ސްކޫލްތަކަށް ލެޕްޓޮޕް ހޯދުމުގެ މަޝްރޫއެއްގައި މަގާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ގޫގުލް ކުންފުންޏަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދައިދިން ކަމުގެ ކުށުގައި އިންޑޮނީޝިއާގެ ކުރީގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރ 10 އަހަރަށް ޖަލަށްލާން ހުކުމް ކޮށްފި
އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސްކޫލްތަކަށް ލެޕްޓޮޕް ހޯދުމުގެ މަޝްރޫއެއްގައި މަގާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ގޫގުލް ކުންފުންޏަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދައިދިން ކަމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، ކުރީގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ނަދީމް މަކާރިމް 10 އަހަރަށް ޖަލަށްލުމަށް ކޯޓުން ވަނީ ހުކުމްކޮށްފައި. މި އަމަލުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް 125 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބުނާއިރު، ނަދީމް ވަނީ އެ ތުހުމަތުތަކަށް އިންކާރުކޮށް އެއީ ސިޔާސީ ދައުވާއެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި. މި ހުކުމާ ގުޅިގެން އޭނާއަށް ތާއީދުކުރާ ގިނަ ބަޔަކު ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުންދާއިރު، މިއީ ގައުމަށް ޚިދުމަތްކުރަން ބޭނުންވާ ޒުވާނުންނަށް އޮތް ބިރެއްގެ ގޮތުގައި ބައެއް މުހައްލިލުން ސިފަކުރޭ
އިންޑޮނޭޝިއާގެ ކުރީގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު އަދި "ގޯޖެކް" (Gojek) ގެ ކޯ-ފައުންޑަރު ނަދީމް މަކާރިމް (ވ)، އޭނާގެ އަންހެނުން ފްރެންކާ ފްރެންކްލިންއާއެކު، 2026 ޖޫން 30 ވަނަ ދުވަހު ޖަކާޓާގެ ސެންޓްރަލް ޖަކާޓާ ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ކޮރަޕްޝަންގެ މައްސަލައެއްގެ ހުކުމް އިއްވުމުގެ އަޑުއެހުމުގައި ބައިވެރިވެވަނީ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އޭޝިއާގެ މަޝްހޫރު "ސުޕަރ-އެޕް" ގޯޖެކް (Gojek) އުފެއްދުމުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވި، އިންޑޮނޭޝިއާގެ ކުރީގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ކޮރަޕްޝަނުގެ ކުށުގައި 10 އަހަރަށް ޖަލަށްލުމަށް އެ ގައުމުގެ ކޯޓަކުން ހުކުމްކޮށްފި އެވެ.
ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބުނާ ގޮތުގައި، އުމުރުން 41 އަހަރުގެ ނަދީމް މަކާރިމްގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވެނީ އަމިއްލަ މަންފާއަށްޓަކައި ސްކޫލްތަކަށް ލެޕްޓޮޕް ހޯދުމުގެ މަޝްރޫއަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވި ކަމުގެ ތުހުމަތެވެ. މި އަމަލުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް 125 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު (94 މިލިއަން ޕައުންޑް) ގެ ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށް ދައުވާގައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ނަދީމް ވަނީ މި ތުހުމަތުތަކަށް އިންކާރު ކޮށްފަ އެވެ.
ނަދީމް ގޯޖެކްގެ މަގާމުން ވަކިވީ 2019 ވަނަ އަހަރު، އޭރުގެ ރައީސް ޖޯކޯ ވިޑޯޑޯގެ ސަރުކާރާ ގުޅުމަށެވެ. އޭނާ ވަނީ 2024 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރުގެ މަގާމު ފުރުއްވާފަ އެވެ.
އިންޑޮނޭޝިއާ ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ނަދީމްގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ދައުވާއަކީ އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތް، ސިޔާސީ ވާދަވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ސަރުކާރުން ހިންގާ ކެމްޕޭނެއްގެ ބައެކެވެ.
އަންގާރަ ދުވަހު ކޯޓުން ހުކުމް އިއްވި ވަގުތު، ކޯޓު ބޭރަށް އެއްވެ ތިބި އޭނާއަށް ތާއީދުކުރާ މީހުން ވަނީ ނުރުހުން ފާޅުކޮށް އަޑުގަދަކޮށްފަ އެވެ.
މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ކޯޓުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނަދީމް ވިދާޅުވީ، ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށްޓަކައި އޭނާ ވަރަށް ބޮޑެތި ގުރުބާނީތަކެއް ވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާއަށް ލިބުނީ "ޖަލުގެ ދަގަނޑު ތޭރިތައް" ކަމަށެވެ.
މި މައްސަލަ ބިނާވެފައިވަނީ 2021 އިން 2022 އަށް އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސްކޫލްތަކަށް "ކްރޯމްބުކް" (Chromebook) ލެޕްޓޮޕް ގަތުމަށް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ހިންގި މަޝްރޫއެއްގެ މައްޗަށެވެ.
ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ތުހުމަތު ކުރާ ގޮތުގައި، މި ލެޕްޓޮޕްތައް ގަތުމުގައި ނަދީމް ވަނީ ގޯޖެކްގައި އިންވެސްޓްކޮށްފައިވާ ގޫގުލް ކުންފުންޏަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދައިދީފަ އެވެ. އަދި އިންޑޮނޭޝިއާގެ ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ގޫގުލްއަށް ދިނުމަށްޓަކައި، ޓެންޑަރުގެ ޝަރުތުތައް ކަނޑައެޅީ ހަމައެކަނި ގޫގުލްގެ ކްރޯމް ސިސްޓަމަށް ފެތޭ ގޮތަށް ކަމަށް ވެސް ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބުނެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ނަދީމަށް އަމިއްލައަށް 46.3 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިދާ ލިބުނު ކަމަށް ދައުވާގައިވެ އެވެ.
ނަދީމް މި ހުރިހާ ތުހުމަތުތަކެއް ދޮގުކުރައްވަ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ކްރޯމްބުކް ގަތުމަށް މިނިސްޓްރީން ނިންމި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަވެގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ގޯޖެކްގައި ގޫގުލްއިން ކޮށްފައިވާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކާއި މި ލެޕްޓޮޕް މަޝްރޫއާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މެއި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ބޭއްވި އަޑުއެހުމެއްގައި ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބުނީ، ނަދީމްގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅު ސިޔާސަތުތަކާ ޚިލާފުވެ، ތައުލީމީ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.
އަދި 2018 ވަނަ އަހަރު މިނިސްޓްރީން ހެދި ދިރާސާއަކުން، އެ ލެޕްޓޮޕްތައް ބޭނުންކުރުމަށް އިންޓަނެޓް ކަނެކްޝަން ބޭނުންވާތީ، އިންޓަނެޓްގެ ޚިދުމަތް ހޯދަން އުނދަގޫ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ދުރު ސަރަހައްދުތަކަށް އެއީ އެކަށީގެންވާ އެއްޗެއް ނޫންކަން އެނގިފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެ ތަކެތި ގަނެފައިވާ ކަމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ފާހަގަކުރި އެވެ.
ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ލެޕްޓޮޕްތައް ގަތުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ 2020 ވަނަ އަހަރު ނަދީމް ގޫގުލްގެ މަންދޫބުންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ފަހުގަ އެވެ.
އަންގާރަ ދުވަހު ޖަކާޓާގެ ކޯޓު ސަރަހައްދަށް ގޯޖެކްގެ ޑްރައިވަރުން ހިމެނޭހެން ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އެއްވި އެވެ. އެމީހުން ތިބީ "އަހަރެމެން ތިބީ ނަދީމާއެކު" އަދި "ނަދީމް މިނިވަންކުރޭ" ފަދަ އިބާރާތްތައް ލިޔެފައިވާ ހުދު ބެނާތައް ހިފައިގެންނެވެ.
ނަދީމް ވަނީ އޭނާއަށް ތާއީދުކުރާ މީހުންނާ ސަލާމްކޮށް ވާހަކަދައްކަވާފަ އެވެ. ކޯޓު ރޫމަށް ހާޒިރުވުމުގެ ކުރިން މީޑިއާއާ ވާހަކަދައްކަވަމުން އޭނާ ވަނީ ކުށެއް ނެތްކަން ތަކުރާރުކުރައްވާފަ އެވެ.
ފާޑުކިޔާ މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ހުކުމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތަކަށް ނުކުންނަން ބޭނުންވާ ޒުވާނުންގެ މެދުގައި މާޔޫސްކަން އުފެދިދާނެ އެވެ.
އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލް އިންޑޮނޭޝަނަލްގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރު އުސްމާން ހާމިދު ވިދާޅުވީ، އިންޑޮނޭޝިއާގެ ޒުވާނުންނަށް ނަދީމަކީ ބަދަލެއް ގެންނަން ބޭނުންވި ނަމަވެސް، ނިޒާމީ މައްސަލަތައް ހުރި ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ތާށިވި ބޭފުޅެއް ކަމަށެވެ.
މި ހުކުމް އައިސްފައިވަނީ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވެ، އިންޑޮނޭޝިއާގެ ފައިސާ "ރުޕިއާ" ގެ އަގު ވެއްޓުމާ ގުޅިގެން ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ނުތަނަވަސްކަން ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.
ޕްރަބޯވޯގެ ސަރުކާރާ މެދު އާންމުންގެ މެދުގައި ނުރުހުން އިތުރުވަމުންދާއިރު، އިންޑޮނޭޝިއާ ބަނގުރޫޓުވުމަށް މަގުފަހިވާ ސިޔާސަތުތަކާ ދެކޮޅަށް އެކްޓިވިސްޓުން ދަނީ މުޅި ގައުމުގައި މުޒާހަރާ ކުރަމުންނެވެ.
މަސްދަރު: ބީބީސީ
