ޗާގޯސް މޮރިޝަސް އަށް ހަވާލު ކުރުމަށް އިނގިރޭސިން ނިންމި ނިންމުމަށް މުއިއްޒު ގޮން ޖެއްސެވިތަނުން ޓްރަމްޕް އިނގިރޭސިވިލާތައް ތާއީދު ކުރައްވައިފި

ޗާގޯސް ޖަޒީރާގެ ސިޔާދަތީ ބާރު އިނގިރޭސިވިލާތުން މޮރިޝަސްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ މެދު ދިވެހިރާއްޖެއިން އިއުތިރާޒުކުރާކަން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒު ހާމަ ކުރެެއްވި ތަނުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އިނގިރޭސިންގެ ނިންމުމަށް ތާއީދު ކުރައްވައިފި އެވެ.

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރު މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެ ނިންމުން ގަބޫލުނުކުރާކަން ހާމަކޮށް، 2024 ނޮވެމްބަރު 8 އަދި 2026 ޖެނުއަރީ 18 ވަނަ ދުވަހު ދިވެހި ސަރުކާރުން ރަސްމީކޮށް އިނގިރޭސިވިލާތަށް އިއުތިރާޒު ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައިވާ ގޮތުން، މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރައިމް މިނިސްޓަރު ޑޭވިޑް ލެމީއާއެކު ފޯނުން ކުރެއްވި މަޝްވަރާގައި، މި މައްސަލައިގައި އިތުރު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ރާއްޖެއިން ބޭނުންވާކަން ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.

އިންޓަނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޯ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) އިން ކުރި ހުކުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ގެއްލުނު ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު އަނބުރާ ހޯދުމަށްޓަކައި ގާނޫނީ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް މިހާރު ފަށާފައިވާ ކަމަށްވެސް ރައީސް މުއިއްޒު 2026 ވަނަ އަހަރަށް ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވަމުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ޗާގޯސް ޖަޒީރާގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއަށް އޮތްކަން ގަބޫލުކުރައްވައި، ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު 2022 އޮގަސްޓު 22 ގައި މޮރިޝަސްއަށް ފޮނުއްވި ސިޓީ ބާތިލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާކަން ވެސް މުއިއްޒު އިއުލާނުކުރެއްވި އެވެ.

މުއިއްޒު ގެ ނިންމެވުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީ އިން ވަނީ ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާ އިން އިޓްލޮސް އިން މޮރިޝަސް ގެ ސަރަހައްދު ކަމަށް ކަނޑައެޅި ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ބަލަހައްޓަން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.

މިކަން މިހެން ހިނގާފައި ވަނިކޮށް ބުރާސްފަތި ދުވަހު، އިނގިރޭސިވިލާތުން މޮރިޝަސްއަށް ޗާގޯސް ހަވާލުކުރުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް މީގެ ކުރިން ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތު ދޫކޮށްލައްވާފައިވާކަން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވެސް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވަނީ ހާމަކުރައްވާފަ އެވެ.

އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކިއަރ ސްޓާމަރއާ މަޝްވަރާ ކުރެއްވުމަށްފަހު 'ޓްރުތު ސޯޝަލް' ގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އަސްކަރީ ބޭސް އާ ބެހޭ ގޮތުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެއްބަސްވުން އުުވާލައިފިނަމަ ނުވަތަ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި، ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި އޮތް އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަން "ރައްކާތެރިކޮށް ވަރުގަދަކުރުމުގެ" އިޚްތިޔާރު އެމަނިކުފާނަށް އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.

މި ކަން ހިނގާފައި މިވަނީ ޗާގޯސްގެ މައްސަލައިގައި އެމެރިކާ އާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މެދުގައި ހޫނު ބަހުސްތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.

ޗާގޯސް ޖަޒީރާ މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭގޮތުން އިނގިރޭސި ޕާލަމެންޓުގައި ކުރަން ރޭވި ބަހުސްތައް، ޓްރަމްޕްގެ ފާޑުކިޔުންތަކާ ގުޅިގެން މިދިޔަ މަހު ވަނީ ފަސްކޮށްފަ އެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ބަހުސް އަލުން ފެންމަތިވެފައިވަނީ، އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމަކީ "ބޮޑު މޮޔަކަމެއްގެ" ގޮތުގައި ޓްރަމްޕް ސިފަކުރެއްވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

މިދިޔަ މޭ މަހު އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއިން ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ދެ ގަރުނަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ޗާގޯސް ގައި އޮތް އިނގިރޭސި އިސްތިއުމާރީ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އޭގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން، ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން މުހިންމު ޑިއޭގޯ ގާސިއާ އަސްކަރީ މަރުކަޒު ކުރިއަށް އޮތް 99 އަހަރަށް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ އެމެރިކާ އާއި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ލިބިގެންވެ އެވެ.

ހަތް އަތޮޅެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ 60 އަށްވުރެ ގިނަ ރަށް ހިމެނޭ ޗާގޯސް އާކިޕެލަގޯ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 500 ކިލޯމީޓަރު (310 މޭލު) ދުރުގައި، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރޭގައި އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ.