ބަންދުކޮށްފައިވާ ތަޢިއްޒުގެ ހާލަތު ދަށަށް: ޔަމަނުގެ އާންމުން އުފުލަން ޖެހިފައިވަނީ ހަނގުރާމައިގެ އަނިޔާވެރި އަގެއް
3 ނޮވެމްބަރު 2026 | އަންގާރަ 06:16ޔަމަނުގެ ތަޢިއްޒު ހިސާރުކުރުމާ ގުޅިގެން އަސާސީ ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވެ އިންސާނީ ކާރިސާ އިތުރަށް ގޯސްވަމުންދާތީ، މަގުތައް ހުޅުވައިލުމަށް އދ. އިން ވަނީ ގޮވާލާފައި. މީގެ އިތުރުން ހޫޘީންގެ ބަންދުގައި ތިބި އދ. ގެ މުވައްޒަފުން މަރުވަމުންދާ މައްސަލައިގައި ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް، ހައްޔަރުގައި ތިބި އެންމެން ވަގުތުން މިނިވަންކުރުމަށް ވެސް ވަނީ ބާރުއަޅާފައި
ޔަމަނުގެ ރަށެއްގައި ހަލާކުވެފައިވާ އިމާރާތެއްގެ ތެރޭގައި، ޒުވާން އަންހެނަކު އަލިފާންގަނޑެއްގެ މަތީގައި ކާއެއްޗެއް ތައްޔާރުކުރަނީ | އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
ޔަމަނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ އިތުރަށް ފުޅާވެ، އެ ޤައުމުގެ އާންމު ރައްޔިތުން ނުރައްކާތެރި އަދި ވޭންދެނިވި ހާލަތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އދ. ގެ އިންސާނީ އެހީއާ ބެހޭ އިސް ވެރިޔާ ހޯމަ ދުވަހު އިންޒާރު ކުރައްވައިފި އެވެ. މި ގޮތުން، ފާއިތުވި އޮގަސްޓު މަހުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް ގާތްގަނޑަކަށް 300،000 މީހުން ގެދޮރު ދޫކޮށް ދާން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ކަން ވަނީ ހާމަކުރައްވާފަ އެވެ.
"މި ފުޅާވަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ޔަމަނުގެ އާންމު ރައްޔިތުން އުފުލަން ޖެހިފައި ވަނީ ނުހަނު އަނިޔާވެރި އަގެއް،" އދ. ގެ އެމެޖެންސީ ރިލީފް ކޯޑިނޭޓަރު ޓޮމް ފްލެޗަރ ވިދާޅުވި އެވެ.
ތަޢިއްޒުގެ ހާލަތު ދަށަށް ދިއުން
ގާތްގަނޑަކަށް އެއް މިލިޔަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ، ހިސާރުކޮށްފައިވާ ތަޢިއްޒުގެ މަގުތައް ބަންދުވެ، އަސާސީ ސާމާނު ހުސްވަމުންދާ ކަން ފްލެޗަރ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އެ ރަށުން ފެން އުފައްދާ މިންވަރު ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތައް ވަނީ %50 އުފުލިފަ އެވެ. މިއާއެކު، ހަސްފަތާލުތަކުން ތެލާއި ބޭހުގެ ދަތިކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ކާރިސާއާ ގުޅޭގޮތުން ޔަމަނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އަފްރާޙް ޢަބްދުލްޢަޒީޒް އައްޒޫބާއާ މަޝްވަރާ ކުރެއްވި ކަމަށް ފްލެޗަރ ވިދާޅުވި އެވެ. އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ ބައިވެރިން މިހާތަނަށް ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ ގާތްގަނޑަކަށް 260،000 މީހުންނާ ހަމައަށް ވާސިލުވެފައިވީ ނަމަވެސް، "އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދެވޭ މިންވަރަށް ވުރެ، މީހުންގެ ބޭނުންތައް ދަނީ މާ ބޮޑަށް އިތުރުވަމުން" ކަމަށް އޭނާ ބަޔާންކުރެއްވި އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން އެދޭ ކަންކަން ވަރަށް ސާފު. މަގުތައް ހުޅުވައި، އެ މީހުންނަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދީ. ހަނގުރާމައިގެ ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި އާންމު ރައްޔިތުން ނުބޭތިއްބޭނެ،" މަގުތައް ހުޅުވައިލުމަށް ބާރުއަޅުއްވަމުން ފްލެޗަރ ވިދާޅުވި އެވެ.
ހޫޘީންގެ ބަންދުގައި މުވައްޒަފުން މަރުވުން
ހަމަމިއާއެކު، ހޫޘީ ޖަމާޢަތުގެ ބަންދުގައި ހުއްޓައި، ޔަމަނުގައި ހުންނަ އދ. ގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ މުޙައްމަދު އަލް-ޝާމީ މަރުވި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ފްލެޗަރ ވަނީ ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވާފަ އެވެ. އދ. ގެ 70 މުވައްޒަފަކާއި އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ އެހެނިހެން އެތައް މުވައްޒަފުންނެއް އަދިވެސް ތިބީ ބަންދުގައި ކަން އޭނާ ހާމަކުރެއްވި އެވެ.
"އެ މީހުންނަކީ ބާރު ދައްކައި މުޢާމަލާތުކުރަން ގެންގުޅޭ ތަކެއްޗެއް ނޫން. އެ މީހުން ވަގުތުން ދޫކޮށްލާ،" ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ މުވައްޒަފުން ދޫކޮށްލުމަށް ގޮވާލައްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އދ. ގެ ހައި ކޮމިޝަން ފޮރ ހިއުމަން ރައިޓްސްގައި (އޯއެޗްސީއެޗްއާރް) މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ އަލް-ޝާމީ، ހޫޘީ ޖަމާޢަތުން ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ބަންދުކޮށްފައި ވަނީ 2024 ޖޫން 6 ގަ އެވެ. އަލް-ޝާމީއަކީ ހޫޘީންގެ ބަންދުގައި މަރުވި އދ. ގެ ދެވަނަ މުވައްޒަފެވެ. މީގެ ކުރިން، ވަރލްޑް ފުޑް ޕްރޮގްރާމްގެ (ޑަބްލިއުއެފްޕީ) ޔަމަން މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ އަޙްމަދު ބާޢަލަވީ، އުތުރު ޔަމަނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން 2025 ޖަނަވަރީ 23 ގައި ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ބަންދުކުރުމަށްފަހު، އެ އަހަރުގެ ފެބުރުވަރީ 11 ގައި ވަނީ ބަންދުގައި މަރުވެފަ އެވެ.
ދިގުދެމިގެން ގޮސްފައިވާ ހަނގުރާމަ
ޔަމަނުގެ ހަނގުރާމަ ފެށިގެން ދިޔައީ 2014 ވަނަ އަހަރު ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން އެ ޤައުމުގެ ވެރިރަށް ޞަންޢާގެ ކޮންޓުރޯލު ނެގުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަނެފައިވާ ސަރުކާރަށް ތާއީދުކޮށް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ އޮންނަ އަސްކަރީ އިއްތިހާދުން 2015 މާރިޗު މަހު ވަނީ އެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަދެފަ އެވެ.
މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގައި މިހާތަނަށް އުފެދުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް އިންސާނީ ކާރިސާ ކުރިމަތިވެ، އެތައް މިލިޔަން އާންމު ރައްޔިތުންނެއް ވަނީ އިންސާނީ އެހީތެރިކަމަށް ބަރޯސާވާން ޖެހިފަ އެވެ.
މަސްދަރު: އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
