ސޫދާނަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ ނިޒާމު މުޅިން ހުއްޓުމަކަށް އައުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެއްޖެ: އައިއޯއެމް

ސޫދާނުގައި ހިނގަމުންދާ ދާޚިލީ ހަނގުރާމައާއި މޫސުމީ ވިއްސާރައިގެ ސަބަބުން، އެ ގައުމަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ ނިޒާމު މުޅިން ހުއްޓުމުގެ ބިރު އެބައޮތް ކަމަށް އދ. ގެ އިންޓަނޭޝަނަލް އޮގަނައިޒޭޝަން ފޯ މައިގްރޭޝަނުން (އައިއޯއެމް) އިންޒާރުކޮށްފި އެވެ. ހަނގުރާމައާއި، ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމާއި، އަދި މީހުން ގެދޮރު ދޫކޮށްދާ މިންވަރު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، އެ ޖަމާއަތުގެ 'ކޮމަން ހިއުމަނިޓޭރިއަން ޕައިޕްލައިން' މެދުވެރިކޮށް ފޯރުކޮށްދޭ އިންސާނީ އެހީގެ މަސައްކަތްތައް މުޅިން ހުއްޓުމަކަށް އައުމުގެ ބިރު ވަރަށް ބޮޑުވެފައިވާ ކަމަށް އެ އޭޖެންސީން ހޯމަ ދުވަހު ބުންޏެވެ.

ސޫދާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސްއާ (އާރްއެސްއެފް) ދެމެދު 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ފެށުނު ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގައި މިހާތަނަށް 200،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އެހީދޭ ޖަމާއަތްތަކުން އަންދާޒާ ކުރެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިއީ ދުނިޔޭގައި މި ވަގުތު އޮތް ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ގެދޮރު ގެއްލުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ކާރިސާ އެވެ. ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި އެހީގެ ފަންޑުތަކަށް ލިބޭ ފައިސާ ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވުމުގެ ސަބަބުން، އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވެ އެވެ.

Advertisement

މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅެއް ނާޅައިފިނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާތަކުގެ ތެރޭގައި އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ މުޅި ނިޒާމު އިނދަޖެހިދާނެ ކަމަށް އައިއޯއެމްގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެއިމީ ޕޯޕް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި، އާ ފަންޑުތަކެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، އެހީ އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވެ، ގެދޮރު ދޫކޮށްދާ މީހުން އިތުރުވެ، އަދި ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމުގެ ސަބަބުން ސޫދާނުގެ ރައްޔިތުން އެހީއަށް އެންމެ ބޭނުންވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އެ މީހުންނަށް ފުރަގަސްދެވެން ނެތް ކަމަށް ވެސް ޕޯޕް ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހީދޭ ފަރާތްތަކުގެ އެއްބާރުލުން މިހާރުން މިހާރަށް ނުލިބިއްޖެނަމަ، ވަގުތީ ހިޔާވަހިކަމާއި އެހީގެ ސާމާނު މި މަސް ނިމޭއިރު މުޅިން ހުސްވާނެ ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުން އިންޒާރު ދިނެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމު ހިންގުމަށް ބޭނުންކުރާ ގުދަންތައް އޮޕަރޭޓް ކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ކަމަށް އައިއޯއެމްއިން ބުނެ އެވެ. އަދި، ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، ފެންބޮޑުވުމާއި، ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމުގެ ސަބަބުން ވަގުތީ ހިޔާވަހިކަން ގެއްލި، 8.6 މިލިއަން މީހުން ގައުމުގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ހިޖުރަކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެ އޭޖެންސީން ހާމަކުރި އެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ މާލީ އެހީ އިންތިހާއަށް ބޭނުންވޭ

ގައުމީ އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާތްގަނޑަކަށް 100 މަދަނީ ޖަމުއިއްޔާ ހިމެނޭ އައިއޯއެމްގެ ވިއުގައިން 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް 2.8 މިލިއަން މީހުންނަށް ވަނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދީފައި އެވެ. ނަމަވެސް، އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ އަދަދު ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް އިތުރުވަމުންދާއިރު، ފަންޑު މަދުވުމުގެ ސަބަބުން އެހީ ފޯރުކޮށްދެވޭ މިންވަރު ދަނީ ދަށްވަމުން ކަމަށް އައިއޯއެމްއިން ބުނެ އެވެ. މި ނިޒާމު މެދުވެރިކޮށް 305،000 މީހުންނަށް އެއް އަހަރު ދުވަހު އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް 15 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންވެ އެވެ. އަދި، 2024 ވަނަ އަހަރު އެހީ ފޯރުކޮށްދިން މިންވަރަށް އަލުން ޚިދުމަތް ދިނުމަށް އެ އޭޖެންސީއަށް 42 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންވާނެ އެވެ.

ވޯލްޑް ފުޑް ޕްރޮގްރާމުން (ޑަބްލިއުއެފްޕީ) ސޫދާނަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަންޑު ވެސް މި އަހަރު ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް މަދުވެފައި ކަމަށް އެ އިދާރާގެ އިސްވެރިޔާ ވިދާޅުވި އެވެ. މީގެ ކުރިން އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ އެހީ ބޭނުންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ނުވަދެވުން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މިހާރު އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި އެހީދޭ މީހުން ތިބި ނަމަވެސް ފަންޑު ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެހީ ފޯރުކޮށްނުދެވޭ ކަމަށް އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރ ކާލް ސްކައު ވިދާޅުވި އެވެ. ޑަބްލިއުއެފްޕީއަށް މިދިޔަ އަހަރު 645 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފަންޑު ލިބުނު ނަމަވެސް، މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ލިބިފައިވަނީ އެންމެ 206 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ބްލޫ ނައިލް ސަރަހައްދުގެ ވެރިރަށް ދަމާޒީނަށް އާރްއެސްއެފުން ރޭގަނޑު ދިން ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއްގައި އާންމުންގެ ހަތަރު މީހުން މަރުވެ، އިތުރު ބަޔަކު ޒަޚަމްވެފައިވާ ކަމަށް ސޫދާނުގެ އަސްކަރީ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ. މި ހަމަލާތައް އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ އާންމުން ދިރިއުޅޭ އިމާރާތްތަކަށާއި އާންމުންގެ މިލްކިއްޔާތުގައި ހުރި ތެޔޮ ޝެޑްތަކަށް ކަމަށް އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.