އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ވެކްސިން އުފައްދައިފި

މަސްނޫއީ ފަންނުވެރިކަން ނުވަތަ އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) ބޭނުންކޮށްގެން، ގިނަ އަދަދެއްގެ ވައިރަސްތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އާލަމީ ވަބާތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވާ "މުޅިން އާ" ވައްތަރެއްގެ ވެކްސިނެއް އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެފިއެވެ.

ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކޭމްބްރިޖްގެ ޓީމުން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއީ ވެކްސިނެއްގެ އެންމެ މުހިންމު ބައި މުޅިން އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުމާކޮށް، އިންސާނުން ބޭނުންކޮށްގެން ތަހުލީލުކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މި ވެކްސިން ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ކޮވިޑްގެ ހުރިހާ ބާވަތްތަކާއި، ޖަނަވާރުންގެ ހަށިގަނޑަށް ޖެހޭ ވައިރަސްތައް ހިމެނޭހެން، ކޮރޯނާވައިރަސްގެ ހުރިހާ ބާވަތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އާލަމީ ވަބާއެއް ފެތުރިދާނެ ފަދަ ވައިރަސްތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.

މި މަސައްކަތް އަދި އޮތީ ކުރީކޮޅުގެ މަރުހަލާއެއްގައި ނަމަވެސް، އެ ޓީމުން މިހާރު ވެސް އަންނަނީ އިންފްލުއެންޒާ އާއި އެބޯލާ ފަދަ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ވަކި ވެކްސިންތަކެއް ތައްޔާރުކުރަމުންނެވެ.

ވެކްސިންތަކަކީ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، އިންފެކްޝަންތައް ދެނެގަންނާނެ ގޮތް އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ދަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.

ނަމަވެސް ބައެއް ވައިރަސްތަކަކީ އޭގެ ސިފަ ބަދަލުކުރުމަށް ނުވަތަ މިއުޓޭޓްވުމަށް ވަރަށް ކުޅަދާނަ އެއްޗެހި ކަމުން، ވެކްސިންތަކުގެ ބާރު ވަރަށް އަވަހަށް ކެނޑިގެންދެއެވެ. ކޮވިޑާއި ފިނި މޫސުމުގެ އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިންތައް ގަވާއިދުން އާކުރަން ޖެހެނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކޭމްބްރިޖްގެ ޕްރޮފެސަރު ޖޮނަތަން ހީނީ ވިދާޅުވީ، އަބަދުވެސް އުޅެން ޖެހެނީ ވައިރަސްތަކަށް ވުރެ ފަހަތުގައި ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މި މަސައްކަތުގެ ބޭނުމަކީ ވައިރަސްތަކަށް ވުރެ ކުރި ހޯދުން ކަމަށެވެ. އަދި އާ ބަލިތައް ފެތުރުމުގެ ކުރިން އެކަމުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދައިދިނުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

އާންމުކޮށް ވެކްސިންތައް ފަރުމާކުރަނީ އެ ވަގުތަކު ފެތުރެމުންދާ ވައިރަހުގެ ބާވަތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ.

ކޭމްބްރިޖްގެ ދިރާސާވެރިން ވަނީ ނުރައްކާވެދާނެ ވައިރަސްތައް ދެނެގަތުމަށް ހިންގާ ޕްރޮގްރާމްތަކުން ރެކޯޑުކޮށްފައިވާ ތަފާތު ކޮރޯނާވައިރަސްތަކުގެ ޖެނެޓިކް ކޯޑުތައް ނަގާފައެވެ.

މި ޖެނެޓިކް ކޯޑުތައް އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ދިރާސާކުރުމަށްފަހު، "ސުޕަ-އެންޓިޖަން" އެއް ފަރުމާކުރިއެވެ. މިއީ ވައިރަސް މިއުޓޭޓްވި ނަމަވެސް ނުވަތަ ޖަނަވާރުންގެ ފަރާތުން އިންސާނުންނަށް އާ އިންފެކްޝަނެއް ފެތުރުނު ކަމުގައިވިޔަސް، މުޅި ވައިރަސް އާއިލާއިން ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެހެން ދިފާއީ ނިޒާމު ތަމްރީނުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.

އެންޓިޖަންތަކަކީ ވެކްސިންގެ އެންމެ މުހިންމު ބައެވެ. ސަބަބަކީ ދިފާއީ ނިޒާމުން ހަމަލާދޭން ދަސްކުރަނީ މި ބަޔަށް ކަމަށްވާތީއެވެ.

ޕްރޮފެސަރު ހީނީ ވިދާޅުވީ، މިއީ އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުމާކުރި އެންޓިޖަންއެއް އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ތަހުލީލުކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށެވެ. އަދި މި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން އެންމެންވެސް ހައިރާންވެފައިވާ ކަމަށާއި، އިންސާނިއްޔަތަށްޓަކައި މި ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ކުރެވޭނެ ކަންތައްތަކަކީ އާދަޔާ ހިލާފު ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ބީބީސީ ނިއުސްއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ހީނީ ވިދާޅުވީ، މިއީ ހަމައެކަނި މިއަދު ފެންނަން ހުރި ވައިރަސްތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ފެތުރިދާނެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ.

"މިއީ އާލަމީ ވަބާތަކަށް ތައްޔާރުވުމުގައި ގެނެވޭ ވަރަށް ބޮޑު ބަދަލެއް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

39 މީހުން ބޭނުންކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ތަހުލީލުތަކަކީ މިފަދަ ވެކްސިންތަކަކީ ރައްކާތެރި އެއްޗެއްތޯ ބެލުމަށް ކުރި ތަހުލީލުތަކެކެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 200 މީހުން ބައިވެރިވާ ދެވަނަ ދިރާސާއަކުން، މި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމު ހޭނެނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ އިތުރަށް ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.

'ޖާނަލް އޮފް އިންފެކްޝަން' ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ހޯދުންތަކުގައި ބުނެފައިވަނީ، ދިފާއީ ނިޒާމަށް ކުރާ އަސަރު "މެދުމިންވަރެއްގައި" ހުރި ނަމަވެސް، މިއީ ވަރަށް އުންމީދީ މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ.

ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ސައުތުހެމްޕްޓަންގައި ބައެއް ތަހުލީލުތައް ކުރިއަށްގެންދެވި ޕްރޮފެސަރު ސައުލް ފައުސްޓް ވިދާޅުވީ، އޭއައި ފަރުމާގެ ސަބަބުން ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބޭނެކަން ޔަގީންވާ ކަމަށާއި މިއީ ވަރަށް އުއްމީދީ މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ.

އޭނާ ބީބީސީއަށް ވިދާޅުވީ، ވައިރަސްތައް ބަދަލުވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ކުރިމަތިވެދާނެ އާލަމީ ވަބާތަކަށް ވެކްސިން ފަރުމާކުރުމަށް މި ޓެކްނޮލޮޖީ މާ ބޮޑަށް ވެސް ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.

ކޭމްބްރިޖްގެ ޓީމުން މިހާރު ވެސް އަންނަނީ ކޮންމެ އަހަރަކު ބަދަލުކުރަން ނުޖެހޭ ފަދަ އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިނަކާއި، ދޫނި ރޯގާ ނުވަތަ އެޗް5އެން1 އިންސާނުންގެ މެދުގައި ފެތުރިދާނެ ހާލަތަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ޖަނަވާރުން ބޭނުންކޮށްގެން ދިރާސާތައް ކުރަމުންނެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެބޯލާ ހިމެނޭހެން ވައިރަލް ހެމޮރޭޖިކް ފީވާ ނުވަތަ ލޭ އަންނަ ހުންތަކަށް ވެކްސިނެއް ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް އެ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ. ކޮންގޯގައި މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބައްޔަކީ އަދި މިހާތަނަށް ވެކްސިނެއް އުފެއްދިފައި ނުވާ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުން ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ.

މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވެފައި ނުވާ، އޮކްސްފޯޑް ވެކްސިން ގްރޫޕްގެ ޑިރެކްޓަރު ޕްރޮފެސަރު އެންޑީ ޕޮލާޑް ވިދާޅުވީ، މި އުސޫލުގެ ސަބަބުން ޖަނަވާރުންގެ ދިރާސާތަކުން ވަރަށް ވަރުގަދަ ހެކިތަކެއް ފެންނަމުންދާ ކަމަށެވެ.

"މިއީ ވަރަށް ހައިރާންކުރުވަނިވި މައުލޫމާތުތަކެއް. މިފަދަ ދިފާއީ އިޖާބައެއް އުފެއްދިދާނެ ކަމަށް މީގެ ކުރިން ބަޔަކު ލަފައެއް ނުކުރާނެ،" އޭނާ ބީބީސީ ނިއުސްއަށް ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަސްލު އިމްތިހާނަކީ އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ކުރެވޭ ތަހުލީލުތަކެވެ. ސަބަބަކީ އިންސާނުންގެ ދިފާއީ ނިޒާމަކީ ލެބޯޓްރީގައި ގެންގުޅޭ މީދަލާ ތަފާތު، އަދި އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ތަފާތު ބަލިތަކާ ކުރިމަތިލައި ބަދަލުވެފައިވާ ނިޒާމަކަށް ވާތީއެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސަކީ ވެކްސިން ދިރާސާކުރުމުގައި ބޮޑު ބަދަލެއް ގެންނާނެ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ވެކްސިނަކަށް ދިފާއީ ނިޒާމުން އިޖާބަދޭނެ ގޮތް އޭއައި މެދުވެރިކޮށް ދެނެގަނެވުމުން، ވެކްސިން އުފެއްދުން އަވަސްވެ، ގިނަ ފުރާނަތަކެއް ސަލާމަތްކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.

ނޭޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ ހެލްތު އެންޑް ކެއާ ރިސާޗްގެ ސައިންޓިފިކް ޑިރެކްޓަރު ޕްރޮފެސަރު މޭރިއަން ނައިޓް ވިދާޅުވީ، އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުމާކުރި މި 'ސުޕަ-އެންޓިޖަން' ތަހުލީލުގެ ކާމިޔާބީއަކީ، ވައިރަސްތަކުން ދާއިމީ ރައްކާތެރިކަން ހޯދައިދިނުމަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ.