ފެނުގެ އަޑީގައި 13 މިނެޓު ނޭވާ ހިފަހައްޓާ "ސީ ނޯމެޑްސް"
މެލޭޝިއާ އާއި އިންޑޮނޭޝިއާ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ "ސަމާ-ބަޖާއު" ގަބީލާގެ މީހުންނަކީ އެއްވެސް އާލާތަކާ ނުލައި 60 މީޓަރު އަޑިއަށް ފީނުމުގެ އާދަޔާޚިލާފު ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ބައެއް. ޖެނެޓިކް ގޮތުން އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ "ސްޕްލީން" އާންމު އިންސާނުންނަށް ވުރެ 50 އިންސައްތަ ބޮޑުކަމަށް ސައިންސްވެރިން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް، ރަސްމީ ލިޔެކިޔުން ނެތުމުގެ ސަބަބުން އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކުން މަހުރޫމުވުމާއި ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކާ ހުރެ، އެމީހުންގެ މި ގަދީމީ ސަގާފަތް ނެތިދިއުމުގެ ބިރު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފަ.
"ސީ ނޯމޭޑްސް" މި މީހުންނަކީ އެއްވެސް ކަހަލަ ސްކޫބާ ގިއަރެއް ނުވަތަ އޮކްސިޖަން ޓޭންކެއްގެ އެހީއާ ނުލައި، ކަނޑުގެ 200 ފޫޓަށްވުރެ ފުން ސަރަހައްދުތަކަށް ފީނައިގެން މަސް ހިފުމުގެ ހުނަރު ލިބިފައިވާ ބައެއް. | ޓްވިޓަރ
ޒަމާނީ ދުނިޔެ އޮޓޮމޭޝަނާއި ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތަކާ ދިމާލަށް ހަލުވިކަމާއެކު މިސްރާބު ޖަހާފައިވާއިރު، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގާބިލުކަން ހުރި މިންވަރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ސާބިތުކޮށްދެމުންދާ ސީ ނޯމެޑްސްގެ ގަދީމީ ސަގާފަތެއް އަދިވެސް ދުނިޔޭގައި އެބައޮތެވެ. "ސަމާ-ބަޖާއު" ނުވަތަ އާންމު ނަމުން ނަމަ "ސީ ނޯމެޑްސް" އަކީ މެލޭޝިއާ، އިންޑޮނޭޝިއާ އަދި ފިލިޕީންސްގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި އެތައް ގަރުނެއް ވަންދެން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ބައެކެވެ. މި ގަބީލާގެ ގިނަ މީހުންނަށް އެއްގަމަކީ ބީރައްޓެހި ތަނެކެވެ. އެމީހުން އެއްގަމަށް އަރަނީ ހަމައެކަނި ވިޔަފާރިކުރުމަށާއި، އޮޑިދޯނިފަހަރު މަރާމާތުކުރުމަށް ނުވަތަ މަރުވާ މީހުން ވަޅުލުމަށް އެކަންޏެވެ.
ބަޖާއު ލައުޓް (މި ގަބީލާގެ ކަނޑުމަތީގައި އުޅޭ މީހުން) ދިރިއުޅެމުން އަންނަނީ "ލެޕާ-ލެޕާ" ކިޔާ ސަގާފީ ލަކުޑި ދޯނިފަހަރުގައެވެ. ނުވަތަ ފަރުތަކުގެ މަތީގައި ކޮޅުޖަހައިގެން ހަދާފައިވާ ގެތަކުގައެވެ. އެމީހުންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވަނީ ކަނޑުގެ މައްޗަށެވެ. ކެއުމަށް ބޭނުންވާ މަހާއި، އިލޮޅާއި، މުތް ހޯދުމަށް އެމީހުން ބޭނުންކުރަނީ އަމިއްލައަށް ހަދާފައިވާ ބަޑިޖަހާ ދަގަނޑާއި ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ އައިނެވެ. އެމީހުންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ކަނޑާ ގުޅިފައިވާ މިންވަރު ބޮޑުކަމުން، އެ ގަބީލާގެ ކުދިން ހިނގަން ދަސްވުމުގެ ކުރިން ފަތަން ދަސްކުރެއެވެ. އަދި ބޮޑެތި މީހުންނަކީ ހަމައެކަނި ލޮލަށް ފެންނަ މަންޒަރުތަކާއި އިވޭ އަޑުތަކަށް ބަލައިގެން، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ އާދަޔާޚިލާފު ހުނަރެއް ލިބިފައިވާ ބައެކެވެ.
އިންސާނީ ތަރައްގީގެ މުއްސަނދި ނަމޫނާއެއް
ދުނިޔޭގެ އެހެން މީހުންނާ ސަމާ-ބަޖާއު މީހުން ތަފާތުވާ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ލިބިފައިވާ އާދަޔާޚިލާފު ގާބިލުކަމެވެ. ޒަމާނީ ފީނާ ސާމާނާއި، ފިންސް ނުވަތަ އޮކްސިޖަން ފުޅީގެ އެހީއާ ނުލައި، ބަޖާއު ފީނުންތެރިންނަށް 200 ފޫޓު (60 މީޓަރަށް ވުރެ ފުން) އަޑިއަށް ފީނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވެއެވެ. އަދި އެންމެ ނޭވާއަކުން 13 މިނެޓު ވަންދެން ފެނުގެ އަޑީގައި މަޑުކޮށްލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން އެމީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިއީ އާންމު އިންސާނަކަށް އެއް މިނެޓު ނުވަތަ ދެ މިނެޓަށް ވުރެ ގިނައިރު ނޭވާ ހިފަހައްޓަން އުނދަގޫވާނެ ކަމަށް ބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތެކެވެ.
ސައިންސްވެރިން ހޯދާފައިވާ ގޮތުގައި މިއީ ހަމައެކަނި ފަރިތަކުރުމުން ލިބިފައިވާ ހުނަރެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ޑީއެންއޭގައި ލިޔެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. ޖެނެޓިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގުދުރަތީ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން ބަޖާއު މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. އެގޮތުން އެއްގަމުގައި އުޅޭ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު، ބަޖާއު މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ހުންނަ "ސްޕްލީން" 50 އިންސައްތަ ބޮޑެވެ.
ނެތިދިއުމުގެ ބިރު ހީވެފައިވާ ސަގާފަތެއް
އެމީހުންގެ ހިތްވަރާއި ގާބިލުކަން ކިތަންމެ ވަރުގަދަ ނަމަވެސް، ކަނޑުގެ ބަދަވީންގެ މުސްތަގުބަލު އޮތީ ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ޒަމާނީ ދުނިޔޭގެ ބަދަލުތަކާއެކު، އެމީހުންގެ ގަދީމީ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.
ރައްޔިތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަތުން
ބަޖާއު މީހުން ގައުމުތަކުގެ ކަނޑުގެ ބޯޑަރުތައް ހުރަސްކޮށް މިނިވަންކަމާއެކު ދަތުރުކުރާއިރު، އެމީހުންގެ އަތުގައި ރަސްމީ އެއްވެސް ލިޔެކިޔުމެއް ނޯވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ބަޖާއު މީހުންނަކީ އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ރައްޔިތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަންނަ ބައެކެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެމީހުންނަށް ތައުލީމާއި، ސިއްހީ ހިދުމަތާއި، ގާނޫނީ ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ވަނީ ބަންދުވެފައެވެ.
ތިމާވެށީގެ ހަލާކުވުން
ސިނާއީ ފެންވަރުގައި ވަކި ހައްދެއް ނެތި މަސްވެރިކަން ކުރުމާއި މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، އެމީހުން ކެއުމަށް ބަރޯސާވާ ފަރުތައް ދަނީ ހަލާކުވަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ އެމީހުންގެ ދޯނިފަހަރު ދޫކޮށްލަން މަޖުބޫރުވެފައެވެ.
އެއްގަމުގައި ވަޒަންވެރިވާން މަޖުބޫރުވުން
އާބާދީތައް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމަށާއި އަތިރިމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގައި ވަޒަންވެރިވުމަށް ސަރުކާރުތަކުން ބާރުއަޅަމުންދާތީ، ދޯނިފަހަރުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވަމުންނެވެ.
ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކާއި ގައުމުތަކުގެ ބޯޑަރުތައް ހަރުކަށިވަމުންދާ ވަރަކަށް، ސަމާ-ބަޖާއު މީހުންނަށް ވަނީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. އެއީ ބަދަލުވަމުންދާ ދުނިޔެއަށް ހޭނުމާއެކު، އެމީހުންނަށް އެކަނި ލިބިފައިވާ ތަފާތު ކަނޑުމަތީގެ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގޮންޖެހުމެވެ.
