ޕްރޮފައިލް: އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ - އީރާނުގެ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ތިންވަނަ ލީޑަރު

އީރާނުގެ އެސެމްބްލީ އޮފް އެކްސްޕާޓްސްއިން ހަފުތާއަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ ވަރުގަދަ އިޖުރާއާތުތަކަކަށްފަހު، އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ތިންވަނަ ލީޑަރަކަށް އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އައްޔަންކޮށްފިކަން އާދިއްތަ ދުވަހު ވަނީ އިއުލާނުކޮށްފަ އެވެ.

އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ރޭގެ ވަގުތެއްގައި، އީރާނުގެ އެސެމްބްލީ އޮފް އެކްސްޕާޓްސްއިން ވަނީ އިމާމް ސައްޔިދު އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ތިންވަނަ ލީޑަރަކަށް އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އައްޔަންކުރިކަން ހާމަކޮށްފައެވެ.

އެ މަޖިލީހުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، "އެސެމްބްލީ އޮފް އެކްސްޕާޓްސްގެ ނިންމެވުމާއެކު، އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނިޒާމުގެ ތިންވަނަ ލީޑަރަކަށް އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ހުސައިނީ ޚާމަނާއީ އިންތިޚާބުކޮށްފައިވަނީ އަޣުލަބިއްޔަތު ވޯޓުން" ކަމަށެވެ.

މުގައްދަސް ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ މަޝްހަދުގައި 1969 ވަނަ އަހަރު އުފަންވެވަޑައިގަތް އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއަކީ، އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ބާނީ އިމާމް ޚުމައިނީ އަވަހާރަވުމުން 37 އަހަރު ވަންދެން އެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރެއްވި، އަވަހާރަކޮށްލެވުނު ލީޑަރުގެ ދެވަނަ ދަރިކަލުންނެވެ.

އޭނާ ތަރުބިއްޔަތުވެވަޑައިގަތީ ތެހެރާނުގައެވެ. އަދި ސާނަވީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވީ އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފިކުރީ އަދި ސިޔާސީ ދާއިރާގެ ގިނަ އިސް ބޭފުޅުންތަކެއް އުފެއްދި މަޝްހޫރު އަލަވީ ސްކޫލުންނެވެ.

އޭނާގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރު ދިމާވީ އީރާނުގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި ފެނުނު އެންމެ ހަލަބޮލި ދުވަސްވަރާއެވެ. އުމުރުފުޅުން އެންމެ 17 އަހަރުގައި، އީރާނު-އިރާގު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު، އަމިއްލައަށް އިސްނަންގަވައިގެން ހަނގުރާމައިގެ ކުރީ ސަފަށް ނުކުމެވަޑައިގެން، ތެހެރާނުގެ 27 ވަނަ މުހައްމަދު ރަސޫލުﷲ ޑިވިޜަންގެ ހަބީބު އިބްނު މަޒާހިރު ބެޓާލިއަންގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ.

މި ތަޖުރިބާއަކީ އޭނާގެ ވިސްނުން ބައްޓަންވެ، އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ އުސޫލުތަކަށް އޮތް ވަފާތެރިކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ.

ހަނގުރާމައަށްފަހު، 1989 ވަނަ އަހަރު، ދީނީ މަތީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވުމަށްޓަކައި މުގައްދަސް ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ ގޮމްއަށް ބަދަލުވެވަޑައިގަތެވެ.

އޭނާ އެ ސިޓީގައި 1992 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅާ ހަމައަށް ހުންނެވުމަށްފަހު، އަލުން ތެހެރާނަށް ބަދަލުވެވަޑައިގެން ފަސް އަހަރު ދުވަސް ވަންދެން ދީނީ ތައުލީމު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ.

އަހަރުގެ 1997 ގައި އޭނާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ޒަހްރާ ހައްދާދު އާދިލްއާއެވެ. އެ ދެމަފިރިންނަށް ތިން ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. 

އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުން އަވަހާރަވީ ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު، އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާއާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ޣައިރު ގާނޫނީ އަސްކަރީ ހަމަލާތަކުގައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ލީޑަރު (އޭނާގެ ބައްޕާފުޅު) ވެސް ވަނީ އަވަހާރަކޮށްލާފައެވެ.

ކައިވެންޏަށްފަހު، އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އަލުން ގޮމްއަށް ބަދަލުވެވަޑައިގަތީ ދީނީ މަތީ ތައުލީމުގެ އެންމެ ފަހުގެ މަރުހަލާތައް ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށެވެ.

އޭނާ ވަނީ ގޮމްގެ އެންމެ ފުންނާބު އުސް އިލްމުވެރިންގެ އަރިހުން ފިގުހު އިލްމާއި އުސޫލުލް ފިގުހުގެ މަތީ ފަންތީގެ ފިލާވަޅުތައް އުނގެނިވަޑައިގެންފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިސް އިލްމުވެރިން އަމިއްލަ އިޖުތިހާދުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދެއްވާ އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ދީނީ ދަރުސްތަކުގައިވެސް އޭނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ.

ގޮމްގެ ދީނީ އިލްމުވެރިން ހާމަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ފިކުރީ ގޮތުން ވަރުގަދަ، ކަންކަމުގައި ހިކުމަތްތެރި އަދި މިނިވަން ވިސްނުމެއް ގެންގުޅުއްވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

އޭނާގެ އިލްމީ މަސައްކަތްތަކަކީ ދީނީ އިލްމުގެ ތެރޭގައި، ހާއްސަކޮށް ފިގުހާއި، އުސޫލުލް ފިގުހު އަދި ހަދީސް އިލްމުގެ ދާއިރާއިން އާ އުސޫލުތަކެއް ތައާރަފުކޮށްދީފައިވާ މަސައްކަތްތަކެކެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ގޮމްގައި އޭނާ ދެއްވި ދަރުސްތަކަށް އެތައް ހާސް ދަރިވަރުންނެއް ހާޒިރުވެފައިވާއިރު، މިއީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި މަޝްހޫރު އެ މަރުކަޒުގައި އެންމެ ގިނަ ދަރިވަރުން ބައިވެރިވާ ކްލާސްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކްލާސްތަކެކެވެ.

ދީނީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އުސޫލީ އިލްމީ މަސައްކަތްތަކަށް އޭނާ ބަހައްޓަވާ އަހަންމިއްޔަތާއި، ދިރާސާކުރުމުގައި ގެންގުޅުއްވާ ހަރުދަނާ އުސޫލުތައް، ދީނީ އަދި އިޖުތިމާއީ އެކި ސުވާލުތަކަށް އަމާޒުކޮށް އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވާ އިލްމީ ފޮތްތަކުން ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

އިންގިލާބީ ފިގުހީ އިދާރާތަކާއި ދިރާސާ ކުރާ މަރުކަޒުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން، އަންނަން އޮތް ޖީލުގެ އިލްމުވެރިން ބިނާކުރުމަށްޓަކައި އޭނާ ވަނީ އަމިއްލަފުޅަށް އިލްމީ މުއައްސަސާތަކާއި ފިގުހަށް ހާއްސަ މަދަރުސާތައް އުފައްދަވާފައެވެ.

އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއަކީ ގޮމް އަދި މަޝްހަދުގެ ދީނީ މަރުކަޒުތަކުގެ އިސް އިލްމުވެރިންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައިވެސް މަޝްހޫރު ބޭފުޅެކެވެ.

އީރާނުގެ ދީނީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އާ ލީޑަރު ވަނީ ގޮމްގެ ދީނީ މަރުކަޒުގެ ފިކުރީ ބިންގާ ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި އިލްމީ އަދި ފިގުހީ މުއައްސަސާތަކަށް އެހީތެރިވުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންފައެވެ.

ހަމައެއާއެކު، އިޖުތިމާއީ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށާއި ނިކަމެތިންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށް އޭނާ ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވައެވެ.

ތައުލީމީ މަޝްރޫއުތަކާއި އިޖުތިމާއީ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ޒަރީއާއިން، އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ ވަނީ މުޖުތަމައަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ރޫހު ހުރި އިލްމުވެރިންނާއި ހަރަކާތްތެރިންގެ ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް ހިތްވަރު ދެއްވާފައެވެ.

ދީނީ އިލްމާއި އިޖުތިމާއީ މަސައްކަތްތަކުގެ އިތުރުން، ގައުމީ ފެންވަރުގެ މުހިންމު ކަންކަމާ ގުޅޭ މަޝްވަރާތަކުގައިވެސް އޭނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުމާއި، ބޯހިޔާވަހިކަން ތަރައްގީކުރުމާއި، ދަނޑުވެރިކަން ޒަމާނީކުރުމާއި، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމާއި، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ފަދަ އާ ދާއިރާތަކަށް އެހީތެރިވުން ހިމެނެއެވެ.

އޭނާގެ ބައްޕާފުޅު އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ލީޑަރުގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު، ގައުމީ ފެންވަރުގެ މުހިންމު ކަންކަން ބެއްލެވުމުގައި އޭނާ އެހީތެރިވެވަޑައިގަތެވެ. ބައްޕާފުޅުގެ މުޝީރެއްގެ ގޮތުން، އީރާނުގެ އެކި ސަރުކާރުތަކުގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާއެކު ބޭއްވުނު ގިނަ މަޝްވަރާތަކާއި ބައްދަލުވުންތަކުގައި އޭނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއަކީ "އެކްސިސް އޮފް ރެސިސްޓެންސް" ނުވަތަ އިސްތިއުމާރާ ދެކޮޅު ހަރަކާތްތަކުގެ އިސް ބޭފުޅުންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަވާ، އެ ބޭފުޅުންގެ މަގްސަދުތަކަށް ތާއީދުކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ.

ލުބުނާނުގެ ހިޒްބުﷲ ޖަމާއަތުގެ އަވަހާރަކޮށްލެވުނު ލީޑަރު ސައްޔިދު ހަސަން ނަސްރުﷲ އާއެކު އޭނާ ވަރަށް ހާއްސަ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވެވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 2020 ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަކޮށްލެވުނު އީރާނުގެ މަޝްހޫރު އެންޓި-ޓެރަރ ކޮމާންޑަރު ޖެނެރަލް ހާޖީ ގާސިމް ސުލައިމާނީއާ އެކުވެސް އޭނާ ގިނަ ދުވަސްވީ ގުޅުމެއް ބޭއްވެވިއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއަކީ އާންމުންގެ ތެރެއަށް މާބޮޑަށް ނުކުމެވަޑައިގެން އުޅުއްވާ ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ އިޝްތިހާރުވުމާ ދުރުހެލިވެވަޑައިގެން، އޭނާ އިސްކަން ދެއްވަނީ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ފިކުރު، ހާއްސަކޮށް އިމާމް ޚުމައިނީއާއި އިމާމް ޚާމަނާއީގެ ތަރިކަ ވަރުގަދަކުރުމަށެވެ.

ގައުމުގެ ވަކި ސިޔާސީ ފިކުރަކާ ގުޅުން ނުބޭއްވުމަށް އޭނާ ކުރައްވާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން، އީރާނުގެ މުޖުތަމައުގެ އިސް ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި، ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި، އަދި އާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޭނާއަށް ބޮޑު އިހުތިރާމަކާއި އިތުބާރެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެތައް އަހަރެއްގެ އިލްމީ ތަމްރީނާއި، ދައުލަތް ހިންގާ އިދާރާތަކާ އޮތް ގާތް ގުޅުމާއި، ދީނީ ދާއިރާގައި އޮތް މަގުބޫލުކަމާއެކު، އާޔަތުﷲ މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ލީޑަރުކަމާ މި ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ ގައުމުގެ ތާރީޚުގައި ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އެއީ އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އެ ގައުމާ ދެކޮޅަށް އަނިޔާވެރި ހަނގުރާމައެއް ފަށާފައިވާ ވަގުތެއްގައެވެ.

ގައުމުގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާއި، އޭނާއަށް ވަފާތެރިވުމަށް ބައިއަތު ހިފާފައިވާ ހަތިޔާރު އެޅި ބާރުތަކުން ނެރެފައިވާ ބަޔާންތަކަށް ބަލާއިރު، އާ ލީޑަރު މަސައްކަތް ކުރައްވާނީ އަވަހާރަކޮށްލެވުނު ކުރީގެ ލީޑަރުގެ މަތިވެރި ތަރިކަ ކުރިއަށް ގެންގޮސް، އެކަން އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކުރެއްވުމަށެވެ.