ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމަށް ޓްރަމްޕް އަންގަވައިފި
ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ހުއްޓުވުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެ ގައުމުގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް އަމުރުކުރައްވުމާ އެކު އީރާނުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާއަށް ވަރުގަދަ ރައްދެއް ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައި. ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެން މަސްލަހަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލިދާނެ ކަމުގެ ބިރު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފައި.
ވޮޝިންގޓަން ޑީސީގައި ހުންނަ ވައިޓް ހައުސްގެ ރޫޒަވެލްޓް ރޫމުގައި 2025 މާރިޗު 3 ވާ ހޯމަ ދުވަހު، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ނޫސްވެރިއެއްގެ ސުވާލަކަށް ޖަވާބުދެއްވަނީ؛ އެމަނިކުފާނުގެ އަރިހުގައި ކޮމާސް ސެކްރެޓަރީ ހޮވާޑް ލަޓްނިކް (ވައަތްފަރާތުގައި). | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އީރާނާ އެމެރިކާ އާ ދެމެދު ކުރިއަށް ދިޔަ ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ނާދެވި ނިމުމާ ގުޅިގެން، އެކަމާ ކޯފާވެ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އާދިއްތަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް އަމުރުކުރައްވައިފި އެވެ.
މިކަމަށް ރައްދުދެމުން އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައި.އާރު.ޖީ.ސީ) އިން އިންޒާރު ދީފައިވަނީ، އެ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރުތައް އޮތީ އެ ފަރާތުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ކަމަށާއި، އެއްވެސް ދުޝްމަނަކު ގޯސް ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފިނަމަ، އެ ކަނޑުއޮޅީގެ ތެރޭގައި "މަރުގެ މަޅިއެއްގައި" ޖައްސާނެ ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމުގައި އާންމުކުރެއްވި ދިގު ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، އޭނާގެ އެންމެ ފަހުގެ އަމާޒަކީ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އަޅާފައިވާ މައިންތައް ނައްތާލައި، ހުރިހާ އުޅަނދުފަހަރަކަށް އެތަން ހުޅުވާލުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަގުތާ ހަމައަށް، އެ ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް ބޭނުންކޮށްގެން އީރާނަށް މަންފާ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ދީގެން ނުވާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
"މިހިނދުން ފެށިގެން، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ކަނޑުގެ ސިފައިން ކަމަށްވާ އެމެރިކާގެ ނޭވީން، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް ވަންނަން ނުވަތަ އެތަނުން ނުކުންނަން މަސައްކަތްކުރާ ހުރިހާ އުޅަނދެއް ހުއްޓުވުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާނެ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. "އަހަރެމެންނަށް ނުވަތަ ސުލްހަވެރިކަމާއެކު އެތަނުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހަމަލާދޭ ކޮންމެ އީރާނު މީހަކު ނަރަކައަށް ފޮނުވާލާނަން!"
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ތެލާއި، ގޭސް އަދި ގަސްކާނާ ފޮނުވާ މައިގަނޑު މަގު ކަމަށްވާ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް އީރާނުން މިހާރުވެސް ދަނީ ހިފަހައްޓަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ޗައިނާ ފަދަ އީރާނާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ގައުމުތަކުގެ އުޅަނދުތަކަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން ފީއެއް ނެގުމަށް ތެހެރާނުން ރާވަމުންދާ ކަމުގެ ކަށަވަރުނުވާ ރިޕޯޓުތަކެއް ވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ.
"މިއީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބިރުދައްކައިގެން ފޭރުން،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. "އީރާނަށް ފީ ދައްކައިގެން ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ދަތުރުކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދެއް ހޯދައި ހުއްޓުވުމަށް އަހަރެން މިހާރު ވާނީ ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް އަމުރުކޮށްފައި. ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ފީ ދައްކާ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ކަނޑުމަތީގައި ރައްކާތެރިކަމެއް ނޯންނާނެ. އަދި އީރާނުން ކަނޑުއޮޅީގައި އަތުރާފައިވާ މައިންތައް ނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް އަހަރެމެން ފަށާނަން."
ދާދި ފަހުން ފޮކްސް ނިއުސްއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ، ބެއިޖިންއިން އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް އެހީތެރިވާން މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، ޗައިނާއިން އެތެރެކުރާ މުދަލުން 50 އިންސައްތައިގެ ޓެރިފެއް ނަގާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. އަދި "އެއް ދުވަސް ތެރޭގައި އީރާނު ސުންނާފަތިކޮށްލެވިދާނެ" ކަމަށާއި، އެ ގައުމުގެ ހަކަތަ އުފައްދާ ހުރިހާ މަރުކަޒުތަކެއް ނައްތާލުމުގެ ގާބިލުކަން އެބަހުރި ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
ރައީސް ޓްރަމްޕް މިފަދަ ހަރުކަށި އިންޒާރެއް މި ދެއްވީ، ހަ ހަފުތާވީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ މަތީ ފަންތީގެ ވަފުދުތަކުން އިސްލާމްއާބާދުގައި ކުރި މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މި ހަނގުރާމަ ފެށުނީ އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އިސްވެ ތެހެރާނަށް ހަމަލާދީ، އީރާނުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމަކީ ސުލްހަވެރި ބޭނުންތަކަށް ކުރިއަށްގެންދާ ކަމެއް ކަމަށް ތެހެރާނުން ބުނި ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ގަބޫލުކުރަނީ އެއީ ނިއުކްލިއާ ބޮމެއް އުފެއްދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ. އެ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލުމަށް އީރާނުން އިންކާރު ކުރުމުން، ނައިބު ރައީސް ޖޭ.ޑީ ވޭންސް އާއި، ވައިޓް ހައުސްގެ މަންދޫބު ސްޓީވް ވިޓްކޮފް އަދި ޓްރަމްޕްގެ ދަނބިދަރިފުޅު ޖެރެޑް ކުޝްނާ ހިމެނޭ އެމެރިކާގެ ވަފުދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މާޔޫސްވެފައެވެ.
"އަހަރެން އަބަދުވެސް ބުނަމުން އައީ، އެންމެ ކުރީއްސުރެ ވެސް، އީރާނަށް ދުވަހަކުވެސް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރެއް ނުލިބޭނެ!" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
"ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަރަށް އަވަހަށް ފަށާނެ. މިކަމުގައި އެހެން ގައުމުތައް ވެސް ބައިވެރިވާނެ. ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ފޭރުމުގެ މި އަމަލުން އީރާނަށް މަންފާ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުދޭނަން." ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ނޭވީއާ ގުޅޭނެ ކަމަށް އިޝާރާތް ކުރެއްވި ގައުމުތަކުގެ ނަންތައް ޓްރަމްޕް ހާމައެއް ނުކުރައްވައެވެ. ޓްރަމްޕްގެ މި ބަޔާނުގެ ކުރިން، ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ވަނީ ވޮޝިންޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު ސިޔާސީ ހައްލެއް ހޯދެންދެން، ގަލްފް ސަރަހައްދުގައި އޮތް ވަގުތީ ސުލްހަ ދެމެހެއްޓުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.
1979 ވަނަ އަހަރުގެ އިސްލާމީ އިންގިލާބަށްފަހު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ބޭއްވުނު އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ބައްދަލުވުމަށްފަހު، ވޭންސް ޕާކިސްތާނުން ފުރާވަޑައިގަންނަވަމުން އިންޒާރު ދެއްވީ، މިއީ އެމެރިކާއިން އީރާނަށް ދޭނެ "އެންމެ ފަހުގެ އަދި އެންމެ ރަނގަޅު ހުށަހެޅުން" ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނުން އެކަން ގަބޫލުކުރޭތޯ ބަލާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އީރާނުގެ މަޝްވަރާ ޓީމުގެ އިސްވެރިޔާ، ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ބާގިރު ގާލިބާފް ވިދާޅުވީ، ތެހެރާނުން ބިނާކުރަނިވި ހުށަހެޅުންތަކެއް ހުށަހެޅި ނަމަވެސް، މި ބުރުގައި އީރާނުގެ ވަފުދުގެ އިތުބާރު ހޯދުމަށް އަނެއް ފަރާތް ނުކުޅެދިފައިވާ ކަމަށެވެ.
މި މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެން، އަލުން ހަނގުރާމަ ފެށި، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހަކަތައިގެ އަގު އުފުލި، ސަރަހައްދުގެ ތެލާއި ގޭހުގެ ވަސީލަތްތަކަށް އިތުރު ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަދި ސިޔާސީ ހައްލެއް ނުފެނި، އަލުން ވައިގެ ހަމަލާތައް ފެށިދާނެތީ ސަރަހައްދުގެ އާންމު ރައްޔިތުން ތިބީ ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
މި މަޝްވަރާތައް ބޭއްވި އަދި ދެ ފަރާތް މޭޒުދޮށަށް ގެނައުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރި ޕާކިސްތާނުން ބުނީ، މަޝްވަރާތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށާއި، ވަގުތީ ސުލްހައަށް އިހުތިރާމް ކުރުމަށް ދެ ގައުމަށް އިލްތިމާސްކުރާ ކަމަށެވެ.
"ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ދެ ފަރާތުން ވެސް ދެމިއޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއް،" ޕާކިސްތާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އިސްހާގު ދާރު ވިދާޅުވިއެވެ.
އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކިއަރ ސްޓާމަރ، އޮމާންގެ ސުލްތާން ހައިތަމް ބިން ތާރިގަށް ގުޅުއްވައި، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލާފައި އޮތް އޮތުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށާއި، މަސްލަހަތު އިތުރަށް ގޯސްވިޔަނުދިނުމަށް ދެ ބޭފުޅުން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
ޔޫރަޕްގެ އިއްތިހާދުގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށް ސިޔާސީ މަޝްވަރާތައް "މުހިންމު" ކަމަށާއި، ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިވުމުގެ މަސައްކަތަށް ތައުރީފުކުރާ ކަމަށެވެ. ހަމައެއާއެކު، ރަޝިޔާގެ ރައީސް ވްލަޑިމިއަރ ޕޫޓިން ވަނީ އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއާނަށް ގުޅުއްވައި، ސިޔާސީ ހައްލެއް ހޯދުމުގައި އެހީތެރިވެދެއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
ކްރެމްލިންއިން ބުނި ގޮތުގައި، މެދުއިރުމަތީގައި އިންސާފުވެރި އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ސުލްހައެއް ގާއިމުކުރުމަށާއި، މި މައްސަލައަށް ސިޔާސީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް ހައްލެއް ހޯދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް ތައްޔާރަށް ހުންނެވިކަން ޕޫޓިން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
