ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެމެރިކާ އިން ރަސްމީކޮށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ އިން ވަކިވާނެ
އެމެރިކާ ވަކިވުމާ ގުޅިގެން ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އަށް ވަނީ ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ތާށިކަމެއް ކުރިމަތިވެފައި. މީގެ ސަބަބުން މެނޭޖްމަންޓް ޓީމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މަދުކޮށް، ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ވަނީ މަޑުޖައްސާލަން ޖެހިފައި.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) ގެ މައި މަރުކަޒަށް ވަންނަން ހުންނަ މައި ދޮރާށި. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެމެރިކާ ރަސްމީކޮށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) އިން ވަކިވާނެ އެވެ.
މިއީ އެ ޖަމްއިއްޔާ އަށް ދައްކަންޖެހިފައި އޮތް 260 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފީ ދެއްކުމަށް އެމެރިކާގެ ގާނޫނުން ލާޒިމުކުރާ މާއްދާތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް 2025 ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތް ފުރަތަމަ ދުވަހު ވަނީ އެމެރިކާ އެ ޖަމްއިއްޔާ އިން ވަކިވާނެކަމުގެ ނޯޓިސް ދެއްވާފަ އެވެ. އެމެރިކާގެ ގާނޫނު ބުނާ ގޮތުން، ޖަމްއިއްޔާ އިން ވަކިވުމުގެ އެއް އަހަރު ކުރިން އެކަން އަންގަންޖެހޭނެ އެވެ. އަދި ވަކިވުމުގެ ކުރިން ދައްކަންޖެހޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ދައްކާ ހަލާސްކުރަން ޖެހެ އެވެ.
ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ މާހިރުންނާއި، އެ ޖަމްއިއްޔާގެ ޑައިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޓެޑްރޯސް އެދަނޮމް ގެބްރެޔޭސަސް ވަނީ މި ނިންމުން އަލުން މުރާޖައާ ކުރުމަށް އެމެރިކާ އަށް އިލްތިމާސް ކުރައްވާފަ އެވެ. ޓެޑްރޯސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އިން އެމެރިކާ ވަކިވުމަކީ އެމެރިކާއަށާއި މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ދެރައެކެވެ.
އަވަސް މުސްތަގުބަލެއްގައި އެނބުރި އައުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ
ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 2024 އަދި 2025 ވަނަ އަހަރަށް އެމެރިކާ އިން ދައްކަންޖެހޭ ފީތައް އަދި ދައްކާފައެއް ނުވެ އެވެ. މި މައްސަލަ އާ މެދު އަންނަ ފެބުރުއަރީ މަހު ބާއްވާ އެ ޖަމްއިއްޔާގެ އެގްޒެކެޓިވް ބޯޑުގައި މަޝްވަރާކުރާނެ ކަމަށް ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް، ފައިސާ ނުދައްކާ ވަކިވެވޭނެތޯ ނުވަތަ މިކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ އެއްބާރުލުމަށް ވާނީ ކިހިނެއްތޯ ސުވާލުކުރުމުން އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން އެއްވެސް ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.
ޖޯޖްޓައުން ޔުނިވަރސިޓީގެ އޯނީލް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ ގްލޯބަލް ހެލްތު ލޯ ގެ ޑައިރެކްޓަރ ލޯރެންސް ގޮސްޓިން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ އެމެރިކާގެ ގާނޫނާ ސާފުކޮށް ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން މިކަމުގައި ދޫ ނުދީ ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ މަޝްރޫއުތަކަށް ބޮޑެތި އެހީތަކެއް ދޭ ބިލް އެންޑް މެލިންޑާ ގޭޓްސް ފައުންޑޭޝަންގެ މުއައްސިސް ބިލް ގޭޓްސް ވިދާޅުވީ، ކައިރި މުސްތަގުބަލެއްގައި އެމެރިކާ އަލުން ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އާ ގުޅޭނެ ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރެއްވޭ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ދުނިޔެ އަށް މި ޖަމްއިއްޔާގެ ބޭނުންތެރިކަން އިންތިހާ އަށް އޮތުމާއެކު، އެމެރިކާ އަލުން ގުޅުމަށް ބާރުއަޅުއްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ވަކިވުމުގެ ސަބަބުން ނިކުންނާނެ ނަތީޖާ
އެމެރިކާ ވަކިވުމާ ގުޅިގެން ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އަށް ވަނީ ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ތާށިކަމެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން މެނޭޖްމަންޓް ޓީމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މަދުކޮށް، ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ވަނީ މަޑުޖައްސާލަން ޖެހިފައެވެ. އެމެރިކާ އަކީ މިހާތަނަށް ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އަށް އެންމެ ބޮޑު މާލީ އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދޭ ގައުމެވެ. އެއީ އެ ޖަމްއިއްޔާގެ މުޅި ބަޖެޓުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 18% އެވެ. މި ބަދަލާއެކު މި އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި މުވައްޒަފުންގެ ހަތަރުބައިކުޅަ އެއްބައި ވަކިކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިއީ އެމެރިކާއަށާއި މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. އެމެރިކާ ވަކިވުމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވާ ސިއްހީ ނުރައްކާތައް ދެނެގަތުމަށާއި، އެކަންކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ގާއިމުކޮށްފައިވާ ނިޒާމުތައް ބަލިކަށިވެގެންދާނެ ކަމަށް ބްލޫމްބާގް ފިލަންތުރޮޕީސްގެ މާހިރު ކެލީ ހެނިންގް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މަސްދަރު: ރޮއިޓާސް




