ލިންކަން މަނަވަރުގެ ހާލަތުން ދިގު ހަނގުރާމައެއް ކުރުމުގައި އެމެރިކާގެ ހަގީގީ ގާބިލުކަން ހާމަވެއްޖެ

ޔޫއެސްއެސް އަބްރަހަމް ލިންކަންގެ ހާލަތުން އީރާނާއެކު ކުރާ ދިގުދެމިގެންވާ ހަނގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ގާބިލުކަން ހުރި މިންވަރު ހާމަވެއްޖެ ކަމަށް މާހިރުން ބުނެފި އެވެ. އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރު، ޔޫއެސްއެސް އަބްރަހަމް ލިންކަން ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް ކަނޑުމަތީގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާއިރު، އެ މަނަވަރުގެ ހާލަތު ހުރި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުތަކާއެކު، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އިސްރާއީލާ ގުޅިގެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ މެނޭޖްކުރާ ގޮތާމެދު ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. މިއީ ރޭވުންތެރިކަން ކުޑަވުމުގެ ނަތީޖާތޯ ނުވަތަ ހަނގުރާމައިގެ ހިތްދަތި ހަގީގަތްބާ އޭ ބުނެ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.

އަލްޖަޒީރާއާ ވާހަކަދެއްކެވި މާހިރުން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި ފަހަކަށް އައިސް ފެންމަތިވެފައިވާ ކަންކަމުން ހާމަވަނީ، ހަ މަސް ދުވަސް ވާން ގާތްވެފައިވާއިރުވެސް ހުއްޓުމެއް ނެތި ކުރިއަށްދާ މި ހަނގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ބާރުގެ ނުފޫޒު ފޯރުވޭނެ ވަކި މިންވަރެއް އޮތް ކަމެވެ.

މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން، ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާތައް އަމާޒުވަމުންދާ ސަރަހައްދެއްގައި، ސިފައިންނަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ހުރި ދަތިތައް ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. އަދި ދިގުދެމިގެންދާ މިފަދަ ހަނގުރާމައެއްގައި ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހުރަސްތަކާ މެދު ސުވާލު އުފެދި، އަސްކަރިއްޔާއަށް ބާރުބޮޑުވަމުންދާކަމުގެ ނިޝާންތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ދެއްކުމަށް ހުރަސް އެޅިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މާހިރުން ދެއެވެ.

"މީގެ ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި ހުރުމަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވުން،" އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ރިޓަޔާޑް ކެޕްޓަނެއް ކަމަށްވާ އަދި ރޭންޑް ކޯޕަރޭޝަންގެ ސީނިއާ ޕޮލިސީ ރިސާޗަރު ބްރެޑްލީ މާޓިން އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ބޭނުމަކީ ބާރު ދެއްކުމާއި ހުސްތަންތަން ފުރުން ކަމަށް ވިޔަސް، ކަންކަން ކުރެވޭނެ ވަކި ހުދޫދެއް އޮންނާނެކަން ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ހަމައެކަނި ހަތިޔާރު ހުސްވުމެއްނޫން، މައްސަލަ މާ ސީރިއަސް

ހަނގުރާމައިގައި ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރާއި އުންޑަ މަދުވަމުންދާ ކަމުގެ ރިޕޯޓުތަކާ ހިލާފަށް، ޔޫއެސްއެސް ލިންކަން މަނަވަރުން ފެންމަތިވެފައިވަނީ ސިފައިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، އަސާސީ ތަކެތި ހުސްވުމާއި، މަނަވަރު މަރާމާތުކުރުމުގައި ހުރި މައްސަލަތަކެވެ. މަނަވަރުގައި ތިބި ބައެއް ސިފައިންގެ އާއިލާތަކުން އެމެރިކާގެ މީޑިއާތަކަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ، އެމީހުންގެ އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ހާލަތާ މެދު ކަންބޮޑުވާ ކަމަށާއި، ބައެއް ސިފައިން މަނަވަރުން މޫދަށް ފުންމާލަން މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ބިރުވެރި ހަބަރުތައް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ތުހުމަތުކުރައްވާ ގޮތުގައި، މިއީ ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުގެ ދަށުން ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާއިރު ތަކުރާރުވަމުންދާ ކަމެކެވެ. މީގެ ކުރިން 326 ދުވަސް ވަންދެން ކަނޑުމަތީގައި އޮތް ޔޫއެސްއެސް ޖެރަލްޑް ފޯޑް މަނަވަރުންވެސް މިފަދަ މައްސަލަތައް ފެނިފައިވާކަން އެ ބޭފުޅުން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން ކަނޑުމަތީގައި އޮތް ޔޫއެސްއެސް ލިންކަން ވަނީ ބަނދަރަކަށް މަޑުނުކޮށް އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ކަނޑުމަތީގައި އޮތުމުގެ ރެކޯޑު މުގުރާލާފަ އެވެ.

އަންގާރަ ދުވަހު އާންމުކުރި ސިޓީއެއްގައި ޑިމޮކްރެޓިކް މެންބަރުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މެދުއިރުމަތީގެ ހާލަތަށް އަސްކަރިއްޔާއިން އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނެއްގައި ބަދަލުވަމުން ނުދާ ކަމަށާއި، ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް ކުޑަކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅު އަޅަމުން ނުދާ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ކޮންގްރެސްއާއި އާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އެބައޮތް ކަމަށެވެ.

ނިއުޔޯކް ޓައިމްސްއިން ފެތުރި ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ތަކެތި ހުސްވަމުންދަނީ މެދުއިރުމަތީގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް އީރާނުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. ހާއްސަކޮށް ހަނގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅު ބަހުރައިންގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ މަރުކަޒަށް ލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން މި ދަތިތައް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައިވެ އެވެ.

އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އޮފިޝަލަކު އެ ނޫހަށް މައުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި، ބަހުރައިންގެ މަރުކަޒަށް ގެއްލުންވުމުން، މިހާރު ތަކެތި ފޯރުކޮށްދޭ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަން ޖެހިފައިވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮންނަ ޑިއޭގޯ ގާސިއާ އެވެ. މި ރަށަކީ ޔޫއެސްއެސް ލިންކަން އާއި ޔޫއެސްއެސް ޖޯޖް އެޗް.ޑަބްލިއު ބުޝް ހަރަކާތްތެރިވާ ސަރަހައްދާ ގާތްގަނޑަކަށް 3,540 ކިލޯމީޓަރު (2,200 މޭލު) ދުރުގައި އޮންނަ ތަނެކެވެ.

ލޮޖިސްޓިކްސް ގޮންޖެހުންތައް

މެރިޓައިމް ސެކިއުރިޓީ މާހިރު އަދި ރޫމޭނިއާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ކުރީގެ އޮފިސަރެއް ކަމަށްވާ އެލެގްޒެންޑްރޫ ހުޑިސްޓިއަނޫ އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވީ، މި ހާލަތުން ހާމަވަނީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބާރު ފޯރުވުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރާ މަސައްކަތަށް ހުރި ބުރަ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ބިނާވެފައިވަނީ އެގައުމުގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ގާބިލުކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ހާއްސަކޮށް މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވާ 11 މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރުގެ މައްޗަށެވެ.

މިފަދަ ކޮންމެ މަނަވަރަކީ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ފްލީޓެއްގެ މައި ތަނބެވެ. އާންމުކޮށް މިފަދަ ގްރޫޕެއްގައި އެއް ކްރޫޒާ، ހަތަރު ނުވަތަ ހަ ޑިސްޓްރޯޔާ، 75 މަތިންދާބޯޓު އަދި 7,500 ސިފައިން ހިމެނެ އެވެ.

"އަސްކަރީ ދާއިރާގައި މަޝްހޫރު ބުނުމެއް އޮވޭ، އާދައިގެ މީހުން ވާހަކަދައްކާނީ ރޭވުންތަކާ (ސްޓްރެޓެޖީ) ބެހޭގޮތުންނޭ، އެކަމަކު ކަންކަން ދަންނަ މާހިރުން ވާހަކަދައްކާނީ ލޮޖިސްޓިކްސް ނުވަތަ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމާ ބެހޭގޮތުންނޭ،" ހުޑިސްޓިއަނޫ ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރުތަކަކީ ލޮޖިސްޓިކްސްގެ ގޮތުން ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލަންޖެހޭ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ އުސޫލަކީ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދޭ މަރުކަޒަކާ ދެތިން ދުވަހުގެ ރާސްތާއަށްވުރެ ދުރަށް ނުދިއުން ކަމަށް ވިޔަސް، ބަހުރޭންގެ މަރުކަޒު ހަލާކުވެފައި އޮތުމުން، މިހާރު އެންމެ ކައިރީގައި އޮތީ 2,000 މޭލު ދުރުގައި އޮތް ކުޑަ ރަށެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ޕެންޓަގަންއާއި ވައިޓް ހައުސްއިން ވަނީ ޔޫއެސްއެސް ލިންކަންގެ ހާލަތު ގޯސްކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި ކުރިމަތިވާނެ ދަތިތަކާއި އުނދަގޫ މާހައުލެއް އޮތްކަން އެ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މި ރިޕޯޓުތަކާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ސެކްރެޓަރީގެ މަގާމު ވަގުތީގޮތުން ފުރުއްވަމުން ގެންދަވާ ހަންގް ކާއޯ ވަނީ ޔޫއެސްއެސް ލިންކަން ވަރަށް އަވަހަށް އެނބުރި ގައުމަށް އަންނާނެކަން އިއުލާންކުރައްވާފަ އެވެ. އެ މަނަވަރުގެ ބަދަލުގައި، ޖަޕާނުގައި އޮތް ޔޫއެސްއެސް ޖޯޖް ވޮޝިންޓަން މިހާރު ދަނީ ޕެސިފިކް ކަނޑުން މެދުއިރުމަތީގެ ސަރަހައްދަށް ދަތުރުކުރަމުންނެވެ.

މި ބަދަލާއެކު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ގޮތުން އެންމެ މުހިންމު އެއް ސަރަހައްދު ކަމަށްވާ ހުޅަނގު ޕެސިފިކް ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ އެއްވެސް މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރެއް ނޯންނާނެ އެވެ. އަދި ޔޫއެސްއެސް ވޮޝިންޓަންގެ ބަދަލުގައި އެ ސަރަހައްދަށް ފޮނުވާނެ މަނަވަރެއްގެ ތަފްސީލެއް އަދި ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ.

މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވާ ތިން މަނަވަރު ކަމަށްވާ ޔޫއެސްއެސް ލިންކަން، ޔޫއެސްއެސް ބުޝް އަދި ޔޫއެސްއެސް ވޮޝިންޓަން ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ މަނަވަރުތަކެއް މިވަގުތު އޮތީ އެމެރިކާގެ ބަނދަރުތަކުގަ އެވެ. ސެން ޑިއޭގޯގައި އޮތް ޔޫއެސްއެސް ތިއޮޑޯ ރޫޒަވެލްޓް ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ފޮނުވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، އިތުރު ދެ މަނަވަރެއް ތައްޔާރުވާނީ 2026 ގެ ނިޔަލަށް ނުވަތަ 2027 ގެ ކުރީކޮޅު ކަމަށް ވޮޝިންޓަންގެ ތިންކް ޓޭންކަކުން ބުނެ އެވެ.

އީރާނުން ވަނީ ބައެއް މަނަވަރުތައް ބޭނުން ނުކުރެވޭ ހާލަތައް ގެނެސްފައި

ކުރީގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ އޮފިސަރެއް ކަމަށްވާ ހާލަން އުލްމަން ވިދާޅުވީ، ޔޫއެސްއެސް ލިންކަންގެ ހާލަތުން ފެންނަނީ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަކީ އަވަހަށް ނިމޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރި ސަރުކާރަކަށް ޖެހިފައިވާ ދަތިތައް ކަމަށެވެ. އީރާނުން މިހާރު ވަނީ އެމެރިކާގެ ދެ މަނަވަރެއް (ފޯޑް އަދި ލިންކަން) ގާތްގަނޑަކަށް އަހަރެއްހާ ދުވަހަށް ބޭނުންނުކުރެވޭ ހާލަތަށް ގެނެސްފައި ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

އުލްމަން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހަމައެކަނި ވައިގެ ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން އެމެރިކާގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުނުކުރެވޭނެކަން މި ހަނގުރާމައިން ދަނީ ހާމަވަމުންނެވެ. އީރާނުގެ ކަނޑުގެ ބާރު ކުޑަކޮށް، މިސައިލް ޕްރޮގްރާމަށް ހުރަސް އެޅިފައިވީ ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓުވުމަށް އެއްގަމު މަގުން ސިފައިން ފޮނުވަން ޖެހޭނެ ކަމަށް މާހިރުން އެއްބަސްވެ އެވެ.

ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ އަމާޒުތަކަށް ބަދަލު ގެނެސްފަ އެވެ. މިހާރު އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެނީ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާފައި ބޭއްވުމަށާއި، އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށްގެން ތިބުމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ބޭނުންކުރާ އަގުހެޔޮ ޑްރޯންތަކާއި ކުދި ބޯޓުފަހަރުގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި މަނަވަރުތަކަށް މިކަމުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރި ކަމަށް މާޓިން ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ، މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރުތަކަކީ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ކަމަށް ވިޔަސް، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މިފަދަ މަސައްކަތްތަކަށް އެއީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ހަގީގީ މައްސަލައަކީ، މި ހަނގުރާމައާއި އެމެރިކާގެ އެހެނިހެން އަސްކަރީ ޒިންމާތައް އުފުލޭ ވަރަށްވުރެ އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ އަދަދު މަދުވުން ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ސެންޓަރ ފޯ ސްޓްރެޓީޖިކް އެންޑް އިންޓަނޭޝަނަލް ސްޓަޑީޒް (ސީ.އެސް.އައި.އެސް) ގެ މޯނާ ޔަކޫބިއަން ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މި ބުރައަކީ ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން ކުރާ އާ ބާވަތުގެ ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާ ކަމަށެވެ. އޭނާ މިސާލު ދެއްވީ ޔޫކްރޭނުން ރަޝިއާގެ ބޮޑު ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ލަޝްކަރާ ދެކޮޅަށް ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން ހޯދަމުންދާ ކާމިޔާބީއަށެވެ.

އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، މެދުއިރުމަތީގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ބެހެއްޓުމާ މެދު އަލުން ވިސްނަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ވޮޝިންޓަން ޕޯސްޓުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މެދުއިރުމަތިން، ހާއްސަކޮށް ޕާޝިއަން ގަލްފް ސަރަހައްދުން ސިފައިން މަދުކުރުމުގެ ޕްލޭނެއް ޕެންޓަގަންއިން ދަނީ ދިރާސާކުރަމުންނެވެ.

ޔަކޫބިއަން އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ޔޫއެސްއެސް ލިންކަންގެ ހާލަތު ގޯސްވުމުގެ ރިޕޯޓުތަކަކީ، މި ހަނގުރާމައާ މެދު އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ މެދުގައި އޮތް ނުރުހުން އިތުރުވެ، ސަރުކާރަށް ސިޔާސީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަނގުރާމައިގެ ސްޓްރެޓެޖީއަކީ ކޮބައިތޯއާއި، މިއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ކަމެއްތޯ ސުވާލު އުފެދޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.