މުހިއްމީ ގާނޫނު އަސާސީގެ ކުލައެއް ނޫނެވެ. މުހިއްމީ އެ ގާނޫނު ހަދާ މީހުން ވެސް އެއަށް އަމަލު ކުރުމެވެ

މިއަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ތާރީޚުގައި އުޖާލާ ސަފުހާތަކެއް ލިޔެވި، މިނިވަންކަމާއި އަދުލުއިންސާފުގެ އައު ރޫހަކާއެކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފެހި ގާނޫނުއަސާސީއަށް އަމަލުކުރަން ފެށުނު ދުވަހުގެ އަހަރީ ދުވަހެވެ. މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން، 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު އަމަލުކުރަން ފެށި މި ގާނޫނު އަސާސީއަކީ، ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އެމީހުންގެ އަސާސީ ހައްގުތަކާއި މިނިވަންކަމާއި ހަމަހަމަކަން ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ގެނެވުނު އިންގިލާބީ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.

ގައުމު ހިންގުމުގެ އެންމެހައި ބާރުތަކާއި އުސޫލުތައް ބައްޓަންކުރެވިފައި ވަނީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ފެށިގެން، ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި، ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުމާއެކުގަ އެވެ. މި ގާނޫނު އަސާސީގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތް ކުރުމަށާއި، ދައުލަތުގެ ތިން ބާރު ވަކިކުރެވި، މުއައްސަސާތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަށް ބޭނުންވާނެ އެންމެހައި ގާނޫނުތަކާއި، ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް ވަނީ ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެވިފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މިއަދު އުފެދޭ އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ހިތާމަވެރި ސުވާލަކީ، މިހާ ފުރިހަމަ ގާނޫނީ ފްރޭމްވަރކް އެއް އޮތްއިރު، އޭގެ ހަގީގީ މަންފާ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ލިބެމުން އެބަދޭތޯ އެވެ؟ ނޫނެކެވެ. މިއަދު ފެންނަމުންދަނީ މި ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތައް އެންމެ ހަރުކަށިކޮށް ތަންފީޒުކޮށް، އަމަލުކުރަން ޖެހޭ ފަރާތްތަކުން، އަމިއްލައަށް އެ ގާނޫނުތަކަށް ބޯނުލަނބައި، ގާނޫނުގެ ބާރު ކަނޑުވާލާ މަންޒަރެވެ.

މިސާލަކަށް ގާނޫނުތަކުގެ މައްޗަށް ރައްޔިތުން އަމަލުކުރުމަށް ބާރުއެޅުމަށް އެއްވެ ތިބި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ބޭނުންވުމުން ބޭނުންގޮތަކަށް، ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ބަދަލުކޮށްލާ ނުވަތަ މުގުރާލާ ތަނަކަށް މަޖިލިސް ވަނީ ބަދަލުވެފަ އެވެ. ގާނޫނުތައް ހަދައިގެން ސިވިލް ސަރވަންޓުން ވަޒީފާ އަދާކުރަންޖެހޭ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގުތައް ކަނޑައަޅާއިރު، ހައިރާންވާންޖެހެނީ އެ ގާނޫނުތައް ލިޔެ، އެމީހުންގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރާ ވެރިން އަމިއްލައަށް އެ އުސޫލުތަކަށް ނުކިޔަމަންތެރި ވާތީ އެވެ.

އެމީހުން މަޖިލީހަށް ހާޒިރުވަނީ ވެސް އަދި ޖަލްސާތައް ބާއްވަނީ ވެސް އެއްވެސް އުސޫލެއް ނެތި، ހިތަށް އެރި ދުވަހަކު އެވެ. ގާނޫނު އަސާސީ އާއި މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގައި، މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާތައް ބޭއްވޭނެ ދުވަސްތަކާއި، މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ވަގުތުތައް ވަރަށް ސާފުކޮށް ލިޔެފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އަތުން ލިޔެފައިވާ އެ ލިޔުންތަކަށް އަމަލުކުރުމަކީ މިއަދު އެމީހުންނަށް ކުޑަކޮށް ވެސް މުހިންމު ކަމަކަށް ނުވެ އެވެ. އެމީހުން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި، އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތި ތިން މަސް ދުވަސް ވެސް މަޖިލިސް މެދުކަނޑާލައި ބަންދުކޮށްލަ އެވެ. 

މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެހި ގާނޫނުއަސާސީއެއް ލިބިގެން، އޭގެ މާ ބޮޑު ފޮނިމީރުކަމެއް ލިބެމުންދާ ކަމަށް ބުނެ ސިޔާސީ ވެރިން ވާހަކަދެއްކި ނަމަވެސް، ހަގީގަތުގައި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ލިބުނު ފޮނިކަމެއް އަދި ކުރިއެރުމެއް ވެސް ނެތެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ މިއީ ގާނޫނުއަސާސީގައި ނުވަތަ ގާނޫނުތަކުގައި ހުރި މައްސަލަތަކަކުން ނޫނެވެ. މިއީ އެ ގާނޫނުތަކަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުކުރަން ތިބި ވެރިންނާއި، ގާނޫނު ހަދަން ތިބި ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މި ގާނޫނުއަސާސީއަށް ކުލަކުލައިން ނުވަތަ ތަފާތު ސިފަތަކުގައި ބަދަލުތަކެއް ގެނައި ނަމަވެސް، މިފަދަ މީހުންގެ ވިސްނުމާއި އަމަލުތައް ބަދަލުނުވާހާ ހިނދަކު ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ކަށަވަރެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ.

ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ އިތުރުން ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ އެންމެ މަތީ އިދާރާ ކަމަށްވާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް ޖޫރިމަނާ ކުރާ ހާލަތަށް ގައުމުގެ ހާލަތު ގޮސްފައި ވުމުން ދެން މި ގައުމުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ކިޔައިދޭން ޖެހޭނެ ހެނެއް ހިޔެއް ނުވެ އެވެ. ގައުމުގެ އެންމެހައި ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތައް ހިންގުމުގައި ނަމޫނާ ދައްކަން ޖެހޭ އޮފީސް މިއޮތީ ގާނޫނާ ޚިލާފުވެގެން އަދަބު ލިބިފަ އެވެ. މިއާ އެކު މި ސަރުކާރުގެ ލެގަސީ އެއޮތީ ގާނޫނާ ގަވައިދާ ޚިލާފުވާ ސަރުކާރެއްގެ ގޮތުގައި ކަޅާއި ހުދުން ލިޔެވިފަ އެވެ.

ގާނޫނަށް ބޯލެނބުމުގެ ނަމޫނާ ދައްކަންޖެހޭ އެންމެ އިސް މަރުކަޒުން ގާނޫނާ ޚިލާފުވެ، މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނު (އާރްޓީއައި ގާނޫނު) "މިސްޔޫސް" ނުވަތަ ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ކަމަށް ނިންމާ އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހުން (އައިކޮމް) ވަނީ އެ އޮފީސް 2،000 ރުފިޔާ އިން ޖޫރިމަނާކޮށްފަ އެވެ. ދެން ކޮން ފޮނިމީރުކަމެއް ތޯ އެވެ. 

އެންމެ ފުރަތަމަ އަދި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކަށް ވާންޖެހޭނީ ގާނޫނުތައް ތަންފީޒުކުރަން ތިބި އެންމެ މަތީ ފަރާތްތަކުން އަމިއްލައަށް އެ ގާނޫނުތަކަށް ބޯލަނބައި، ރައްޔިތުންނަށް ނަމޫނާ ދެއްކުމެވެ. ނަމަވެސް ވެރިން ގާނޫނާ ޚިލާފަށް އުޅޭއިރު، އާންމު ރައްޔިތެއްގެ ކިބައިން ގާނޫނަށް ފުރިހަމައަށް ކިޔަމަންވުމަށް އެދުމަކީ އަދުލުވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. މިކަން މިހެން އޮތްހާ ހިނދަކު، އާންމު ރައްޔިތަކަށް މި ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ފުރިހަމަ ހައްގުތަކާއި މިނިވަންކަން ހޯދުމަކީ ނުވާނެ ކަމެކެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ރައްޔިތުން ތިބޭނީ އަބަދުވެސް ނިކަމެތިކަމާއި، މާޔޫސްކަމާއި، ހައްގުތަކުން މަހުރޫމުވެފައިވާ ހާލަތެއްގަ އެވެ.