީ މަނަވަރުގެ މެކޭނިކަލް ނިޒާމުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ހާލަތެއްގައެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރުގެ ނާޒުކުކަން ހާމަކޮށްދޭ، ލަދުވެތި ފަހަތަށް ޖެހުމެކެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ މެދުތެރޭގައި ފޯޑް އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، މީގެ ސަބަބުން ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ބާރު އެ ސަރަހައްދުގައި ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ.

އީރާނުގެ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ހުއްޓުވުމަށް އެމެރިކާއިން ހިންގާ ޣައިރު ގާނޫނީ ހަރަކާތްތަކުގައި ޔޫއެސްއެސް ޖޯޖް އެޗް.ޑަބްލިއު. ބުޝް އަދި ޔޫއެސްއެސް އެބްރަހަމް ލިންކަން އަދިވެސް އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް ނަމަވެސް، ވޮޝިންޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު ކުރެވޭ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާތައް މުޅިން ހުއްޓިފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ފޯޑް އެނބުރި ދިއުމުން އެމެރިކާގެ "ވަގުތުން ހަމަލާދިނުމުގެ ގާބިލުކަން" ދަށްވެގެންދާނެއެވެ.

އެމެރިކާގެ ވޯ ސެކްރެޓަރީ ޕީޓް ހެގްސެތު އޭޕްރިލް 29 ގައި ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ވަނީ، ފޯޑްގެ މަސައްކަތުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ނިންމީ "އުނދަގޫ ނިންމުންތަކަކަށްފަހު" ކަމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މިއީ އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް ހަނގުރާމައެއްގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް އޮބިނޯންނަ ވަރަށް ބާރުބޮޑުވެފައިވާކަން ގަބޫލުކުރުމެކެވެ.

ވިއެޓްނާމް ހަނގުރާމައަށްފަހު އެމެރިކާގެ މަނަވަރެއް އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ހަރަކާތްތެރިވި މި 309 ދުވަހުގެ މުއްދަތުގެ ސަބަބުން، މަނަވަރަށް ވަނީ އިއާދަނުކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު މަނަވަރުގެ ލޯންޑްރީ ރޫމުގައި ހިނގި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއްގައި ބައެއް ފަޅުވެރިންނަށް އަނިޔާވެ، 600 އަށްވުރެ ގިނަ ފަޅުވެރިންނަށް އެމީހުން ނިދާ ކޮޓަރިތަކުން ނުކުންނަން ޖެހުނެވެ.

ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން ބައެއް ފަޅުވެރިންނަށް ނިދަން ޖެހުނީ މޭޒުތަކުގެ މަތީގައާއި ހިނގާ މަގުތަކުގެ ތަޅުންގަނޑު މަތީގައެވެ. ނަމަވެސް އެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާއަކީ ފެންނަން އޮތް އެންމެ ކުޑަ މައްސަލައެވެ.

ފޯޑްގެ ނަޖިސް ބޭރުކުރާ ނިޒާމަށް މެދުނުކެނޑި މައްސަލަތައް ދިމާވަމުންދާއިރު، ފާއިތުވި މަސްތަކުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެ ނިޒާމު މަރާމާތުކުރަން ޖެހެއެވެ. ފަޅުވެރިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު ގޯސްވެ، އިންސާނާގެ އަސާސީ ބޭނުންތައް ފުއްދުމަކީވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރިމަތިވާ ބޮޑު ތަކުލީފަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.

ޕެންޓަގަންގެ ފަހުގެ ރިޕޯޓަކުން ހާމަވިގޮތުގައި، އަލިފާނުގެ ހާދިސާގެ ކުރިންވެސް، ހަނގުރާމައިގެ ހަގީގީ ހާލަތެއްގައި މި މަނަވަރުގެ "މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު" ހުރި މިންވަރު ދެނެގަނެވޭނެ އެކަށީގެންވާ މައުލޫމާތެއް ނެތެވެ.

މަނަވަރުގެ މުހިންމު ނިޒާމުތައް ކަމަށްވާ މަތިންދާބޯޓު އުދުއްސާލުމާއި ޖެއްސުމަށް ބޭނުންކުރާ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ރާޑަރު އަދި ހަތިޔާރު އުފުލާ ލިފްޓުތަކުގެ އިތުބާރު ހުރިކަމާމެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.

ނޯފޯކަށް އެނބުރި ދިއުމަށްފަހު، ފޯޑް މަރާމާތު ކުރުމަށް 14 މަސް ދުވަސް ހޭދަވާނެ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާކުރެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރު ކަމަށް ބުނާ މި މަނަވަރު، އެއް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ހިދުމަތުން ވަކިވެފައި އޮންނާނެ ކަމެވެ.

މިއީ ހަމައެކަނި ފޯޑަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ މުޅި މަނަވަރު ފްލީޓް ދަނީ ބަލިކަށިވަމުންނެވެ.

ޔޫއެސްއެސް ޖޯން ސީ. ސްޓެނިސްގެ މަރާމާތުގެ މަސައްކަތް ތާވަލަށްވުރެ 14 މަސް ލަސްވެފައިވާއިރު، ބަޖެޓަށްވުރެ 483 މިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރަށް ވަނީ ހަރަދުވެފައެވެ.

މަސައްކަތްތެރިންގެ ދަތިކަމާއި، ނިއުކްލިއާ ހަކަތަ ބޭނުންކުރެވޭ ބާރަށް ބަދަލުކޮށްދޭ ސްޓީމް ޓާބައިން ހަލާކުވެފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ހަތަރު އަހަރުން ނިންމަން އުޅުނު މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ފަސް އަހަރުގެ ބޮޑު ތަކުލީފަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. މި މަނަވަރު އަލުން ހިދުމަތަށް ނެރެވޭނީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގައެވެ.

ސްޓެނިސް ހިދުމަތަށް ނުނެރެވި އުޅެނިކޮށް، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ޔޫއެސްއެސް ހެރީ އެސް. ޓްރޫމަންގެ މަރާމާތުގެ މަސައްކަތް ފެށުމަށް ވަނީ ތާވަލުކޮށްފައެވެ.

މީގެ މާނައަކީ ނިއުކްލިއާ ހަކަތައިން ދުއްވާ ދެ މަނަވަރު އެއްފަހަރާ ހިދުމަތުން ވަކިވެފައި އޮތުމެވެ. އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރިއްޔާގައި އޮތް ހަމައެކަނި މަރާމާތުކުރާ މަރުކަޒަށް މި މަސައްކަތް އަވަސްކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ. ޓްރޫމަންގެ މަރާމާތު 2031 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީއާ ހަމައަށް ދެމިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މިހާރު ބޭނުންކުރާ އެންމެ ދުވަސްވީ މަނަވަރު ކަމަށްވާ ޔޫއެސްއެސް ނިމިޓްޒް، 2027 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު ހިދުމަތުން މުސްކުޅިކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

ގާނޫނީގޮތުން އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން 11 މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރު ހިދުމަތުގައި ބަހައްޓަން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ފޯޑް، ސްޓެނިސް، ޓްރޫމަން އަދި ނިމިޓްޒްއަށް ދިމާވެފައިވާ މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން، ފާއިތުވި އެތައް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަނަވަރުގެ އަދަދު ގާނޫނީ މިންގަނޑަށްވުރެ ދަށްވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އޮފިޝަލުން ދެއެވެ.

އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ހަމައެކަނި ހަލާކުވަނީ މަނަވަރުތަކެއް ނޫނެވެ؛ ފަޅުވެރިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަންވެސް ދަނީ ގެއްލެމުންނެވެ. ޔޫއެސްއެސް ޖޯޖް ވޮޝިންޓަން ހަ އަހަރު ދުވަހުގެ މަރާމާތުގައި އޮތްއިރު، އެ މަނަވަރުގެ 11 ފަޅުވެރިއަކު ވަނީ އަމިއްލައަށް މަރުވެފައެވެ.

ފަޅުވެރިން ބުނާގޮތުގައި ކާނާގެ ފެންވަރު ދަށްވުމާއި، މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވުމުގެ އިތުރުން، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަނދަރުގައި އޮންނަ މަނަވަރެއްގެ ތެރޭގައި ބަންދުވެފައި ތިބެންޖެހުމުން ބޮޑެތި ނަފްސާނީ ތަކުލީފުތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.

މަރާމާތުގެ މުއްދަތުގައި މަނަވަރުގެ ފަޅުވެރިން ތިން ފަހަރަށް ބަދަލުވިއެވެ. މަނަވަރު އަލުން ހިދުމަތަށް ނެރުނުއިރު، އޭގެ 85 އިންސައްތަ ފަޅުވެރިންނަކީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ކަނޑުމަތީގެ މިޝަނެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ބައެއް ނޫނެވެ.

މިފަދަ މާޔޫސްކަން މުޅި ފްލީޓަށް މިހާރު ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. ފޯޑްގެ ބައެއް ފަޅުވެރިންވެސް، މަސައްކަތުގެ މުއްދަތު އާދަޔާ ހިލާފަށް ދިގުލައިދިއުމުގެ ސަބަބުން އަސްކަރިއްޔާއިން ވަކިވާން ވިސްނަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

މުހައްލިލުން ބުނާގޮތުގައި ޔޫއެސްއެސް ޖެރަލްޑް އާރް. ފޯޑް އެނބުރި ދިއުމަކީ، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ކިތަންމެ ބޮޑު ކަމަށް ދެއްކި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ އަމިއްލަ އިސްތިއުމާރީ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން އެ ބާރު ނިކަމެތިވަމުންދާކަން ދުނިޔެއަށް ހާމަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ.

އިޒްރޭލުގެ މަސްލަހަތަށްޓަކައި، އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތި އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ބާރުގެ ބަލިކަށިވެފައިވާ މިންވަރު މިހާރު ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.