ޗާގޯސްގެ މިލްކުވެރިކަން މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ނިންމި ނިންމުމާ ދެކޮޅަށް، އެ ޖަޒީރާތަކުގެ އަސްލު ވަޒަންވެރިންގެ ބަޔަކު އެތަނަށް ގޮސް ވަޒަންވެރިވުމަށް މަސައްކަތް ފަށައިފި

ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ މިލްކުވެރިކަން މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމާ ދެކޮޅަށް އިހުތިޖާޖު ކުރުމަށް އެ ރަށްތަކަށް އެރި ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުންތަކެއް، އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދިއުމަށް އިނގިރޭސި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ކުރި އަމުރަށް ކިޔަމަންވުމަށް ދެކޮޅު ހަދައިފި އެވެ.

ސްރީލަންކާ އިން ފުރައިގެން ދަތުރުކުރި ޗާގޯސްގެ ހަތަރު މީހަކު އެ ޖަޒީރާގެ އެކަހެރި ހިސާބަކަށް ހޯމަ ދުވަހު ފޭބީ، އެމީހުންގެ "އަމިއްލަ ވަޒަނުގައި" ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ވަޒަންވެރިވުމުގެ މަގުސަދުގައި ކަމަށް ބުނެ އެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފޯރިމަރާ އުޅަނދަކަށް މި މީހުން ފެނުމުން، އޮފިޝަލުން ވަނީ އެމީހުން އެތަނުން ފޭބުމަށް އަންގައި ލިޔުން ހަވާލުކޮށްފަ އެވެ. އެ ލިޔުމުގައި އިންޒާރު ދީފައިވަނީ، އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ނުގޮސްފިނަމަ ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށް ނުވަތަ ޖަލަށްލުމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެ ކަމަށެވެ.

އިނގިރޭސި ފޮރިން އޮފީހުން މި ދަތުރު ސިފަކޮށްފައިވަނީ "ޣައިރު ގާނޫނީ، ނުރައްކާތެރި އަމަލެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް، މި މީހުންގެ ސަބަބުން ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ގައި އޮންނަ އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ ސަލާމަތަށް އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށް އެ އޮފީހުން ބުނެފައިވެ އެވެ.

މި ގްރޫޕުގައި ހިމެނޭ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ނިސްބަތްވާ ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ މިސްލީ މެންޑަރިން ބީބީސީ އަށް ބުނީ، އޭނާ އެތަނުން ބާލަން ބޭނުންނަމަ އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ޖެހޭނީ "ގޮނޑުދޮށުން އޭނާ ދަމާފައި ގެންދަން" ނުވަތަ "މަރާލަން" ކަމަށެވެ.

އަމިއްލަ އަށް އިއުލާންކޮށްފައިވާ ޗާގޯސް އިން ބޭރުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ސަރުކާރުގެ ފުރަތަމަ މިނިސްޓަރުގެ ގޮތުގައި އަމިއްލަ އަށް ތައާރަފުވާ މެންޑަރިން ބުނީ، އެ ޖަޒީރާތަކަކީ "އެމީހުންގެ މިލްކެއް" ކަމަށާއި، އިނގިރޭސި ރައްޔިތުންގެ ގޮތުގައި ޗާގޯސްގެ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ވަޒަނަށް އެނބުރި އައުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް އޭނާ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ގޮވާލި އެވެ.

ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިވާ ގާނޫނީ ވަކީލުން ބުނަމުންދަނީ، އެމީހުން އެ ސަރަހައްދުން ފޭބުމަށް ކުރި އަމުރު ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބި ކަމަށެވެ.

މި ހަތަރު މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެނީ ޕެރޯސް ބަންހޯސް އަތޮޅުގެ އީލް ޑޫ ކޮއިން ސަރަހައްދުގެ އައްސޭރިފަށާއި ގާތްގަނޑަކަށް 182 މީޓަރު (200 ޔާޑު) ބޭރުގައި ބާއްވާފައިވާ އުޅަނދެއްގައި ތިބި ފަޅުވެރިންނެވެ.

އެމީހުން މި ޖަޒީރާތަކަށް ދަތުރުކުރީ ސްރީލަންކާގެ ހުޅަނގު ދެކުނު އައްސޭރީގައި އޮންނަ ގޯލް ހާބަރުން ފުރައިގެންނެވެ.

ކޮންޒަވޭޓިވް ޕާޓީގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަދި އަސްކަރީ އޮފިސަރެއް ކަމަށްވާ، އަދި މިހާރު ރިފޯމް ޔޫކޭއާ ގުޅިފައިވާ އެޑަމް ހޮލޮވޭ ވަނީ ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުން އެނބުރި އެ ސަރަހައްދަށް ދިއުމަށް އެހީތެރިވެދީފަ އެވެ. އަދި އެތަނުގައި ވަޒަންވެރިވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވުމަށް އޭނާ އަދިވެސް ހުރީ އެ ރަށުގަ އެވެ.

ހޮލޮވޭ ބުނި ގޮތުގައި، ޗާގޯސް ޖަޒީރާތައް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ "މުޅިން މޮޔަ" ކަމެކެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން މިކަން މިކުރީ އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެއް ހަދަން އުޅޭތީ. މިހާރު މިއޮތީ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ކުޅިވަރު ކުޅޭ ދުނިޔެ އެއް. ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ހުރި އަސްކަރީ މަރުކަޒަކީ ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުގެ ސަލާމަތަށް ނުހަނު މުހިންމު ތަނެއް،" ހޮލޮވޭ ބުންޏެވެ.

ޗާގޯސްގެ މީހުންނަށް އެހީތެރިވާ ފަޅުވެރިއަކު ބުނި ގޮތުގައި، ކުރީގެ މަޖިލިސް މެންބަރު ހޮލޮވޭ ހުރީ ޖަންގަލި ތެރޭގައި ފިލައެވެ. އަދި އޭނާއާ ހަމައަށް އެތަނުން ފޭބުމުގެ އަމުރު އަދި ފޯރުކޮށްދެވިފައެއް ނުވެ އެވެ.

މި މީހުން އެތަނުން ފޭބުމުގެ އަމުރު ނެރުނީ ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ (ބީއައިއޯޓީ) ގެ އިމިގްރޭޝަން އޮފިޝަލެކެވެ.

ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ކުޑަ ރަބަރު ބޯޓެއްގައި އެ އޮފިޝަލް ރަށަށް އަރައި، ވަގުތީ ގޮތުން ހަދާފައިވާ ކޭމްޕެއްގައި ހުރި މެންޑަރިން އާ އެ އަމުރު ހަވާލުކުރެ އެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުން ޗާގޯސް ޖަޒީރާތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުން އަންނަނީ 1814 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ. އަދި އެ ޖަޒީރާތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމަށްވާ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި އަސްކަރީ މަރުކަޒެއް ހެދުމަށްޓަކައި، 1960 ގެ އަހަރުތަކުގައި އެތަނުގެ ރައްޔިތުން ވަނީ ގަދަކަމުން ބާލާފަ އެވެ.

މި ޖަޒީރާތަކަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްމީކޮށް ކަނޑައެޅީ 1965 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއީ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މޮރިޝަސްއަށް 3 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ ގްރާންޓެއް ދިނުމަށްފަހު އެ ސަރަހައްދު ހޯދުމުންނެވެ.

ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ މުސްތަގުބަލަށް ނުރައްކާވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، މިދިޔަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ޖަޒީރާތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒު ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ކުރިއަށް އޮތް 99 އަހަރު ދުވަހު އަހަރަކު 101 މިލިއަން ޕައުންޑް ދެއްކުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ "ޓްރޫތް ސޯޝަލް" ޕްލެޓްފޯމުގައި، ޑިއޭގޯ ގާސިއާ "ދޫކޮށްނުލުމަށް" ބޮޑުވަޒީރު ސަރ ކިއަރ ސްޓާމަރަށް ގޮވާލެއްވުމާ ގުޅިގެން، މި އެއްބަސްވުމާ މެދު މިހާރު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 2022 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ރައްޔިތަކަށް ވުމުގެ ހައްގު ލިބިފައިވާ ޗާގޯސްގެ ގިނަ ރައްޔިތުން ވެސް މި އެއްބަސްވުމާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހެ އެވެ.

ޗާގޯސްގެ ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި މި އެއްބަސްވުމަކީ އެމީހުންނަށް ވީ ބޮޑު ޚިޔާނާތެކެވެ. އެމީހުން ބޭނުންވަނީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އެނބުރި ވަޒަނަށް ދިއުމަށްޓަކައި، އެ ޖަޒީރާތަކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އަތުގައި އޮތުމަށެވެ.

މި އެއްބަސްވުމާ ގިނަ ބަޔަކު ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، އިނގިރޭސިވިލާތާއި، މޮރިޝަސް އަދި ސީޝެލްސްގައި ދިރިއުޅޭ ޗާގޯސްގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލު މިކަމުގައި އެއްގޮތެއް ނޫނެވެ.

މެންޑަރިން ބުނީ ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުން އެމީހުންގެ ވަޒަނުން ބޭރުކުރުމަކީ "އިނގިރޭސި ސިޔާސީ ތާރީޚުގައި ޖެހުނު ކަޅުލައްގަނޑެއް" ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ސަރ ކިއަރ ސްޓާމަރަށް މިހާރުވެސް "ބަތަލަކަށް" ވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.

"އެ އެއްބަސްވުން ތަސްދީގު ނުކުރައްވާ، އެ ބާތިލްކުރައްވާ. އަދި ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުންނަށް އިނގިރޭސި ރައްޔިތުންގެ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ ވަޒަނަށް އެނބުރި އައުމުގެ ފުރުސަތު ދެއްވާ،" މޮރިޝަސްގައި ބޮޑުވި ނަމަވެސް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ދިރިއުޅެ ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދާ މެންޑަރިން ބުންޏެވެ.

އޭނާ ވަނީ އެނބުރި ގައުމަށް އައިކަން އިއުލާންކޮށް، "އަމިއްލަ ނިންމުން އަމިއްލައަށް ނިންމުމުގެ ހައްގު" އޮތް ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އޭނާ އުންމީދު ކުރަނީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ޗާގޯސްގެ އިތުރު ރައްޔިތުން މިފަދަ ދަތުރުތައް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.

އިނގިރޭސި ފޮރިން އޮފީހުން ބުނީ ސައްހަ ހުއްދައެއް ނެތި އެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމަކީ ޣައިރު ގާނޫނީ ކަމެއް ކަމަށާއި، އެފަދަ ކަމެއް ކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށް އެތަނުން ފޭބުމުގެ އަމުރު ފޮނުވާނެ ކަމަށެވެ.