އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނަށް ހައްގު މިންވަރު އަދާކުރެވޭތަ؟

މިނވަންދުވަސް ކައިރިވަނީއެވެ. ވީމާ، ގައުމީ އަބުތާލުން ޒިކުރާ އާކުރުން އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން 1ވަނަ ބަތަލަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލަމާތޯއެވެ. ނަންފުޅުންވެސް 1ވަނައެވެ. އިސްކަންދަރު 1ވަނައެވެ. ބޮޑުރަސްގެފާނުގެ އިއްޒަތްތެރި ދަރިކަލުންނެވެ. މަންމާފުޅު މާފިލާފުށި ޢާއިޝަތު ކަނބާއަކީވެސް ދިވެހި ކަނބަލުންނަށް ނަމޫނާއެކެވެ. އައްސުލްޠާނުލްޣާޒީ އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ސިރީ ކުލަރަންމީބަ ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުންނެވެ. ރަސްކަން ކުރެއްވީ މީލާދީން 1648ން 1687 އަށެވެ.

އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިންގާސަނާގައި ރެދަލިކުރެއްވި އެންމެ އައުދާނަ އިތުރު މަހާރަދުން ކަމީ އެއްވެސް ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރާއްޖެ 1153މ ގައި އިސްލާމްވުމަށްފަހު މަލިކުން ފެށިގެން އައްޑޫއަށް (މަލިކައްޑޫ )އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ހަމައެކަނި މަހާރަދުންނެވެ. ޕޯޗުގީޒުންނާއި މަލާބާރީންނަށް އެހާތަނަށް ދެމުން ގެންދިޔަ ޖިޒީ ދިނުމެއް ނެތި، ފުރިހަމަ މިނިވަން މުސްތަގިއްލު ދިވެހިވަންތަ ރަސްކަމެއް ކުރެއްވި މަހާރަދުންނެވެ.

ބޭރުގެ އުދުވާނީ ހަމަލާތަކުން ދިވެހި ގައުމު ދިފާއު ކުރައްވައި ސަލާމަތް ކުރެއްވުމުގައި ޢަމަލީގޮތުން އިސްވެހުންނެވި ކޮމާންޑަރ އިން ޗީފެވެ. ޕޯޗުގީޒުންނާއި މަލާބާރީން ރާއްޖެ އަޅުވެތިކުރި އުދުވާނީ ހަމަލާތަކަށްވުރެ ބޮޑެތި އުދުވާނީ ހަމަލާތަކުން އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނު ދިވެހި ގައުމު ދިފާއުކުރެއްވިއެވެ. ދީނީ އަދި ގައުމީ ގޮތުން އެހާތަނުން މިހާތަނަށް ދެމިހުރި، އެންމެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް ކުރެއްވިއެވެ. ހައްޖުކުރައްވައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ތާރީޚީ އާސާރީ ބިނާ، މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތާއި މުންނާރު ބިނާކުރައްވައި ދީނީ ޝިއާރު ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ރަސްމީގޮތުން ތައުލީމު ދެއްވަން ފެށްޓެވިއެވެ.

އެރަދުންގެ ދައުރުގައި ދިވެހި ގައުމަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ވެރިކަމުގެ ދުސްތޫރީ ނިޒާމާއި ދިވެހި ސަގާފަތާ އާދަކާދަ ފުރާފުރިހަމަވެފައިވިއެވެ. އެ އާދަކާތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނުއަސާސީ 1932 ގައި އެކުލަވާލުމުގައި ވެސް ރިއާޔަތް ކުރަންޖެހުނު އާދަކާދަތަކަކަށްވިއެވެ. އެއީ އަދުލުއިންސާފު ފުރިހަމަވެފައިވި އަދި ދިވެހި ގައުމުގައި އަމާންކަމާއި ސުލްހަމަސަލަސްކަން ފުރިހަމައަށް ގާއިމުވެފައިވި ރަސްކަމެކެވެ. ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިކަމާއި ދިވެހި އުފެއްދުންތެރިކަން އެންމެކުރިއަރާފައިވި ޒަމާނެކެވެ.

މިނޫންވެސް އެންމެ ފުރިހަމަ އެންމެ އަގުހުރި އެންމެ ގިނަގުނަ ގައުމީ ޚިދުމަތްތައް ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އުފާފާގަތިކަމާއި ކުރިއެރުން ލިބުނު އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ، އިޖުތިމާއީ، އިގުތިސާދީ އެންމެ ފުރިހަމަ ރަންޒަމާނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަމުގެ ކީރިތިމޫރިތިކަމާއި ދިވެހިންގެ އާރާއިބާރުގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ރަން ޒަމާންވެސްމެއެވެ.

އެހެންވީމާ އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނަށް ހައްގު މަގާމުން އައުލާމަގާމުން ޒިކުރާ ކުރެވެންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން ބަލާއިރު އެރަދުން ބިނާކުރެއްވި ފުރަމާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގެ އަރަބި ނަމަކީ "މަސްޖިދުއްސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރުލްއައްވަލު" ކަމަށް ކަނޑައެޅުން މުހިންމު ކަމަށް ފެނެއެވެ. އަދި މާލޭގެ ކުޑަމަގެއްގެ ބަދަލުގައި މާލޭގެ އެއްކޮޅުން އަނެއްކޮޅަށް ނުވަތަ ބޮޑުމަގަކަށް "އިސްކަންދަރު މަގު"ގެ ނަން ދިނުން މުހިންމެވެ.

އުސްތާޒުލްޖީލު ޖަމީލު ދީދީ ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން "މަތިވެރިވި ދިވެހި އަޖުދާދުންނަށް މަތިމައްޗަށް ސާބަސްތައް، ފަތިފައްޗަށް އަމުނައިގެން ޒިކުރާގެ މާތަކުން ވެދުން ބަރުތީލަ ކުރެވެންޖެހެއެވެ" ދިވެހި ގައުމު ދެމިއޮތްހާ ހިނދަކުގައިވެސްމެއެވެ.