ބަދަލުހިފުމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އާޖެންޓީނާގެ ކަނޑާއި ވައިގެ ސިފައިންނަކީ ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތްތަކެއް ކަމަށް އީރާނުން ކަނޑައަޅައިފި

މާރިޗު މަހުގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ އިސްލާމީ އިންޤިލާބީ ލަޝްކަރަކީ (އައިއާރްޖީސީ) ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތެއް ކަމަށް އާޖެންޓީނާއިން ކަނޑައެޅުމާ ގުޅިގެން، ބަދަލުހިފުމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އާޖެންޓީނާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނާއި ވައިގެ ސިފައިންނަކީ "ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތްތަކެއް" ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް އީރާނުގެ ސަރުކާރުން ނިންމައިފި އެވެ.

އާޖެންޓީނާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ މި ދެ ގޮތްޕަކީ ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޤައުމުން ދެކެނީ "ހަމަހަމަ އުސޫލުން ބަދަލުދިނުމުގެ" ދަށުން ކަމަށް ބުދަ ދުވަހު އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް، އާޖެންޓީނާގެ އެއްގަމު ސިފައިންނާ ގުޅޭ ގޮތުން އެ ބަޔާނުގައި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. "މި ކަމުގެ ސަބަބުން ނުކުންނާނެ ހުރިހާ ނަތީޖާއެއްގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އާޖެންޓީނާގެ ސަރުކާރުންކަން ވަރަށް ސާފު،" އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.

Advertisement

އީރާނުގެ މި ގޮތަށް ނިންމުން "މުޅިން ދޮގުކޮށް، އެ ކަން ބަލައިނުގަންނަ" ކަމަށް، މި ނިންމުމަށް ރައްދު ދެމުން އާޖެންޓީނާގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުންޏެވެ. "މި ފިޔަވަޅަކީ އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް، އަދި ބަލައިގަނެވޭނެ އެއްވެސް ޖާގައެއް ނެތް ތުހުމަތެއް،" އާޖެންޓީނާގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ބަޔާނުގައި ވެ އެވެ.

1994 ގެ ހަމަލާއާއި ޒަމާންވީ ނުތަނަވަސްކަން

ބުދަ ދުވަހު ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ބަދަލުކުރެވުނު މި ބަހުގެ ހަމަލާތަކަކީ އީރާނާއި އާޖެންޓީނާގެ ގުޅުން ގޯސްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެއް ނޫނެވެ. 1994 ވަނަ އަހަރު އާޖެންޓީނާގެ ވެރިރަށް ބުއެނޮސް އައިރެސްގައި ހުންނަ އޭއެމްއައިއޭ ޔަހޫދީ އިޖުތިމާޢީ މަރުކަޒަށް ދިން ނުރައްކާތެރި ބޮމުގެ ހަމަލާގެ ފަހަތުގައި ވަނީ އީރާނުގެ މަދަދު ލިބޭ ޙިޒްބުﷲ ޖަމާޢަތް ކަމަށް އާޖެންޓީނާއިން ތުހުމަތުކުރެ އެވެ. އެ ހަމަލާގައި 85 މީހުން މަރުވެ، އިތުރު އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ޒަޚަމުވި އެވެ.

މާރިޗު 31 ވަނަ ދުވަހު އައިއާރްޖީސީއަކީ ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅިއިރު، އާޖެންޓީނާގެ ރައީސް ހަވިއެރް މީލެއިގެ އޮފީހުން ވަނީ 1994 ވަނަ އަހަރުގެ އެ ހާދިސާއަށް އިޝާރާތްކޮށްފަ އެވެ.

"މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން، އެ ހަމަލާގައި ގެއްލުން ލިބުނު ޢާއިލާތަކަށް އިންސާފު ހޯދައިދިނުމަށް އޮތް 30 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ތާރީޚީ ދަރަންޏެއް އަދާކުރެވޭނެ ކަމަށް ރައީސް ހަވިއެރް މީލެއި އުންމީދުކުރައްވާ،" އޭނާގެ އޮފީހުން އެއިރު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުންޏެވެ.

"މި ސަރުކާރުން އޮތީ އާޖެންޓީނާ ޖުމްހޫރިއްޔާ އަލުން ހުޅަނގުގެ ތަހުޒީބާ އެއްސަފަކަށް ގެނެސް، އެ ތަހުޒީބު ނައްތާލަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް ކުށްވެރިކޮށް، އެ ފަރާތްތަކާ ސީދާ ކުރިމަތިލުމަށް އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެން،" އެ ބަޔާނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.

އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލާއެކު އޮތް ގުޅުމާއި ސަރަހައްދީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް

އައިއާރުޖީސީއަކީ ނިރުބަވެރި ޖަމާޢަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަށް އާޖެންޓީނާއިން ނިންމި ނިންމުމަކީ، އީރާން އެކަހެރިކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ ވެސް އެއްގޮތް ނިންމުމެކެވެ. ފެބުރުވަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ޣައިރުޤާނޫނީ ހަނގުރާމައެއް ފަށާފައިވާއިރު، އެ ހަމަލާތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކުވެރި ޤައުމުތަކަށް އެ ދެ ޤައުމުން ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.

ލެޓިން އެމެރިކާގެ ގިނަ ލީޑަރުން ދުނިޔޭގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ވަކި ފަރާތަކަށް ޖެހުމުން ދުރުހެލިވެ ތިއްބެވި ނަމަވެސް، މީލެއި ވަނީ އޭނާގެ ސަރުކާރު ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ފަހަތުގައި އޮތްކަން ހާމަކުރައްވާފަ އެވެ.

މީލެއިގެ ހަރުކަށި ސިޔާސީ އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދުގެ އެހެން ޤައުމުތަކާއެކު ވެސް ބައެއް ފަހަރު ނުތަނަވަސްކަން އުފެދިފައިވެ އެވެ. މި ގޮތުން، ސަރަހައްދުގެ މުހިންމު އިގުތިސާދީ ބާރެއް ކަމަށްވާ ބްރެޒިލް ފަދަ ޤައުމުތަކާއެކު ވެސް އޭނާއަށް ވަނީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާފަ އެވެ.

ހަމަމިއާއެކު، އިނގިރޭސިވިލާތާއެކު އޮތް ފޯކްލެންޑް ޖަޒީރާތަކުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ މައްސަލަ ވެސް އާޖެންޓީނާގެ ލީޑަރު ވަނީ އަލުން ފެންމަތިކުރައްވާފަ އެވެ. އާޖެންޓީނާއިން "ލަސް މަލްވީނާސް" ގެ ނަމުން މުޚާތަބުކުރާ އެ ޖަޒީރާތަކަކީ އެ ޤައުމުގެ ބިމުގެ ބައެއް ކަމަށް އާޖެންޓީނާއިން ދަޢުވާކުރެ އެވެ.