ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ޔަގީން ކަމަކީ އިސްލާމީ ގައުމުތަކުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ގުޅުން ދެމެހެއްޓުން ކަމަށް އީރާނުގެ ރައީސް ސައުދީ ވަލީ އަހުދަށް ދަންނަވައިފި

ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ޔަގީންކަމަކީ އިސްލާމީ ގައުމުތަކުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ގުޅުން ދެމެހެއްޓުން ކަމަށް އީރާނުގެ ރައީސް ސައުދީ ވަލީ އަހުދަށް ދަންނަވައިފި އެވެ.

އީރާނުގެ ރައީސް މިހެން ވިދާޅުވީ، އަންގާރަ ދުވަހު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާނާ އެކު ފޯނުން ގުޅުއްވައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގަ އެވެ.

އީރާނުގެ ރަސްމީ މީޑިއާ އިން ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާ އިން ހިންގަމުންދާ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކާއި ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތަކަކީ، އެ ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ނަގާލުމަށް ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކެއް ކަމަށެވެ.

ވަލީއަހުދަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާ އިން ދެމުންދާ އިންޒާރުތަކާއި ހިންގަމުންދާ ނަފްސާނީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ މަގްސަދަކީ ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ނަގާލުން ކަމަށާއި، އޭގެ ސަބަބުން ހަމަނުޖެހުން ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް ނަތީޖާ އެއް ނުނިކުންނާނެ ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ ރައީސް މި މޭރުމުން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވީ، އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރެއް އެ ސަރަހައްދަށް އައިސްފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. އަދި އީރާނުގެ ސުލްހަވެރި މުޒާހަރާތަކުގެ ބައިވެރިންނާ ދެކޮޅަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކެއް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ވޮޝިންގްޓަނުގެ ބައެއް އޮފިޝަލުން ތުހުމަތުކޮށް، މަސްރަހު ގޯސްވާ ފަދަ އިންޒާރުތަކެއް ދެމުންދާ ވަގުތެއްގަ އެވެ.

މި ފޯނު ކޯލުގައި ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ، އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރު ވެރިކަމާ ހަވާލުވި ފަހުން އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނާ މެދު ބާއްވާ ދެކޮޅުވެރިކަން އިތުރުވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.

މިގޮތުން އީރާނަށް ކުރިމަތިކުރަމުންދާ އިގްތިސާދީ ފިއްތުންތަކާއި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރި 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ އާއި، އަދި ފަހަކަށް އައިސް އީރާނުގައި ހިންގި ޓެރަރިސްޓް ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ސީދާ ގޮތުން އެހީތެރިވެ ހިތްވަރުދީފައިވާކަން އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ މީހުން މަރުވެ، ބާޒާރުތަކާއި މިސްކިތްތައް ހިމެނޭހެން ދައުލަތުގެ މުދަލަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާކަން އެމަނިކުފާނު ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.

"އެމީހުން ހީކުރީ އީރާނަކީ ދެވަނަ ސީރިއާ ނުވަތަ ލީބިޔާއަށް ހެދިދާނެ ކަމަށް،" އީރާނުގެ ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާތަކުގައި އީރާނުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ބޮޑެތި މުޒާހަރާތަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވީ، އެމީހުންނަށް އީރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހަގީގަތާއި، ތަބީއަތާއި، މަތިވެރިކަން ވަޒަންކުރަން ނޭނގުނު ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނުގެ ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކަމާއެކު ގިނަ އަދަދަކަށް ނުކުމެ، އެމީހުންގެ ރޭވުންތައް ނާކާމިޔާބު ކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ، އީރާނުން "ސުލްހަވެރި މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން" މަރާލައިފި ނަމަ، އީރާނަށް ހަމަލާދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ.

ޖެނުއަރީ 8 އަދި 9 ވަނަ ދުވަހު، ޓެރަރިސްޓް ގްރޫޕްތަކުން ވަނީ އީރާނުގެ އެކި ސިޓީތަކުގެ ފުލުސް އޮފީސްތަކާއި، އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކާއި، މުހިންމު އެހެނިހެން ތަންތަނުގެ އިތުރުން އާންމު އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއަށް އަމާޒުކޮށް ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަލާތަކެއް ދީފަ އެވެ.

އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި އަނިޔާވެރި ހަމަލާތަކުގެ މަގްސަދަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު މަރާލައި، ގައުމުގެ އެކި ސިޓީތަކުގެ މައި މަރުކަޒުތަކުގެ ހަމަޖެހުން ނަގާލުމެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ހުޅަނގުގެ މީޑިއާތަކުން މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދޮގު މައުލޫމާތު ފަތުރައި، އެކަމުގެ ޒިންމާ އީރާނު ސަރުކާރުގެ ބޮލުގައި އަޅުވަމުންދާތީ އީރާނުން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ފާޑުކިޔާފަ އެވެ. ހުޅަނގުގެ ބައެއް މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން "ސުލްހަވެރި މުޒާހަރާތައް" ހުއްޓުވުމުގެ ތެރޭގައި 80،000 އާ ގާތްކުރާ އަދަދަކަށް މީހުން މަރުވެފައިވެ އެވެ.

ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި މަރުވެފައި ވަނީ 3،117 މީހުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޓެރަރިސްޓުންގެ ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި 2،427 ކުށެއް ނެތް އާންމުންނާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ މީހުން ހިމެނެ އެވެ.

ވަކި ކޮޅަކަށް ބުރަވެފައިވާ މަޝްވަރާތަކަށް އިންކާރުކުރުން

މަސްރަހު ފިނިކުރުމަށްޓަކައި އަލުން މަޝްވަރާގެ މޭޒަށް ރުޖޫއަވުމަށް ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ގޮވާލަމުންދާ ގޮވާލުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން، ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ ހުޅަނގުގެ އިޚްލާސްތެރިކަމާ މެދު ސުވާލު އުފައްދަވާފަ އެވެ.

"މުޅި ދުނިޔެ އަށް ފެންނާނެހެން އެމީހުން އީރާނަށް އަސްކަރީ ހަމަލާ ދިންއިރު، އަޅުގަނޑުމެން ތިބީ އެމެރިކާ އާ އެކު މަޝްވަރާގަ އެވެ،" ނިއުކްލިއާ މައްސަލައިގައި ތެހެރާނާއި ވޮޝިންގްޓަނާ ދެމެދު ބާއްވަން އޮތް ހަވަނަ ބުރުގެ މަޝްވަރާތަކުގެ ކުރިން، އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދިން 12 ދުވަހުގެ ހަމަލާތަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައިން، ނަމަވެސް އެ އެއްބަސްވުން އުވާލީ އެމެރިކާ އިން. އެމީހުންގެ ގާތުގައި 'މަޝްވަރާ' އަކީ އެމީހުން ބުނާ ގޮތަކަށް އަޅުގަނޑުމެން އަމަލުކުރުން. އެއީކީ މަޝްވަރާ އެއް ނޫން،" އީރާން ގެ ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.

މިހެން ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ އިންތިޒާމުގެ ތެރެއިން، އީރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކަށް ފުރިހަމައަށް އިހުތިރާމްކުރާ ނަމަ، ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށާއި ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަށް ކުރެވޭ ކޮންމެ މަސައްކަތަކަށް އީރާނުން މަރުހަބާ ކިޔާނެ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.

އިސްލާމީ އެއްބައިވަންތަކަން ވަރުގަދަކުރުން

ފަހަކަށް އައިސް އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އިސްލާމީ ގައުމުތަކުން، ހާއްސަކޮށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދިން އެއްބާރުލުމަށްޓަކައި ޕެޒެޝްކި އަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފަ އެވެ.

އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ، ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ޔަގީންކަމަކީ "އިސްލާމީ ގައުމުތަކުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ގުޅުން" ކަމަށެވެ. އަދި މިކަމުގައި މުސްލިމް ސަރުކާރުތަކުގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމު ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ދެ ގައުމުގެ ގުޅުމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވީ، އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ އިސްލާމީ އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްލާމީ ގައުމުތަކާއެކު އޮންނަ އެކުވެރި ގުޅުން އިތުރަށް ފުޅާކުރުން ކަމަށެވެ.

"އިސްލާމީ އުންމަތަކީ އަޚުންތަކެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑު އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު ގަބޫލުކުރަން،" ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވި އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ގުޅިގެން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި އަމާން، ތަރައްގީވެފައިވާ އަދި ކުރިއަރާފައިވާ ސަރަހައްދެއް ބިނާކުރެވިދާނެ."

ބިން ސަލްމާން: އީރާނަށް ދޭ އިންޒާރުތައް ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެ

ސަރަހައްދީ އެއްބާރުލުމާ ގުޅޭގޮތުން ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވެސް ވަނީ ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަންގެ ވާހަކަފުޅަށް ތާއީދުކުރައްވާފަ އެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ ސަރަހައްދުގެ ތަނަވަސްކަމާއި ކުރިއެރުމަށް ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

"ސަރަހައްދުގައި ހަމަޖެހުމާއި ސަލާމަތްތެރިކަން ގާއިމުކުރުމަށާއި، ސަރަހައްދީ ގައުމުތައް ތަނަވަސްކަމާއި ތަރައްގީގެ މަގަށް ގެންދިއުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ހުރިހާ މަސައްކަތަކީ ރައްޔިތުންގެ މަސްލަހަތާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަން،" ވަލީއަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ. 

ވަލީއަހުދު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ކޮންމެ އުދުވާނެއް، އިންޒާރެއް ނުވަތަ މަސްރަހު ގޯސްކުރުމަށް ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިން "ބަލައިގަންނާނެ" ކަންކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ސުލްހައާއި ސަލާމަތްތެރިކަން ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި އީރާނާއި ސަރަހައްދުގެ އެހެން ގައުމުތަކާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމަށް ރިޔާޟް އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށް ވެސް ވަލީ އަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ.