ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޮންފަރެންސެއްގައި އެފްރިކާގެ ގައުމުތަކުގެ ޗާޓު ނުބައިކޮށް ދެއްކުނު މައްސަލައިގައި ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން މާފަށް އެދިއްޖެ

ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ބޭއްވި ބޮޑު ކޮންފަރެންސެއްގައި އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއްގައި ބޭނުންކުރި ޗާޓެއްގައި، އެފްރިކާގެ ހުރިހާ ގައުމެއް ނުބައި ތަންތަނުގައި ފާހަގަކޮށްފައި އޮތްކަން ހާމަވުމާއެކު އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން މާފަށް އެދިއްޖެ އެވެ.

މި ޗާޓު ދައްކާފައިވަނީ ރިއޯ ޑި ޖެނީރޯގައި ކުރިއަށްދިޔަ "އެއިޑްސް 2026" ކޮންފަރެންސްގައި، އެމެރިކާގެ ރައީސްގެ އެމަޖެންސީ ޕްލޭން ފޯ އެއިޑްސް ރިލީފް (ޕެޕްފާ) ބަލަހައްޓަވާ އެންމެ އިސް އޮފިޝަލް ޖެފް ގްރަހަމް އާދީއްތަ ދުވަހު ދެއްވި ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއްގަ އެވެ. އެފްރިކާގެ ގައުމުތަކާއެކު ވޮޝިންޓަނުން ގާއިމުކޮށްފައިވާ ސިއްހީ އެހީގެ އާ އެއްބަސްވުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ބޭއްވި މި ސެޝަންގައި ބޭނުންކުރި ޗާޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ހަ ގައުމުވެސް އޮތީ ނުބައި ސަރަހައްދުތަކުގަ އެވެ.

މިގޮތުން ހުޅަނގު އެފްރިކާގެ އައްސޭރިފަށުގެ ގައުމެއް ކަމަށްވާ ނައިޖީރިއާ ސަހާރާ ސަރަހައްދަށް ބަދަލުކޮށް، އެއީ ވަށައިގެން ބިން އޮތް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކާފައިވާއިރު، އެފްރިކާގެ އިރުދެކުނުގައި އޮންނަ މޮޒަމްބީކް ވަނީ "ހޯން އޮފް އެފްރިކާ" ސަރަހައްދަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އައިވަރީ ކޯސްޓް (ކޯ ޑިވުއާ) ބައްރުގެ އަނެއް ބިތުގައި އޮތް އިރު، ކެމަރޫން، މަލާވީ އަދި ޔުގެންޑާގެ ބޯޑަރުތަކާއި އެ ގައުމުތައް އޮތް ތަންތަންވެސް އޮތީ ނުބައިކޮށެވެ.

ރޮއިޓާސް އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ޗާޓު ދިރާސާކުރިއިރު އޭގައިވާ ވޯޓާމާކުން އެނގޭ ގޮތުގައި މިއީ އޯޕަން އޭއައި (OpenAI) ގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ޗާޓެކެވެ. އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލާދީ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ހާދިސާ މިހާރު ދަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.

މި ބޮޑު ގޯހުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު އޮޅުންތަކަށާއި، އެފްރިކާގެ ބައިވެރިންނަށް ކަންކަން އޮޅޭގޮތަށް މައުލޫމާތު ހުށަހެޅުނު ކަމުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ ނަގާ ކަމަށް ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ތަރުޖަމާނަކު ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވިދާޅުވީ، މިއީ "އެއިޑްސް 2026" ކޮންފަރެންސްގައި ޕްރެޒެންޓޭޝަން ދިނުމުގެ ކުޑަވަގުތުކޮޅެއް ކުރިން ޓީމުގެ މެންބަރަކު އަވަސްއަރުވާލައިގެން ސްލައިޑްތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ ތެރޭގައި ހިނގި ހިތާމަވެރި ގޯހެއް ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލަ އެންމެ ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރީ އެއިޑްސްއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ އެމިލީ ބާސް އެވެ. އޭނާ ސިފަކުރި ގޮތުގައި އެ ސްލައިޑަކީ "އެފްރިކާގެ ބައިވެރިންނަށް ކުރި އިހުތިރާމް ކުޑަ އަމަލެއް" ކަމަށެވެ. އެޓްލާންޓިކް ކައުންސިލްގެ އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް އަދި ޖިއޯޕޮލިޓިކްސް މާހިރެއް ކަމަށްވާ މެޓް ޕެޓިޓް ވިދާޅުވީ، އެ ޗާޓު ތައްޔާރުކޮށް އަދި ފާސްކުރި ބަޔަކަށް އެފްރިކާގެ ގައުމުތައް ހުރި ތަންތަން ނޭނގޭ ކަމަށާއި، އެކަން ޗެކްކޮށްލުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމެއްވެސް އެމީހުންގެ ނެތް ކަމަށެވެ.

މި ޕްރެޒެންޓޭޝަނަކީ ވޮޝިންޓަނުގެ "އެމެރިކާ ފަސްޓް ގްލޯބަލް ހެލްތު ސްޓްރެޓެޖީ" އާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހެޅި ޕްރެޒެންޓޭޝަނެކެވެ. މިއީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މިދިޔަ އަހަރު އަލުން ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ޔޫއެސް އެޖެންސީ ފޯ އިންޓަނޭޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް (ޔޫއެސްއޭއައިޑީ) އުވާލައި، ބޭރު ގައުމުތަކަށްދޭ އެހީގެ ނިޒާމަށް ގެނައި ބޮޑު ބަދަލުގެ ދަށުން ތައާރަފްކުރި ސިޔާސަތެކެވެ.

ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ބުނާ ގޮތުގައި 34 ގައުމަކާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކުގެ ދަށުން އެމެރިކާގެ އެހީގެ ގޮތުގައި 14.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު އަދި އެހީ ލިބޭ ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކުން 9.6 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ހިމެނެ އެވެ. ނަމަވެސް، އެފްރިކާގެ ބައެއް ގައުމުތަކުން ވަނީ މި މަޝްރޫއަށް ހުރަސް އަޅާފަ އެވެ. އެގޮތުން ގާނާ އާއި ޒިމްބާބުވޭ އިން ވަނީ ސިއްހީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރި ޝަރުތުތަކާ ހެދި އެއްބަސްވުންތައް ގަބޫލުނުކޮށްފަ އެވެ. އަދި ޒެމްބިއާ އިން މެއި މަހު ވަނީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމުގެ މާއްދާތަކާއި، ސިއްހީ އެހީއާއި މުހިންމު މިނަރަލްތަކުގެ ވިޔަފާރި ގުޅުވުމަށް ވޮޝިންޓަނުން ކުރި މަސައްކަތާ ހެދި މަޝްވަރާތައް މެދުކަނޑާލާފަ އެވެ. ކެންޔާއިން ޑިސެމްބަރު މަހު ފަސް އަހަރުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރި ނަމަވެސް، އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާއި ގާނޫނުއަސާސީއާ ގުޅޭ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ހެދި އެ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރުން ވަނީ ގާނޫނީ ގޮތުން ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.

މިއީ އެމެރިކާގެ ސަރުކާރަކުން ޖިއޮގްރަފީގެ ގޮތުން މިފަދަ ބޮޑު ގޯހެއް ހެދި ފުރަތަމަ ފަހަރެއް ނޫނެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެފްރިކާގެ ލީޑަރުންނާ މުހާތަބު ކުރެއްވިއިރު، ނެމީބިއާގެ ނަން ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ވިދާޅުވީ "ނެމްބިއާ" ގެ ގޮތުގަ އެވެ. އަދި 2022 ވަނަ އަހަރު ވައިޓް ހައުސްގެ ރަސްމީ ޓްރާންސްކްރިޕްޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ނޮމް ޕެންގައި ބޭއްވި އާސިއާން ސަމިޓްގެ ތެރޭގައި ސަމިޓު ބޭއްވި ގައުމަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވަމުން، ކެމްބޯޑިއާގެ ބަދަލުގައި ޖޯ ބައިޑަން ވިދާޅުވީ ކޮލަމްބިއާގެ ނަމެވެ.